# Anton Kalzan

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Anton_Kalzan
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Anton Kalzan, https://tr.wikipedia.org/wiki/Anton_Kalzan (CC-BY-SA-4.0)

- **Adı:** Anton Kovayeviç Kalzan
- **Doğum tarihi:** 5 Nisan 1930
- **Doğum yeri:** Tıva Arat Cumhuriyeti, Kaa-Hem ili, Kundustug-Aksı
- **Meslek:** Yazar, çevirmen, eleştirmen, filolog
- **Milliyet:** Tıva (Türk)

**Anton Kalzan** ([Tıva Türkçesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuvaca):Антон Коваевич Калзан) (5 Nisan 1930 -) [Kaahem bölgesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaa-Hem_%28il%29) Kundustug-Aksı'da doğmuştur. Tıva Türklerinden eleştirmen, halkbilimcisi,[^1] filoloji doktoru. Tıva Özerks Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti devrinde ünlü bir edebiyat hocasıdır. Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği devrinde Yazarlar Birliği üyesidir.[^2]

## Yaşamı

A. Kalzan 5 Nisan 1930'da [Tıva Arat Cumhuriyetinin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuva_Halk_Cumhuriyeti) [Kaa-Hem](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaa-Hem_%28il%29) bölgesinin Kundustug-Aksı yerleşiminde doğmuştur. Kızıl şehrinde 2.numaralı okulunu bitirip, şimdiki Sen Petersburg (eski adı: Leningrad) şehrinde A. Jdanov adlı devlet üniversietsini bitirmiştir. Tıva'nın dil, edebiyat ve tarihi Araştırma Enstitüsünde edebiyat ve sözlü edebiyat bölümünde çalışmıştır. Kızılda Devlet Öğretmen Enstitüsünde öğretmenlik yapmıştır.

Anton Kovayeviç halkın sözlü edebiyatını ve Tıva edebiyatını araştırma çalışmaları yapmıştır. Çok sayıda akademik makale yazmıştır. Metodiklik çalışmaları, programlarını, öğretim kitaplarını yazmıştır. [S. Sarıg-ool](https://turkipedia.org/tr/wiki/Stepan_Sar%C4%B1gool)- ile *Çogaal dugayında* («Чогаал дугайында») (1955),D. Kuular, M. Hadahane ile *Sovyet Tıva edebiyatının kısa denemeleri* («Совет тыва литератураның кыска очерктери») (1975) adlı kitapları çıkmıştır. O *Yaşam ve Edebiyat* («Amıdıral bolgaş literatura») (1980), *Tıva edebiyatı* («Tıva çogaal») (1987), «Özüldeniñ demdekteri» (1991) adlı edebi incelemlerindeki kitapların yazarıdır. Halkın sözlü edebiyatının bütün çalışmalarını toplamıştır. «Tıva tooldar» (1953, 1957, 1960, 1964), «Üleger domaktar» (1955), «Tıvızıktar» (1958) adlı kitapları editörlük yapıp yayınlamıştır. «Tıva аas çogaalınıñ oçerkteri» (1976) onun desteği ile yazılmıştır. N.Gogol'un eserlerini, Grimm alışkılar'ın masallarını, А. Tolstoy'un Altın Anahtar («Aldın dülgüür»), V. Rasputin'iñ «Çurtta baza sagın» adlı kitaplarını Tıva diline çevirmiştir.

## Eserleri-Katkıları

- [S. Sarıg-ool](https://turkipedia.org/tr/wiki/Stepan_Sar%C4%B1gool) ile *Çogaal dugayında* («Чогаал дугайында») (1955),
- D. Kuular, M. Hadahane ile *Sovyet Tıva edebiyatının kısa denemeleri* («Совет тыва литератураның кыска очерктери») (1975) adlı kitapları çıkmıştır.
- *Yaşam ve Edebiyat* («Amıdıral bolgaş literatura») (1980),
- *Tıva edebiyatı* («Tıva çogaal») (1987),
- «Özüldeniñ demdekteri» (1991)
- «Tıva tooldar» (1953, 1957, 1960, 1964),
- «Üleger domaktar» (1955),
- «Tıvızıktar» (1958)
- «Tıva аas çogaalınıñ oçerkteri» (1976)

## Dış bağlantılar

- [A. Kalzan'ın folklorik çalışmaları](http://www.tuva.asia/journal/issue_8/2546-orus-ool.html)
- «Tıvanıñ çogaalçıları / Pisateli Tuvı» 2000 yılında yayınlanmış kitap.
- [A. Kalzan'ın ilmi faaliyetleri ile ilgili ünlü folklorist Margarita Kungaa'nın makalesi](http://www.tuva.asia/journal/issue_6/1730-kungaa.html)

[^1]: Arşivlenmiş kopya. <http://www.tuvaonline.ru/2012/08/28/leonid-vasilevich-grebnev-tolko-v-neutihayuschey-pamyati-tuva.html>
[^2]: Arşivlenmiş kopya. <http://www.tuvaonline.ru/2012/08/28/leonid-vasilevich-grebnev-tolko-v-neutihayuschey-pamyati-tuva.html>