# Arşın

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Ar%C5%9F%C4%B1n
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Arşın, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ar%C5%9F%C4%B1n (CC-BY-SA-4.0)

![Arşın ölçen alet, Sakarya Müzesi'nde.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c6/Ar%C5%9F%C4%B1n.jpg/1280px-Ar%C5%9F%C4%B1n.jpg)
*Arşın ölçen alet, Sakarya Müzesi'nde. (Satirdan kahraman, CC-BY-SA-4.0)*

**Arşın**, Türkiye'de [metre](https://turkipedia.org/tr/wiki/Metre)nin resmen kabulüne kadar kullanılan uzunluk ölçüsü birimi ve aletidir.

Kullanıldıkları yerlere ve uzunluklara göre arşın:

**Çarşı arşını: Daha çok çarşı ve pazarda kullanılırdı. Metre hesabıyla *****çarşı arşını***** 68 cm'dir.**

**Bina ve mimar arşını: bir *****mi‘mār arşını***** = 24 *****parmak***[^1]** = 240 *****ḫaṭṭ*****,**[^2]** ortalama 75.774 cm'dir.**[^3]** Bu arşının uzunluğunda zamanla değişiklikler oldu. **[**Üçüncü Selim**](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Selim)** Han **[**abanoz ağacı**](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abanoz_a%C4%9Fac%C4%B1)**ndan bir mimar arşını yaptırdı. Bunun ölçü olarak kullanılmasını istedi ve **[**kütüphane**](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCt%C3%BCphane)**ye kaldırttı. 1789 yılında 1807 yılına kadar kullanılmıştır.**

Değerli kumaşları bilhassa ipekleri ölçmede *endaze* kullanılırdı (endaze 65,25 cm'dir).

Türkiye'de 26 Mart 1931 tarih ve 1782 sayılı kanunla, arşın ölçü birimi kaldırılıp, yerine metre sistemi kabul edildi. 1933'ten sonra da arşının bütün çeşitleri tamamen ortadan kaldırılıp metrik sisteme geçildi.

[^1]: ortalama 3.157 santimetredir, 20. yüzyıl ortasında, 4,17 santimetreye yükselmiştir, aynı dönemde mimārlık alanında ortalama 3.1383 sm olduğu bildirilmiştir.
[^2]: ortalama 0.346 santimetre'dir.
[^3]: Alpay Özdural, Sinan's Arşin, A survey of Ottoman architectural metrology, Muqarnas, vol. 15 (1998). Page 106.