# Ankara Hükûmeti > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara_H%C3%BCk%C3%BBmeti > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Ankara Hükûmeti, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ankara_H%C3%BCk%C3%BBmeti (CC-BY-SA-4.0) ![Sevr Antlaşması'na göre Osmanlı'nın paylaştırılması (etki alanları ile birlikte)](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/16/Treaty_of_S%C3%A8vres_1920.svg/1280px-Treaty_of_S%C3%A8vres_1920.svg.png) *Sevr Antlaşması'na göre Osmanlı'nın paylaştırılması (etki alanları ile birlikte) (English translation and updates: Spesh531 Derivate of File:Turkey map.svg : Thomas Steiner, CC-BY-SA-4.0)* - **Adı:** Ankara Hükûmeti - **Resmî adı:** Türkiye Devleti - **Slogan:** Ya istiklâl ya ölüm! - **Millî marş:** İstiklâl Marşı - **Millî marş dosyası:** Ali Rifat Istiklal Marche.ogg - **Tür:** Geçici hükûmet - **Başkent:** Ankara - **Resmî diller:** Türkçe - **Resmî din:** İslam - **Yönetim biçimi:** Meclis hükûmeti - **Yönetici unvanı:** Meclis Reisi - **Yönetici:** Mustafa Kemal Paşa - **Yönetici1 dönemi:** 1920–1923 - **Vekil unvanı:** İcra Vekilleri Heyeti Reisi - **Vekil:** Mustafa Kemal Paşa; Mustafa Fevzi Paşa; Hüseyin Rauf Bey; Ali Fethi Bey - **Vekil1 dönemi:** 1920–1921 - **Vekil2 dönemi:** 1921–1922 - **Vekil3 dönemi:** 1922–1923 - **Vekil4 dönemi:** 1923 - **Yasama organı:** Türkiye Büyük Millet Meclisi - **Kuruluş olayı:** Meclisin açılması - **Kuruluş günü:** 23 Nisan - **Kuruluş yılı:** 1920 - **Olay:** İcra Vekilleri Heyeti; Anayasa; Mudanya Mütarekesi; Saltanatın kaldırılması; Lozan Antlaşması; Halk Fırkası'nın kurulması - **Olay1 tarihi:** 3 Mayıs 1920 - **Olay2 tarihi:** 20 Ocak 1921 - **Olay3 tarihi:** 11 Ekim 1922 - **Olay4 tarihi:** 1 Kasım 1922 - **Olay5 tarihi:** 24 Temmuz 1923 - **Yıkılış olayı:** Cumhuriyetin ilanı - **Yıkılış günü:** 29 Ekim - **Yıkılış yılı:** 1923 - **Nüfus istatistiği:** 6-7 milyon - **Para birimi:** Osmanlı lirası - **Ö:** Osmanlı İmparatorluğu; Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti; İzmir'in İşgali; İstanbul'un İşgali; Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti - **Ö1 bayrağı:** Flag of the Ottoman Empire (1844–1922).svg - **Ö2 bayrağı:** Flag of Armenia (1918–1922).svg - **Ö3 bayrağı:** State Flag of Greece (1863-1924 and 1935-1973).svg - **Ö4 bayrağı:** Flag of the United Kingdom (1-2).svg - **Ö5 bayrağı:** Flag of Georgia (1918–1921).svg - **A:** Türkiye'de tek partili dönem - **A1 bayrağı:** Flag of Turkey.svg - **Günümüzdeki durumu:** Türkiye - **Olay6 tarihi:** 9 Eylül 1923 Kendisini **Türkiye Devleti** veya **Türkiye**[^1] olarak tanımlayan ve yaygın olarak **Ankara Hükûmeti**[^2][^3][^4][^5][^6][^7] adıyla anılan **Büyük Millet Meclisi Hükûmeti**, [Türk Kurtuluş Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1) (1919-1923) ve [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun son yıllarında [Ankara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara) merkezli [geçici](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ge%C3%A7ici_h%C3%BCk%C3%BBmet) ve [devrim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Devrim)ci Türk hükûmetiydi. Osmanlı Sultanı tarafından yönetilen çökmekte olan [İstanbul Hükûmeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_h%C3%BCk%C3%BBmeti)'nin aksine, [Anadolu Hareketi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu_Hareketi) tarafından yönetilmiştir. Kurtuluş Savaşı sırasında Büyük Millet Meclisi Hükûmeti, [Kuvâ-yi Milliye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuv%C3%A2-yi_Milliye) denilen milislere ve [Kuvâ-yi Nizamiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kara_Kuvvetleri) denilen düzenli orduya komuta etmiştir. Savaştan ve monarşist İstanbul Hükûmeti'ne karşı kazanılan zaferden sonra, cumhuriyetçi Ankara Hükûmeti 