Arap Camii (Drama)

Arap Camii (Αράπ Τζαμί), Yunanistan'ın Drama kentinde bulunan bir camidir. Cami, 19. yüzyılda Osmanlı döneminde inşa edilmiştir. Neredeyse bir asırdır bakımsız bırakılan camide, Kasım 2022 itibarıyla restorasyon çalışmaları başlatıldı.

Tarihçe

Arap Camii muhtemelen 1850-1875 yılları arasında Drama Valisi Hivzi Paşa tarafından 15. veya 16. yüzyıldan kalma eski bir caminin yerine inşa edilmiştir. Karakteristik özelliği zaman zaman binanın kullanımının değişmesidir. Bina 2001 yılından bu yana Drama Belediyesi'ne ait olup sergi alanı olarak kullanılmaktadır.^{[1]ΕΣΠΑ 2014-2020 – υποέργο «ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΖΩΓΡΑΦΙΚΟΥ ΔΙΑΚΟΣΜΟΥ, ΜΑΡΜΑΡΙΝΩΝ, ΜΕΤΑΛΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΕΡΑΜΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΤΟΥ ΠΡΩΗΝ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΚΟΥ ΤΕΜΕΝΟΥΣ ΑΡΑΠ ΤΖΑΜΙ, ΠΛΑΤΕΙΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΩΝ ΔΡΑΜΑΣ» ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ «ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΕΜΕΝΟΥΣ ΑΡΑΠ ΤΖΑΜΙ ΣΤΗΝ ΠΛΑΤΕΙΑ Δ. culture.gov.gr.} 1912-13 Balkan Savaşları'nın ardından Drama, modern Yunanistan'ın bir parçası oldu. Arap Camii de diğer camilerde olduğu gibi 1922 yılında özel şahıslara satıldı. Bir süre dans okulu olarak hizmet verdi. II. Dünya Savaşı sırasında Bulgar işgali döneminde camiye zorla girilmiş ve yağmalanmıştır. Drama'nın tekrar Yunanistan'ın eline geçmesinin ardından cami, şehrin konservatuvarına ev sahipliği yaptı. Takip eden yıllarda tarihi bina, sonuncusu inşaat mühendisi Hristos Kaloyiru olmak üzere çeşitli sahiplere devredildi.^{[2]Tasos Apostolides. Δράμα: Το ιστορικό Αράπ Τζαμί στην τελική ευθεία. makthes.gr, 30 Ekim 2022.}

Drama'da Arap Camii'nin bir asır boyunca harabe ve darmadağın kaldığı söylenir. Yakın tarihinin önemli kilometre taşları, mimari benzersizliği nedeniyle tarihi korunmuş anıt olarak sınıflandırıldığı 1977 yılı ve Drama Belediyesi'nin yetki alanına girdiği 2001 yılıdır. O zamana kadar cami, çevresindeki zemin kattaki diğer binalarda, çoğunlukla da daha sonra inşa edilen dükkanlarda boğulmuştu ve caddeden erişimi bile kesilen eski camiyi tamamen gizlemişti. Bu, sadece bakımını yapmakla kalmayıp temizlemeyi de imkansız hale getirdi.^{[2]Tasos Apostolides. Δράμα: Το ιστορικό Αράπ Τζαμί στην τελική ευθεία. makthes.gr, 30 Ekim 2022.} 2021 yılında, çevredeki camiye nihayet erişim sağlamak amacıyla restorasyon çalışmaları başladı.^{[3]Δράμα: Σε εξέλιξη η αναστήλωση του τεμένους Αράπ τζαμί. metrosport.gr.}

Mimarisi

Arap Camii, tek odacıklı, üç revaklı kubbeli bir cami olup, ana binası 12.90x9,20 m ve portikosu 3.20x9,20 m ölçülerindedir. Ana bina, atriyumun bulunduğu giriş alanını ve kare ibadet alanını içermektedir. Giriş alanı ile ibadet alanı arasındaki sınırı iki katlı mermer bir sıra oluşturuyor. Güneydoğudaki duvar işçiliğinin ortasında mihrap bulunmaktadır. Mekanın barınması dış duvar ve sıra üzerine oturan kubbe ile gerçekleştirilmektedir.^{[1]ΕΣΠΑ 2014-2020 – υποέργο «ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΖΩΓΡΑΦΙΚΟΥ ΔΙΑΚΟΣΜΟΥ, ΜΑΡΜΑΡΙΝΩΝ, ΜΕΤΑΛΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΕΡΑΜΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΤΟΥ ΠΡΩΗΝ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΚΟΥ ΤΕΜΕΝΟΥΣ ΑΡΑΠ ΤΖΑΜΙ, ΠΛΑΤΕΙΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΩΝ ΔΡΑΜΑΣ» ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ «ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΕΜΕΝΟΥΣ ΑΡΑΠ ΤΖΑΜΙ ΣΤΗΝ ΠΛΑΤΕΙΑ Δ. culture.gov.gr.}

İç mekanda, cephede ve revakta, ilki yapımıyla, ikincisi ise muhtemelen 1913'ten sonra binanın kullanım değişikliğiyle olmak üzere iki dönemde gerçekleştirilen boyalı süslemeler korunmuştur. Bugün Arap Camii'nde aşınma ve yıpranma nedeniyle yeni süslemeler yalnızca sınırlı bir alanda bulunduğundan hakim olan resim üslubu orijinaldir. Camide ayrıca korunması gereken mermer, metal ve seramik unsurlar da bulunmaktadır.^{[1]ΕΣΠΑ 2014-2020 – υποέργο «ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΖΩΓΡΑΦΙΚΟΥ ΔΙΑΚΟΣΜΟΥ, ΜΑΡΜΑΡΙΝΩΝ, ΜΕΤΑΛΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΕΡΑΜΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΤΟΥ ΠΡΩΗΝ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΚΟΥ ΤΕΜΕΝΟΥΣ ΑΡΑΠ ΤΖΑΜΙ, ΠΛΑΤΕΙΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΩΝ ΔΡΑΜΑΣ» ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ «ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΕΜΕΝΟΥΣ ΑΡΑΠ ΤΖΑΜΙ ΣΤΗΝ ΠΛΑΤΕΙΑ Δ. culture.gov.gr.}