# Arşavir Şiragyan
> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Ar%C5%9Favir_%C5%9Eiragyan
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Arşavir Şiragyan, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ar%C5%9Favir_%C5%9Eiragyan (CC-BY-SA-4.0)
* (Armenian delegation in Paris in 1919, public-domain)*
- **Doğum tarihi:** 1900
- **Doğum yeri:** İstanbul Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm tarihi:** 12 Nisan
- **Ölüm yeri:** Englewood, New Jersey, ABD
- **Yattığı yer:** Hackensack Mezarlığı
- **Tanınma nedeni:** Cemal Azmi, Said Halim Paşa, Bahaeddin Şakir ve Vahe İhsan suikastları
- **Parti:** Ermeni Devrimci Federasyonu
**Arşavir Şiragyan** (diğer adıyla **Aravir**, 1900-12 Nisan 1973[^1]), [Ermeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeniler) yazar, tetikçi ve istihbaratçıdır.
## İlk yılları
1900 yılında [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da doğdu,[^2] çocukken babasını kaybetti. Babasının ölümünden sonra kardeşleri ve annesiyle birlikte Pera'ya taşındı ve orada yaşamaya başladı. [Ermeni Devrimci Federasyonu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeni_Devrimci_Federasyonu)na (EDF) başta kurye olarak daha sonra ise tetikçi olarak hizmet etti. 15 yaşında Ermeni Devrimci Federasyonuna ya da bilinen adıyla Taşnak Partisine katıldı. Bir genç olarak [Ermeni Soykırımı](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%B6zde_Ermeni_soyk%C4%B1r%C4%B1m%C4%B1) sırasında parti için mesajlar iletmek ve silah taşımakla görevlendirildi. Şıragyan aynı zamanda Anadolu'da [İtilaf Devletler](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0tilaf_Devletleri)i için çalışmış ve Türkler adına kara propaganda yürütmüştür. Şiragyan'a göre [Tokatlıyan Oteli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tokatl%C4%B1yan_Oteli) gibi birçok yer Ermenilerin toplanma ve istihbarat yeriydi. Şiragyan, [Ermeni Kırımı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeni_K%C4%B1r%C4%B1m%C4%B1)ndan dolayı suçlu gördüğü Türk yetkilileri cezalandırmayı amaçlayan EDF‘nin suikast operasyonunda yer almak üzere işe alındı.[^3]
## Yaptığı Suikastlar (Nemesis Operasyonu)
### Vahe İhsan (Yeseyan)
Nemesis Operasyonu’nun hedefinde yalnız Türkler yoktu. Bazı Ermeniler de Nemesis Operasyonu mensuplarının saldırıları sonucunda hayatlarını kaybetmiştir. Bunlar biri olan Vahe İhsandı. Arşavir'in anılarına göre, Vahe Ihsan 1915'te tutuklanan ve sınır dışı edilen önemli Ermenilerin listesinin hazırlanmasına yardım etmişti. Shirakian, 27 Mart 1920'de [Taksim Meydanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taksim_Meydan%C4%B1)'nda 4-5 kuruşunla İhsan'ı öldürdü.[^4]
### Sadrazam Said Halim Paşa Suikastı
Şiragyan'a Osmanlı Sadrazamı [Sadrazam Said Halim Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Said_Halim_Pa%C5%9Fa)'yı öldürme görevi verildi. Bu görev [Karekin Pastırmacıyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karekin_Past%C4%B1rmac%C4%B1yan) ve [Mikael Vartanyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mikael_Vartanyan) tarafından kararlaştırıldı. Vartanyan o dönem Ermenistan'ın Roma büyükelçisiydi. Şiragyan, Roma'da Via Cola di Rienzo 28 numaralı bir evde ikamet etmeye başladı. Said Halim Paşa'yı 5 Aralık 1921‘de katletmiştir. Sadrazam, [İtalya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talya)'nın [Roma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Roma) kentinde at arabasıyla yolculuk ederken birden karşısına çıkarak atları durdurdu. Paşanın bulunduğu arabanın yanına geçerek [Said Halim Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Said_Halim_Pa%C5%9Fa)'yı sağ şakağından vurarak katletti.[^5][^6]
