# Ancedan Muharebesi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Ancedan_Muharebesi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Ancedan Muharebesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ancedan_Muharebesi (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/44/1730_Ottens_Map_of_Persia_%28Iran%2C_Iraq%2C_Turkey%29_-_Geographicus_-_RegnumPersicum-ottens-1730.jpg/1280px-1730_Ottens_Map_of_Persia_%28Iran%2C_Iraq%2C_Turkey%29_-_Geographicus_-_RegnumPersicum-ottens-1730.jpg)
* (http://www.geographicus.com/mm5/cartographers/ottens.txt, public-domain)*

- **Çatışma:** Ancedan Muharebesi
- **Parçası:** Osmanlı–Hotak Savaşı
- **Tarih:** 20-21 Kasım 1726
- **Yer:** Ancedan
- **Bölge:** İran
- **Sonuç:** Hotakî zaferi; Hemedan Antlaşması
- **Savaşan:** Osmanlı İmparatorluğu; 20px Hotakîler
- **Komutan:** Eyyubizade Ahmed Paşa; 20px Eşref Han
- **Güç:** 50.000 asker; 70 top; 25-30.000 asker
- **Kayıp:** 3-4.000 ölü; 4-5.000 yaralı; 30-50 top; 2-3.000 ölü ve yaralı

**Ancedan Muharebesi**, [1723-1727 Osmanlı-İran Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-%C4%B0ran_Sava%C5%9F%C4%B1_%281723-1727%29)'nda evre.

[Eşref Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/E%C5%9Fref_Han) komutasındaki Afgan [Hotakî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hotak%C3%AEler) ordusu 21 Kasım 1726 tarihinde [Hemedan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hemedan)-[İsfahan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0sfahan) arasındaki [Ancedan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ancedan)'da [Eyyubizade Ahmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eyy%C3%BBb%C3%AEz%C3%A2de_Ahmed_Pa%C5%9Fa) komutasındaki [Osmanlı ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_ordusu)nu mağlup etti.

## Muharebe öncesi

[İsfahan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0sfahan)’ı zapt etmek suretiyle İran tahtını ele geçiren [Hotakîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hotak%C3%AEler)in lideri [Eşref Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/E%C5%9Fref_Han) Osmanlılarla barış yapabilmek amacıyla 2 Haziran 1725’te [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)’a Abdülaziz Han adlı elçisini gönderdi. 25 Ocak 1726’da Osmanlı başkentine varabilen elçi üç mektup getirdi: Eşref Han’ın mektubuyla Osmanlıların ele geçirdiği İran topraklarından çekilmesi talep ediliyor, Başvezir Silah Han'ın mektubu sınır demarkasyonu öneriyor, 19 Afgan âlimi imzalı üçüncü mektup ise iki [Sünnî](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCnnilik) halk olan Osmanlılar ile Afganların savaşmasını eleştiriyordu.

İlk iki mektuptaki talepler Sadrazam [Damat İbrahim Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%A2mad_%C4%B0brahim_Pa%C5%9Fa) tarafından reddedildi. Üçüncü mektuba karşı ise 160 Osmanlı aliminin imzaladığı cevabî bir mektup gönderildi. Tekliflerin reddinin ardında, Osmanlıların Afgan [Hotakîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hotak%C3%AEler)i İslama karşı ayaklanan asiler olarak görmeleri gerekçesi de yatıyordu.[^1]

[Hotakîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hotak%C3%AEler)in tekliflerinin reddedilmesiyle 1726 başından itibaren savaş yeniden başladı. İlkbaharda [Hacı Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hac%C4%B1_Mustafa_Pa%C5%9Fa) [Gence](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gence) ve [Şirvan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eirvan) serdarlığına, [Hekimoğlu Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hekimo%C4%9Flu_Ali_Pa%C5%9Fa) [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz) serdarlığına ve [Eyyubizade Ahmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eyy%C3%BBb%C3%AEz%C3%A2de_Ahmed_Pa%C5%9Fa) [Hemedan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hemedan) serdarlığına atandı. Eşzamanlı olarak Ali Paşa [Kafkasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkasya)'daki Ruslarla ve [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz)'e gelen Safevî elçileriyle [Hotakîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hotak%C3%AEler)e karşı ittifak arayışına girdiyse de başarılı olamadı. Ahmet Paşa'ya *İsfahan Seraskerliği* unvanıyla [Hotakîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hotak%C3%AEler) üzerine taarruz emri verildi. [Kirmanşah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kirman%C5%9Fah)'ta mevzilenen ordu [Tiflis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tiflis_%28eyalet%29), [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz_%28eyalet%29) ve [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu_%28eyalet%29) beylerbeyliklerinden askerlerle takviye edildi[^2] ve yaklaşık 50.000 asker ve 70 topluk bir güce ulaştı.

## Muharebe

![Hotakî önderi Eşref Han](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/52/Ashraf_Shah_Hotaki_1725-1729.jpg)
*Hotakî önderi Eşref Han (Maulvi Abdurab Ahadi, public-domain)*

