# Arif Acaloğlu

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Arif_Acalo%C4%9Flu
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Arif Acaloğlu, https://tr.wikipedia.org/wiki/Arif_Acalo%C4%9Flu (CC-BY-SA-4.0)

**Arif Acaloğlu** (10 Nisan 1956 – 15 Kasım 2023) Türk halkbilimci, [Türkolog](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkoloji) ve antropologdur. Azerbaycan bağımsızlık hareketinin önde gelen isimlerinden ve [Azerbaycan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerbaycan) Cumhurbaşkanı eski danışmanıdır.

## Hayatı

1956 yılında, Gürcistan'ın [Borçalı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bor%C3%A7al%C4%B1) bölgesinin Kepenekçi köyünde, Kafkasya'nın entelektüel ve siyasi hayatında önemli rol oynamış köklü bir ailenin üyesi olarak dünyaya geldi.[^1][^2] 1982 yılında, [Bakü Devlet Üniversitesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bak%C3%BC_Devlet_%C3%9Cniversitesi)'nin Filoloji fakültesinde, Halkbilim alanında lisans ve yüksek lisans eğitimini tamamlayarak özellikle mitoloji konusunda uzmanlaştı.[^3] 1983-1986 yılları arasında Estonya'nın [Tartu Üniversitesi'nde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tartu_%C3%9Cniversitesi), tanınmış bilim adamı Yuri Lotman'ın tez hocalığında semiyotik alanında doktora çalışmasını yaptı ve yine meşhur yazar ve tarihçi [Lev Gumilyov](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lev_Gumilyov) ile Avrasya tarihi üzerine çalışmalarda bulundu.[^4] 1980'li yılların sonunda Azerbaycan'ın bağımsızlık hareketinin önde gelen isimlerinden oldu ve Azerbaycan Cumhuriyeti kurulduktan sonra da cumhurbaşkanı [Ebulfez Elçibey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ebulfez_El%C3%A7ibey)’in danışmanlığını yaptı.[^5] 1990'lı yılların ortalarından itibaren Türkiye'ye yerleşerek halkbilim ve kültürel antropoloji alanlarında akademik faaliyetine devam etmiştir.

## Çalışmaları

Akademik faaliyetini, [Türk Dünyasını](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_d%C3%BCnyas%C4%B1) oluşturan halkların dili, kültürü ve tarihini kapsayan disiplinler arası bir alanda yürütmüştür. Çalışmaları, özellikle halk edebiyatı ve destan geleneğinin, edebi ve [semiyotik](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6stergebilim) analizi üzerinedir.[^6] 1980'li yılların ortalarından itibaren bu alanda makaleler yayınlamış ve çalışmalarında modern halkbilimin epistemolojik sorunlarına değinerek [Dede Korkut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dede_Korkut_Kitab%C4%B1) ve [Oğuz Kağan](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fuz_Ka%C4%9Fan_Destan%C4%B1) gibi Türk dili ve kültürünün yapıtaşı olan destanların incelenmesinde kültür semiyolojisi teorilerini ilk defa kullanmış[^7] ve Azerbaycan'da halkbilim alanında modern araştırma yöntemlerinin temelini atmıştır.[^8] Sözlü ve yazılı edebiyat araştırmalarına paralel olarak [etnografik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Etnografya) seyahatler de gerçekleştirmiş, Kafkasya, Orta Asya, Sibirya, Moğolistan ve Afganistan’ı da içine alan çok geniş bir coğrafyada saha çalışmalarında bulunarak Türk halk edebiyatı ve geleneksel inançlarıyla ilgili derlemeler yapmıştır.[^9] Akademik çalışmalarının yanında, Türk dünyasının bilimsel, kültürel ve siyasi sorunlarıyla ilgili çeşitli yayın organlarında çalışmaları yayınlanmış, röportajlar vermiş ve tv programları geçekleştirmiştir.[^10] Çok aktif bir tercüme kariyeri de olan Acaloğlu, Türk dünyasının önemli yazarlarının eserlerini ve Türk tarihi ve kültürü üzerine Rusça araştırmaları Türkçeye çevirerek Türkiye'deki okurlara ulaşmasını sağlamıştır.[^11][^12]

## Ayrıca bakınız

- [Emin Ağa Borçalı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emin_A%C4%9Fa_Bor%C3%A7al%C4%B1)
- [Güneybatı Kafkas Geçici Hükûmeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCneybat%C4%B1_Kafkas_Ge%C3%A7ici_H%C3%BCk%C3%BBmeti)

