Antakya Kuşatması (1268)

Antakya kuşatması, 1268 yılında Baybars önderliğindeki Memlük Sultanlığı'nın nihayet Antakya'yı ele geçirmesiyle gerçekleşti.

Kuşatmanın sebepleri

Kuşatmanın sebeplerinden birisi Memlük Sultanlığı'nın Mısır ve Suriye bölgelerini korumak istemesi ve kuzeyde Haçlılar'dan gelebilecek olası bir saldırıyı önlemek istemesidir.^{[1]Dönmez, Belma. Çelik, Mehmet Yusüf, Memlûkler Döneminde Antakya (1268-1516), Kömen Yayınları, I. Baskı, Konya 2021. 26 Haziran 2024, s. 289-294.}

Kuşatma öncesi

1260 yılında Mısır ve Suriye Sultanı Baybars,Moğolları destekleyen Haçlı devleti Antakya Prensliği'ni tehdit etmeye başladı. 1265'te Baybars, Caesarea Maritima,Hayfa ve Arsuf'u ele geçirdi. Bir yıl sonra Baybars, Celile'yi fethetti ve Kilikya Ermenistanı'nı harap etti .

Steven Runciman'ın Haçlı Seferleri hakkındaki son kitabında anlattığı gibi, Antakya kuşatmasından (1268) on yıllar önce, Antakya prensi IV. Boemondo, sarayını diğer devleti olan Trablus Kontluğu'nun başkenti Trablus şehrine yerleştirmişti. 1268'de Antakya şövalyeleri ve garnizonu,karısı Prens VI . Boemondo'un karısı Ermenistanlı Sibylla ile akraba olan Ermeni bir Leydi olan Antakya Muhafızı Simon Mansel'in komutası altındaydı.^{[2]Runciman, Steven. A History of the Crusades. 1951-1954.}

Kuşatma

1268'de Baybars, "patriği tarafından kötü savunulan ve sakinlerinin çoğu tarafından terk edilmiş"^{[3]Michaud, Joseph. History of the Crusades. 1881, s. 17.} Antakya şehrini kuşattı ve nispeten zayıf bir savunmanın ardından 18 Mayıs'ta şehri ele geçirdi (kale iki gün sonra düştü).^{[4]Birrell, Jean. The Crusades. 1999, s. 419.} Antakya, Ermenistan ile önceki mücadeleleri ve iç iktidar mücadeleleri nedeniyle zayıflamıştı ve sakinleri, surlar içindeki vatandaşların canlarının bağışlanması şartıyla teslim olmaya hemen razı oldular.

Baybars'ın kuvvetleri Antakya'yı kuşatmadan önce, Başkomutan Simon Mansel, bir grup şövalye ile birlikte, şehrin kuşatılmasını önlemek için Müslüman ordusuna karşı başarısız bir saldırı düzenledi. Savunma hatları iyi durumdaydı, ancak garnizon şehrin uzun surlarını savunamadı. Mansel, Antakya süvarilerinin saldırısı sırasında esir alındı ve Baybars ona Antakya'daki teğmenlerine derhal teslim olmaları emrini verdi. Garnizon teslim olmayı reddetti ve surların savunmasına devam etti.

Kuşatma sonrası

Antakya üç gün boyunca yağmalandı; bu yağmada 17.000 kişi öldürüldü ve 100.000 kişi esir alındı. 8.000 kişi kaleye sığındı, ancak sonunda teslim oldular. Baybars kaleyi yaktırdı, Aziz Pavlus ve Aziz Petrus kiliseleri ve diğer kiliseler yıkıldı veya harabeye döndü. Antakya dışındaki Genç Aziz Simeon Stylites manastırı da sefer sırasında yıkıldı.^{[5]Samuel Noble and Alexander Treiger, "Introduction", The Orthodox Church in the Arab World, 700–1700: An Anthology of Sources (Cornell University Press, 2014), s. 32}

Hospitalier kalesi Krak des Chevaliers üç yıl sonra düştü.^{[4]Birrell, Jean. The Crusades. 1999, s. 419.} Fransa Kralı IX. Louis, görünüşte bu gerilemeleri tersine çevirmek için Sekizinci Haçlı Seferi'ni başlatmış olsa da, Louis'nin kardeşi Anjoulu Charles'ın başlangıçta tavsiye ettiği gibi Konstantinopolis yerine Tunus'a gitti ; ancak I. Charles, Haçlı Seferi'nin sonucunda ortaya çıkan Antakya ve Tunus arasındaki antlaşmadan açıkça fayda sağladı.

1277'deki ölümüne kadar Baybars, Haçlıları kıyı boyunca birkaç kaleye hapsetmiş ve 14. yüzyılın başlarında Orta Doğu'dan çıkarılmalarına neden olmuştu. Antakya'nın düşüşü, Haçlıların davası için, Birinci Haçlı Seferi'nin ilk başarısında olduğu kadar, son derece yıkıcı olacaktı.