# Aram Andonyan > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Aram_Andonyan > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Aram Andonyan, https://tr.wikipedia.org/wiki/Aram_Andonyan (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/35/%D4%B1%D6%80%D5%A1%D5%B4_%D4%B1%D5%B6%D5%BF%D5%B8%D5%B6%D5%A5%D5%A1%D5%B6_-_Aram_Andonian.jpg) * (public-domain)* - **Birth date:** 1875 - **Birth place:** İstanbul, Osmanlı imparatorluğu - **Death date:** 23 Aralık - **Death place:** Paris, Fransa - **Occupation:** Tarihçi, editör, yazar - **Milliyet:** Ermeni **Aram Andonyan** ([Ermenice](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermenice):Արամ Անտոնեան; 1875; [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) - 23 Aralık 1952; [Paris](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paris)), [Ermeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeniler) [gazeteci](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazeteci), [tarihçi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tarih%C3%A7i) ve [yazar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yazar)dır. ## Yaşamı 1875 yılında İstanbul'un [Kazancı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazanc%C4%B1_Yoku%C5%9Fu) semtinde doğdu. [*Dzağig*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dza%C4%9Fig) (Çiçek) ve *Luys* (Işık) adlı haftalık Ermenice gazetelerin editörlüğünü yaptı.[^1] 24 Nisan 1915 akşamı [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)nun Dahiliye Nazırı [Talat Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Talat_Pa%C5%9Fa)'nın emri ile tutuklandı ve sürgüne gönderildi. İlk önce [Çankırı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ank%C4%B1r%C4%B1)'daki kamplarda kalan Andonyan daha sonra buradan [Resulayn Kampına](https://turkipedia.org/tr/wiki/Resulayn_Kamplar%C4%B1) gönderilmiştir.[^2][^3] [İngilizler](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ngilizler)in [Halep](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep)'i işgal etmesinin ardından kamplardan kurtulan Andonyan burada Naim Bey'den aldığı belgeleri toplayarak [Andonyan Belgeleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Andonyan_Belgeleri) adlı bir kitap yazdı.[^4] Kitap, 1920'de yayınlandı. Kitabın içerisindeki belgelerin, [Ermeni Soykırımı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeni_K%C4%B1r%C4%B1m%C4%B1)'nın [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun devlet politikası olduğuna ilişkin doğrudan kanıt oluşturduğu iddia edilmektedir.[^5] Roman ve öykü de yazan yazarın mizahi eserleri de vardır. Andonyan okullar için ders kitapları da yazmıştır. 1915'ten sonra Fransa'ya yerleşerek 1928-1951 yılları arasında Paris'teki Nubaryan kütüphanesinin (Milli Ermeni Kütüphanesi) müdürlüğünü yaptı. 23 Aralık 1951 yılında Paris'te öldü. Usta bir polemikçi olarak tanınır. Düşüncelerini kimseden çekinmeden savunan bir yazardır. Balkan Savaşı sırasında İstanbul'da bir gazeteci olan Andonyan iç ve dış medyayı izleyerek ve yabancı kaynaklara başvurarak, savaş ve savaşın nedenleri hakkında yazdığı [Aras Yayıncılık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aras_Yay%C4%B1nc%C4%B1l%C4%B1k)'tan çıkan Balkan Savaşı adlı yapıtını birçok resim ve harita ile zenginleştirdi.[^6] ## Konuyla ilgili yayınlar - Soulahian-Kuyumjian, Rita. The Survivor: Biography of Aram Andonian. London: Gomidas Institute, June 9, 2010. ISBN 1-903656-94-X. ## Ayrıca bakınız - [1915'te Ermeni aydınların sürgünü](https://turkipedia.org/tr/wiki/24_Nisan_1915%27te_Ermeni_ayd%C4%B1nlar%C4%B1n_s%C3%BCrg%C3%BCn%C3%BC) ## Dış bağlantılar - [Aras Yayıncılık resmi web sitesi - ARAM ANDONYAN](https://web.archive.org/web/20081216124149/http://www.arasyayincilik.com/store/Getron_listCategoriesAndProducts.asp?idCategory=3) [^1]: A Crime of Silence: The Armenian Genocide, by Permanent Peoples' Tribunal, Gerard J. Libaridian, 1985, p. 123. [^2]: The Lions of Marash, by Stanley Elphinstone Kerr - 1973, p. 15 [^3]: The Armenian Genocide: Cultural and Ethical Legacies, by Richard G. Hovannisian, Transaction Publishers, 2007, p. 55. [^4]: At the crossroads of Der Zor, by Hilmar Kaiser, Nancy Eskijian, Luther Eskijian - 2002 - p. 93 [^5]: Dadrian, Vahakn. "The Naim-Andonian Documents on the World War I Destruction of Ottoman Armenians: The Anatomy of a Genocide," International Journal of Middle East Studies, 18 (1986), pp. 311-360. [^6]: Balkan Savaşı. Aras Yayıncılık, 1999.