## Seçilmiş eserleri

- Acalov, А. 1986. Этноконфессиональное Содержание Оппозиции «Свои и Чужие» в Огузском Эпосе «Книга Моего Деда Коркута». *Sign System Studies* 19, 155-162.
- Acalov, A. 1988. *Azərbaycan Mifoloji Mətnləri*. Baku: Azərbaycan Elmlər Akademiyası Nəşriyyatı.
- Acalov, A. 1989. Azərbaycan Folklorşünaslığının Bəzi Epistemoloji Məsələləri. In *Azerbaycan Folklorşünaslığı Məsələləri*, pp. 3–12.
- Acalov, A. 1993. “Mana Vectevs un mana Gramata”. *Mana vectēva Korkuda gramata*, U. Bērziņš. Riga: Liesma, pp. 227–231.
- Acaloğlu, A. 2005. Türk Destanlarının Kökenlerine Dair. *Modern Türklük Araştırmaları Dergisi* 2(4), 144-157.
- Acaloğlu, А. 2009. Мифология Евразии в Этнокультурном Контексте (По Материалам Тюркской Мифологии). *SOPHIA* 2(3), 82-111.
- Acaloğlu, A. 2018. Mitten Eposa Türk Destanlarının Kültürel Kahramanları. *İslam Medeniyeti Bağlamında Türk Dünyası*, O. Kılıçer & O. Sapashev. Istanbul: Demavend, 76-89.
- Acaloğlu, A. 2020. Problems and Solutions in the Karabakh Conflict: from Beginning to Today. *BRIQ* 2(1), 77-93.

## Seçilmiş tercümeleri

- Olcas Süleymenov. 2002. Yazının Dili. Istanbul: Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı.
- Anar. 2005. Ak Koç Kara Koç. İstanbul: DA Yayınları.
- Ovanes Kaçaznuni. 2005. Taşnak Partisinin Yapacağı Bir Şey Yok. İstanbul: Kaynak Yayınları.
- Vâkıf Sametoğlu. 2005. Ben Buradayım Tanrım. Konya: Kömen Yayınevi.
- R. Kuzeyev. 2005. İdil-Ural Türkleri. İstanbul: Selenge Yayınları.
- V. L. Seroşevsky. 2007. Saka Yakutlar. İstanbul: Selenge Yayınları.
- Kemal Abdulla. 2007. Büyücüler Deresi. İstanbul: Avrupa Yakası.
- Ebülgazi Bahadır Han. 2020. Şecere-i Türk (Türk'ün Soyağacı). İstanbul: Selenge Yayınları.

[^1]: Kars İslam Şûra’sının İlk Reisi Borçalılı Kepenekçi Emin Ağa. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2008, s. 165-180. <https://www.kafkas.edu.tr/dosyalar/sobedergi/file/02%20(12).pdf>
[^2]: National Government of the Southwestern Caucasus: A short-lived republic in Anatolia. dailysabah.com. <https://www.dailysabah.com/feature/2017/03/27/national-government-of-the-southwestern-caucasus-a-short-lived-republic-in-anatolia>
[^3]: Onu Dirçəliş Günü dəfn etdilər. kulis.az. <https://kulis.az/xeber/senet/onu-dircelis-gunu-defn-etdiler-bu-dunyada-huzur-tapmayan-narahat-vetendas-50902>
[^4]: Dr. Arif Acaloğlu. briqjournal.com. <https://briqjournal.com/en/user/drarif-acaloglu>
[^5]: Arif Acaloğlu vefat etti. tyb.org.tr. <https://www.tyb.org.tr/arif-acaloglu-vefat-etti-63561h.htm>
[^6]: Journal of Modern Turkish Studies. mtad.humanity.ankara.edu.tr. <http://mtad.humanity.ankara.edu.tr/II-4Aralik2005.php>
[^7]: Sign System Studies. dspace.ut.ee. <https://dspace.ut.ee/items/770fe6b4-1d27-4404-8e37-998fd9081540>
[^8]: Onu Dirçəliş Günü dəfn etdilər. kulis.az. <https://kulis.az/xeber/senet/onu-dircelis-gunu-defn-etdiler-bu-dunyada-huzur-tapmayan-narahat-vetendas-50902>
[^9]: Dr. Arif Acaloğlu. briqjournal.com. <https://briqjournal.com/en/user/drarif-acaloglu>
[^10]: Arif Acaloğlu vefat etti. tyb.org.tr. <https://www.tyb.org.tr/arif-acaloglu-vefat-etti-63561h.htm>
[^11]: Onu Dirçəliş Günü dəfn etdilər. kulis.az. <https://kulis.az/xeber/senet/onu-dircelis-gunu-defn-etdiler-bu-dunyada-huzur-tapmayan-narahat-vetendas-50902>
[^12]: Arif Acaloğlu. goodreads.com. <https://www.goodreads.com/author/show/5358152.Arif_Acalo_lu>