1923 yılında Osmanlı İmparatorluğu'nun sona erdiğini ve küllerinden Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulduğunu ilan etmiştir. [Büyük Millet Meclisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_B%C3%BCy%C3%BCk_Millet_Meclisi) bugün Türkiye'nin parlamento organıdır. ## Tarihçe 23 Nisan 1920'de [Ankara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara)’da toplanan [Türkiye Büyük Millet Meclisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_B%C3%BCy%C3%BCk_Millet_Meclisi) bünyesinde, ilk olarak 25 Nisan’da Muvakkat (geçici) İcra Encümeni sıfatıyla, TBMM Reisi Mustafa Kemal Paşa başkanlığında bir hükûmet oluşturuldu.[^8] Böylece, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)’daki [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) hükûmeti dışında Ankara’da bir hükûmet ortaya çıkmış oldu. Encümen, 3 Mayıs’ta, İcra Vekilleri Heyeti adlı hükûmet kurulana kadar görevine devam etti. Bu dönemde bir [devlet başkanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Devlet_ba%C5%9Fkan%C4%B1) yoktu ve bu görevi [Meclis Reisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_B%C3%BCy%C3%BCk_Millet_Meclisi_ba%C5%9Fkanlar%C4%B1_listesi) yerine getiriyordu. Meclis, ayrıca 5 Ağustos 1921 tarihinde çıkardığı [Başkumandanlık Kanunu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C5%9Fkumandanl%C4%B1k_Kanunu) ile [Mustafa Kemal Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk)’yı Başkumandanlığa getirerek ordunun maddi ve manevi gücünün artırılması ile sevk ve idare edilmesi konusundaki yetkilerini kullanma izni vermiştir.[^9] [29 Ekim 1923’te cumhuriyetin ilanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye%27de_cumhuriyetin_ilan%C4%B1) ile yapılan seçimde [Mustafa Kemal Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk) Reisicumhur seçilerek devlet başkanı olmuştur. Hükûmet başkanıysa Başvekil sıfatını almış ve Reisicumhur tarafından seçilmeye başlanmıştır. Dolayısıyla 1923’ten sonra kurulan hükûmetler, Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükûmeti ya da Ankara Hükûmeti olarak adlandırılmazlar. ## Hükûmetler Cumhuriyet öncesi hükûmetler "İcra Vekilleri Heyeti" olarak anılıyordu. Bunlar: - [1. İcra Vekilleri Heyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/1._%C4%B0cra_Vekilleri_Heyeti) - [2. İcra Vekilleri Heyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/2._%C4%B0cra_Vekilleri_Heyeti) - [3. İcra Vekilleri Heyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/3._%C4%B0cra_Vekilleri_Heyeti) - [4. İcra Vekilleri Heyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/4._%C4%B0cra_Vekilleri_Heyeti) - [5. İcra Vekilleri Heyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/5._%C4%B0cra_Vekilleri_Heyeti) [^1]: Ryan Gingeras. Eternal Dawn: Turkey in the Age of Atatürk. 2019, s. 86. [^2]: Esra Yakut: Şeyhülislâmlık: yenileşme döneminde devlet ve din, Kitap Yayınevi Ltd., 2005, ss. 198, 199 . [^3]: Pars Tuğlacı: Çağdaş Türkiye, Cem Yayınevi, 1987 s. 358 . [^4]: Hakan Alan, Avni Alan: İstanbul Şehir Rehberi, ASBOOK, 2007, s. 12 . [^5]: Yahya Kemal: Eğil Dağlar, Kubbealtı Yayınları, 1966, ss. 13, 92-93, 138, 155, 170, 188, 204-205, 232, 302, 338 . [^6]: William Hale: Turkish Foreign Policy, 1774-2000, Routledge, 2012, ss. 36, 37, 38, 50, 265 . [^7]: Kemal Kirişci, Gareth M. Winrow: The Kurdish Question and Turkey: An Example of a Trans-State Ethnic Conflict, Routledge, 1997, ss. 71-75, 77-79, 80, 82-84 . [^8]: Dr. Neziroğlu, İrfan. Muvakkat İcra Encümeni Heyeti (Mustafa Kemal Paşa Hükümeti) 25 Nisan 1920-03 Mayıs 1920. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Yayınları, Ekim 2013. [^9]: 144 sayılı Türkiye Büyük Millet Meclisi Reisi Mustafa Kemal Paşa Hazretlerine Başkumandanlık Tevcihine Dair Kanun. Üçüncü Tertip Düstur, 5 Ağustos 1921, s. 86.