# Ankara Kalesi
> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara_Kalesi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Ankara Kalesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ankara_Kalesi (CC-BY-SA-4.0)
* (Bernard Gagnon, CC-BY-SA-3.0)*
- **Yapı türü:** Kale
- **Konum:** Kale, Altındağ, Ankara, Türkiye
- **Başlama:** MÖ 2. yüzyıl
- **Yükseklik:** 110 m
- **Zemin alanı:** 4,3 km²
**Ankara Kalesi**,[^1] [Ankara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara)'nın [Altındağ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alt%C4%B1nda%C4%9F) ilçesinde bulunan tarihî bir kale. Ne zaman yapıldığı kesin olarak bilinmemekle birlikte MÖ 5. yüzyıl başında [Galatlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Galatlar)ın Ankara'ya yerleşmeleri sırasında kalenin var olduğu bilinmektedir. [Romalılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Antik_Roma), [Bizanslılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizans_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu), [Selçuklu Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sel%C3%A7uklu_Hanedan%C4%B1) ve [Osmanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) dönemlerinde birçok kez onarımdan geçmiştir. *Ankara Kalesi* dışarıdan görünümüne göre daha büyüktür. Her yıl çeşitli [festival](https://turkipedia.org/tr/wiki/Festival)lere[^2] de ev sahipliği yapmaktadır.
## Tarihi
Kale tarih içinde çeşitli dönemler yaşamıştır. MÖ 2. yüzyıl başında [Romalılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Antik_Roma)ın [Galatya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Galatya)'yı işgalinden sonra kent büyüyerek kale dışına taştı. Roma İmparatoru [Caracalla](https://turkipedia.org/tr/wiki/Caracalla) MS 217'de kalenin surlarını onarttı. MS 222 - 260 arasında İmparator [Alexander Severus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alexander_Severus), [Persler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Farslar)e yenilince kale kısmen tahrip edildi. 7. yüzyılın 2. yarısından sonra [Romalılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Antik_Roma) kaleyi onarmaya başladı. [Bizans](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizans_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) döneminde İmparator [II. Justinianos](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Justinianos) MS 668'de dış kaleyi yaptırmıştır,[^3] İmparator [III. Leon](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Leon) 740'ta kale duvarlarını onarırken iç kale surlarını yükseltmiştir. Bunun ardından İmparator [I. Nikiforos](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Nikiforos) 805'te, İmparator [I. Basileios](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Basileios) 869'da bu kaleyi onarmıştır. Kale 1073 yılında [Selçuklu Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sel%C3%A7uklu_Hanedan%C4%B1)'nın eline geçmiştir.[^4] 1101 yılında [Haçlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ha%C3%A7l%C4%B1_Seferleri)ca ele geçirilen kale 1227 yılında tekrar [Selçuklu Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sel%C3%A7uklu_Hanedan%C4%B1)'nın hakimiyetine girmiştir. [I. Alâeddin Keykubad](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Al%C3%A2eddin_Keykubad) kaleyi yeniden onartmış, 1249'da ise [II. İzzeddin Keykavus](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._%C4%B0zzeddin_Keyk%C3%A2vus) kaleye yeni ilaveler yapmıştır. Osmanlı döneminde 1832'de [Kavalalı İbrahim Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kavalal%C4%B1_%C4%B0brahim_Pa%C5%9Fa) tarafından onarımdan geçirilmiş, kalenin dış duvarları genişletilmiştir.
## Mimari
Kalenin yerden yüksekliği 110 m'dir. Tepenin yüksek bölümünü kaplayan iç kale ve çevresini kuşatan dış kaleden oluşur. Dış kalenin 20'ye yakın kulesi vardır. Dış kale eski Ankara şehrini çevirir. İç kale yaklaşık 43.000 m²lik bir yer kaplar. 14–16 m yüksekliğindeki duvarların üstünde çoğu 5 köşeli 42 kule vardır.[^5] Dış surları kuzey-güney doğrultusunda yaklaşık 350 m, batı-doğu doğrultusunda ise 180 m boyunca uzanır. İç kalenin güney ve batı duvarları bir dik açı oluşturur. Doğu duvarı tepenin girinti çıkıntılarını izler. Kuzey yamaç ise farklı tekniklerle yapılmış duvarlarla korunur. Koruma düzeninin en ilgi çekici yanı; doğu, batı ve güney duvarları boyunca 15–20 m'de bir yer alan 42 tane beşgen burçtur. Dış kale ile iç kale, doğuda Doğukalesi'nde batıda hatip çayına bakan yamaçta birleşir. İç kalenin güneydoğu köşesinde ise kalenin en yüksek yeri olan [Akkale](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akkale) yer alır. Dört katlı olan iç kale Ankara taşından ve toplama taşlarla yapılmıştır. İç kalenin iki büyük kapısı vardır. Biri dış kapı, diğeri ise hisar kapısı adını taşır. Kapı üzerinde bir de [İlhanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0lhanl%C4%B1lar)a ait kitabe bulunur. Kuzeybatı kısmında Selçuklu Hanedanı'nın yaptırdığını gösteren bir yazı bulunmaktadır. Duvarların alt bölümü mermer ve bazalttan yapılmıştır, üst kesimlerine doğru bloklar arasında tuğla bölümlerin büyük ölçüde zarar görmesine karşın, iç kale bozulmadan günümüze kadar gelmiştir. 8 ve 9. yüzyılda kent istilalara uğrayınca, kaleyi hızla onarmak için, o sıralarda yıkıntı hâlinde olan Roma anıtlarının mermer blokları, sütun başlıkları, su yollarının mermer olukları kullanılmıştır. Kale yapısında rastlanan heykel, lahit, sütun başlıkları kalenin yapımı ve onarımında etrafta bulunan malzemelerden yararlanıldığını göstermektedir.
## Dış bağlantılar
- [Ankara Kalesi tarihçe](http://www.ankarakalesi.com/index.php?option=com_content&view=article&id=16&Itemid=4)
[^1]: Ankara Kalesi - Ankara Kalesi hakkındaki tüm bilgilere buradan ulaşabilirsin. 28 Ağustos 2021.
[^2]: Sami Altınay. Ankara Kalesi. gezipgordum.com, 22 Eylül 2015.
[^3]: Ali Boran. Türk Sanatında Kale Mimarisi. tarihtarih.com.
[^4]: Ali Boran. Türk Sanatında Kale Mimarisi. tarihtarih.com.
[^5]: Ankara'daki Kilise Kalıntıları. oodegr.com, 23 Ocak 2014.