### Bahaeddin Şakir ve Cemal Azmi Suikastı
Arem Yerkanyan ile planladığı suikast ise şu şekilde gerçekleşti; [Almanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Almanya)'nın [Berlin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Berlin) kentinde 17 Nisan 1922 yılında İttihatçılar Cemal Azmi'nin evinde toplanmışlardı. [Bahaeddin Şakir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bah%C3%A2eddin_%C5%9E%C3%A2kir) ve [Cemal Azmi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cemal_Azmi) evin önünde birbirleri ile konuşurlarken Arşavir Şıragyan silahını çekerek eve yöneldi. [Talat Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Talat_Pa%C5%9Fa)'nın eşi Hayriye Hanım, Arşavir'i fark etti ardından üzerine atladı ve vuruldu. Arşavir Şıragyan, olayı fark eden [Cemal Azmi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cemal_Azmi)'ye silahını doğrultarak kurşun yağdırdı ve öldürdü. [Bahaeddin Şakir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bah%C3%A2eddin_%C5%9E%C3%A2kir) silahını çekemeden Arşavir'in kurşun yağmuru ile karşılaşır ve yere yığılır ardından kalkıp kaçmaya başladı. Ancak 2. tetikçi olarak bekleyen [Aram Yerganyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aram_Yerganyan), Bahattin Şakir'i kaçarken öldürdü. Ailelerinin önünde katledilen ikisi dışında bu suikast sırasında Arşavir ve Aram Yerganyan tarafından [Resuhi Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Resuhi_Bey) ve 6 sivil daha katledildi.[^7]
## Suikastlarından Sonra
[Nemesis Operasyonu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nemesis_Operasyonu)'unda verilen görevlerden birkaçını tamamladıktan sonra Gaiane adlı bir kadınla evlenerek 1923'te [New York](https://turkipedia.org/tr/wiki/New_York)'a taşındı.[^8] Sonia adında da bir kızı oldu. Hayatının devamına [New York](https://turkipedia.org/tr/wiki/New_York)‘taki Ermeni Cemaatinde aktif olarak çalışmalar yürüttü ve Türkler hakkında kara propagandaya burada da devam etti. Kızının isteği üzerine Anadolu'da yaptığı suikastları ve yürüttüğü kara propagandaları kitaplaştırdı. Şıragyan 1973‘te [New Jersey](https://turkipedia.org/tr/wiki/New_Jersey)‘de Englewood'daki Englewood Hastanesi'nde 73 yaşında öldü.[^9] Ermeniler tarafından ulusal bir kahraman olarak tanındı ve onurlandırıldı. Kızı Sonia, kocasıyla birlikte gömüldüğü Güney Carolina, Florence'da öldü. Geride üç çocuğu kaldı: Elizabeth Poston, Melineh Verma ve Arshavir Blackwell.
[^1]: Worldcat. experimental.worldcat.org.
[^2]: Shirakian,Arshavir,1900-1973. Worldcat.
[^3]: Arşavir Şıracıyan, Bir Ermeni Teröristin İtirafları
[^4]: NEMESİS OPERASYONU NEDİR?.
[^5]: Arşavir Şıracıyan, Bir Ermeni Teröristin İtirafları, s. 184-185.
[^6]: Bir Ermeni Komitacının Hatıralarında Sadrazam Said Halim Paşanın Öldürülmesi. Türkler ve Ermeniler.
[^7]: Arşavir Şıracıyan, Bir Ermeni Teröristin İtirafları s. 277-278.
[^8]: Arşavir Şıracıyan / Bir Ermeni Teröristin İtirafları, s. 325-329.
[^9]: Arşavir Şıracıyan, Bir Ermeni Teröristin İtirafları