# Arjaan

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Arjaan
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Arjaan, https://tr.wikipedia.org/wiki/Arjaan (CC-BY-SA-4.0)

![Arjaan'ın (Turan şehri yakınında) Tuva Cumhuriyeti içindeki konumu.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/fd/Tuwakarte2.png)
*Arjaan'ın (Turan şehri yakınında) Tuva Cumhuriyeti içindeki konumu. (CC-BY-SA-2.0-DE)*

- **Yerli ad:** Аржаан
- **Altbölüm türü:** Ülke
- **Altbölüm adı:** Tıva
- **Zaman dilimi:** BZD
- **Utc offset:** +07.00

**Arjaan** veya **Arzhan** ([Rusça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus%C3%A7a): Аржан, [Tıva Türkçesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuvaca): Аржаан), [Rusya'nın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya) [Krasnoyarsk Krayı'nda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Krasnoyarsk_Kray%C4%B1) ve hemen güneyindeki [Tuva Cumhuriyeti'](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuva_Cumhuriyeti)nde bulunmuş, MÖ 9. ve MÖ 8. yüzyıllarda inşa edildiği düşünülen [İskitler](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skitler)e ait [kurgan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kurgan)larının bulunduğu arkeolojik alandır.[^1]

1970'lerdе [Andoronova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Andronovo_k%C3%BClt%C3%BCr%C3%BC) ve [Sintaşta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sinta%C5%9Fta_k%C3%BClt%C3%BCr%C3%BC) kültürleri üzerine araştırmaları yapmış [M. P. Graznov](https://turkipedia.org/tr/wiki/Graznov%2C_Mihail_Petrovi%C3%A7) buluntuları incelemiştir.[^2] [D. A. Maçinskiy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ma%C3%A7inskiy%2C_Dmitriy_Aleksyevi%C3%A7) kurganları incelemiş ve buluntulardaki desenlerde „hayvan stilini“ görmüştür.[^3]

**Arjaan-2** ise MÖ 7. yüzyıla ait bir İskit mezar alanıdır. Burası [Tuva Cumhuriyeti'nde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuva_Cumhuriyeti) bulunan [Biy-Hem](https://turkipedia.org/tr/wiki/Biy-Hem_%28il%29) bölgesinde yer alır. Çapı 80 metre, yüksekliği 2 metre olan gömü bölgesi 1997 yılında ilk kez incelenmiştir ve 2001-2003 yıllarında K. V. Çugunov, G. Partsinger ve A. Nagler'den oluşan Rus-Alman inceleme heyeti ile kazı çalışmaları yapılmıştır. Bölgede birbirlerine paralel olacak şekilde yüzlerce kurgan bulunmuştur. Arzhan-2 araştırmaları sonucunda gömü bölgesi tarih boyunca dokunulmadan bırakıldığı ve yağmalanmamış olduğu için 20 kg kadar altından mücevher ve at iskeletleri bulunmuştur. Bu eserler [Ermitaj Müzesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermitaj_M%C3%BCzesi)ne ve Tuva Devlet Müzesi'ne taşınmıştır.[^4]

## Ayrıca bakınız

- [Andronova Kültürü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Andronovo_k%C3%BClt%C3%BCr%C3%BC)
- [Karasuk Kültürü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karasuk_k%C3%BClt%C3%BCr%C3%BC)
- [Pazırık Kurganı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paz%C4%B1r%C4%B1k_Kurgan%C4%B1)

## Okuma Listesi

- Konstantin Čugunov, [Hermann Parzinger](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hermann_Parzinger), Anatoli Nagler: [''Der Goldschatz von Arzan - Ein Fürstengrab der Skythenzeit in der südsibirischen Steppe.''](https://web.archive.org/web/20090107020014/http://www.dainst.de/index_7093_de.html) auf: *dainst.de*
- Konstantin Čugunov, Hermann Parzinger, Anatoli Nagler: *Der skythische Fürstengrabhügel von Aržan 2 in Tuva. Vorbericht der russisch-deutschen Ausgrabungen 2000-2002.* In: *Eurasia Antiqua.* 9 (2003), S. 113–162.
- A. D. Gratsch: *Drewnije kotschewniki w zentre Asii.* Moskau 1980.
- M. P. Graznjov: *Der Großkurgan von Aržan in Tuva, Südsibirien.* Beck, München 1984, ISBN 3-406-30716-7. (Materialien zur Allgemeinen und Vergleichenden Archäologie 23)
- A. M. Mandelschtam: *Rannije kotschewniki skifskogo perioda na territorii Tuwy.* In: M. G. Moschkowa: *Stepnaja polosa Asiatskoi tschasti SSSR w skifo-sarmatskoje wremja. Archeologija SSSR.* Moskau 1992.

## Dış bağlantılar

- [Arzhan - a Scythian royal necropolis in Tuva, Southern Siberia](https://web.archive.org/web/20090118010640/http://www.dainst.org/index_596_en.html) (İngilizce)
- [Archaeology in Tuva – Scythian Gold From Siberia Said to Predate the Greeks](http://www.fotuva.org/history/archaeology.html) (İngilizce)
- [Arjaan kurgan yeri, makaleler ve buluntular](http://clubs.ya.ru/4611686018427438599/replies.xml?item_no=17588)
- [Arjaan kurgan yeri, makaleler ve buluntular](https://web.archive.org/web/20120121125329/http://www.panoramio.com/photo/35662736)
- [Arjaan kurgan yeri, makaleler ve buluntular](http://kladina.narod.ru/savinov/savinov.htm)
- [Arjaan kurgan yeri, makaleler ve buluntular](http://kronk.narod.ru/library/gryaznov-mp-1980-8.htm)
- [Arjaan kurgan yeri, makaleler ve buluntular](http://www.pewter.ru/lots/pantera-tuva-arzhan.htm)

[^1]: Armbruster, Barbara. Gold technology of the ancient Scythians–gold from the kurgan Arzhan 2, Tuva. ArcheoSciences. Revue d'archéométrie, 2009, s. 187-193. <https://archeosciences.revues.org/2193>
[^2]: D. G. Savinov. «Sintaşta ve Arzsan». <http://kladina.narod.ru/savinov/savinov.htm>
[^3]: D. A. Maçinskiy. Некоторые предпосылки, движущие силы и исторический контекст сложения Русского государства в середине VIII — середине XI в. // Сложение русской государственности в контексте раннесредневековой истории Старого Света. Труды Государственного Эрмитажа. Вып. XLIX. СПб. 2009. — C. 463.
[^4]: Arşivlenmiş kopya. <https://en.wikipedia.org/wiki/Arzhan>