# Arapzade Mehmed Arif Efendi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Arapzade_Mehmed_Arif_Efendi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Arapzade Mehmed Arif Efendi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Arapzade_Mehmed_Arif_Efendi (CC-BY-SA-4.0)

- **Makam:** Osmanlı Şeyhülislamı
- **Dönembaşı:** 21 Temmuz 1808
- **Dönemsonu:** 15 Ağustos 1808
- **Öncegelen:** Şerifzade Ataullah Mehmed Efendi
- **Sonragelen:** Salihzade Ahmed Esad Efendi
- **Doğum tarihi:** 1740
- **Ölüm tarihi:** 14 Mayıs 1826
- **Meslek:** Din alimi
- **Dini:** İslam

**Arapzade Mehmed Arif Efendi** (d. 1740 - ö. 14 Mayıs 1826), [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) şeyhülislamı.

1740 yılında doğmuştur. Şeyhülislâm [Arapzade Ataullah Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arapzade_Ataullah_Efendi)'nin oğludur. [Şerifzade Ataullah Mehmed Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eerifzade_Ataullah_Mehmed_Efendi)'nin yerine 21 Temmuz 1808'de şeyhülislâm olmuştur. Yirmi beş gün gibi çok kısa süren şeyhülislâmlık dönemi oldukça buhranlı geçmiştir. Bu sırada İstanbul'a gelen [Alemdar Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alemdar_Mustafa_Pa%C5%9Fa), [III. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Selim)'i tekrar tahta çıkarmaya teşebbüs ederek [Çelebi Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87elebi_Mustafa_Pa%C5%9Fa)'dan zorla sadâret mührünü almıştır. Diğer taraftan [IV. Mustafa](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Mustafa)'yı tahttan indirmek için saraya baskı yapmaya başlayan Alemdar Mustafa Paşa, Arif Efendi'ye de padişaha bu hususu bildirme görevini vermiştir. Ancak şeyhülislâm böyle bir görevi üstlenmekte tereddüt gösterince Alemdar Mustafa Paşa'nın hakaretine uğramıştır. Durumu bildirmek üzere padişahın huzuruna çıktığı zaman da iki yüzlülük ve Alemdar Mustafa Paşa taraftarlığı ile suçlanmıştır. Her iki taraftan görmüş olduğu hakaret üzerine büyük bir şaşkınlığa düşen Arif Efendi, padişahın tepkisini Alemdar Mustafa Paşa'ya bildirmiştir. Bunun üzerine Alemdar Mustafa Paşa saraya yaptığı baskında [III. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Selim)'in cesedi ile karşılaşmış, gelişen olaylar sonunda IV. Mustafa'yı tahttan indirerek yerine [II. Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mahmud)'u 28 Temmuz 1808'de tahta çıkarmıştır. Saltanat değişikliğinden sonra 15 Ağustos 1808'de Arif Efendi de azledilmiştir. 14 Mayıs 1826'da [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da ölen Arif Efendi, [Çarşıkapı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ar%C5%9F%C4%B1kap%C4%B1)'da babası ve diğer bazı yakınlarının bulunduğu [Sinan Paşa Medresesi hazîresine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koca_Sinan_Pa%C5%9Fa_K%C3%BClliyesi) defnedilmiştir.