Sonbaharda [Hemedan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hemedan)'dan harekete geçen Osmanlı ordusu [Erak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erak)'a ulaştı ve [İsfahan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0sfahan)'a doğru yürüyüşe geçti. [Zencan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zencan) ve [Kazvin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazvin) arasında bulunan [Hotakîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hotak%C3%AEler)in bir ordusu süratle güneye yönelirken, ikinci bir ordu da [İsfahan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0sfahan)'dan hareketle (sonradan [Ruhullah Humeyni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ruhullah_Humeyni)'nin doğum yeri olan) [Humeyn](https://turkipedia.org/tr/wiki/Humeyn) üzerinden Osmanlı ordusunu karşılamak üzere [Ancedan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ancedan) yaylasında bir dağ geçidinin önünde mevzilendi. [Eyyubizade Ahmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eyy%C3%BBb%C3%AEz%C3%A2de_Ahmed_Pa%C5%9Fa), henüz [İsfahan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0sfahan) yolundayken [Eşref Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/E%C5%9Fref_Han)'dan derhâl tahtı [Safevî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) [Şah Hüseyin](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCseyin_Mirza)'e terk etmesini ve [Kandehar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kandehar)'a dönmesini istedi.[^3] Bu istekler karşısında büyük öfkeye kapılan [Eşref Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/E%C5%9Fref_Han) Safevi Hanedanlığı’nın son hükümdarı [Şah Hüseyin](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCseyin_Mirza) öldürttü.[^4]

20 Kasım 1726'da iki ordu karşı karşıya geldi. Ancedan, Osmanlı ordularının ulaştığı en doğudaki nokta oldu.

[Eyyubizade Ahmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eyy%C3%BBb%C3%AEz%C3%A2de_Ahmed_Pa%C5%9Fa) tüm kuvvetlerini muharebeye sürmedi (dönemin kayıtlarına göre 4.000 [yeniçeri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni%C3%A7eri) ve 2.000 atlı taarruza katılabilmişti). Topçu birlikleri çatışmaya girmeden geride kalırken, atlı birlikler merkezde, piyade birlikleri de kanatlarda yer aldı. Osmanlı atlılarının hücumuyla başlayan muharebede Hotakîlerin ön safları sarsıldı ve geri çekilmeye başladı. Osmanlı topçu birliklerinin ateşi sonucunda kayıplara uğrayan Hotakî ordusu dar geçide çekildi. 8-9 Kasım gecesi çarpışmalar durdu.

Osmanlı ordusu 20 Kasım gününü başarıyla kapatmışken ertesi gün durumu sarsıldı. Sol kanattaki Kürt atlıların Sünnî bir hasımla savaşmayı reddederek muharebe sahasından çekilmeleri (Çelebizade Âsım'a göre Hotakî lideri [Eşref Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/E%C5%9Fref_Han) Osmanlı ordusundaki 17 Kürt reisine [Hemedan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hemedan) ve çevresini teklif etmişti) Hotakî ordusuna avantaj sağladı. Karşı hücuma geçen Hotakî ordusu karşısında Osmanlıların ön safları topları da geride bırakarak çekildiler.[^5]

Osmanlılar bu ani çekiliş karşısında ağır zayiata uğramazken asıl kayıpları muharebe sahasında terkettikleri topları oldu. Esasen, muharebede ikmal hattı çok uzamış ordunun sevk ve idaresindeki tereddütler Osmanlıların yenilgisinde belirleyici oldu. Buna mukabil, ordunun toplar hariç ağır kayba uğramaksızın düzenli bir şekilde [Hemedan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hemedan)'a çekilmesi de bir o kadar belirleyiciydi, zira [Eşref Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/E%C5%9Fref_Han) muharebede yıpranmış ordusuna Osmanlı ordusunu takip ettirmedi ve [Hemedan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hemedan) üzerine yürümekten imtina etti.

Buna mukabil, [Eşref Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/E%C5%9Fref_Han) bu zaferinden sonra kendisine iltica etmiş olan Meraga Hanı Şahkulu'nu büyük bir kuvvetle [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz) üzerine sevk ettiyse de, bu kuvvetler Serasker [Hekimoğlu Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hekimo%C4%9Flu_Ali_Pa%C5%9Fa) tarafından [mağlup edildi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz_Muharebesi_%281726%29).

## Muharebe sonrası

1727 yılı geldiğinde ise Sadrazam [Nevşehirli Damat İbrahim Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nev%C5%9Fehirli_D%C3%A2mad_%C4%B0brahim_Pa%C5%9Fa) [Karayılanzade Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karay%C4%B1lanzade_Mehmed_Pa%C5%9Fa)'yı yeni kuvvetlerle [Eyyubizade Ahmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eyy%C3%BBb%C3%AEz%C3%A2de_Ahmed_Pa%C5%9Fa)'ya takviye olarak gönderirken [Eşref Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/E%C5%9Fref_Han) önderliğindeki [Hotakîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hotak%C3%AEler) ise [Hemedan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hemedan)'a taarruz etmek bir yana [İsfahan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0sfahan)'da tutunmaya çalışıyorlardı. Osmanlı ordusunun 1727 yılında daha organize bir taarruzundan çekinen [Eşref Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/E%C5%9Fref_Han) [Hemedan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hemedan)'a elçiler göndererek barış istedi. Teklifin kabul edilmesi üzerine Osmanlıların 1723-1727 arasında [Kafkasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkasya) ve Batı [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran)'daki tüm fetihlerinin tanındığı[^6] [Hemedan Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hemedan_Antla%C5%9Fmas%C4%B1) imzalandı (4 Ekim 1727).

[^1]: "The Peace Negotiations of 1736: A Conceptual Turning Point In Ottoman-Iranian Relations", Ernest Tucker, Turkish Studies Association Bulletin, c.20, sy.1 (İlkbahar, 1996), s.22
[^2]: "III. Ahmed Döneminde Osmanlı-İran Seferlerine Sivas Eyaletinin Katkıları", Ali Açıkel, History Studies, 13/5, Ekim 2021, s.1409-1410.
[^3]: "The history of Nadir Shah" J. Hanway, İ. Devletşahi (editör), Tahran, s.43
[^4]: "Safevilerin Yıkılışından Sonra İran'da İlk Osmanlı-Afgan İlişkileri", Orhan Yazıcı, Türkiye İran Araştırmaları Dergisi, 1(1), 2022, s.13
[^5]: "The Scramble for Iran: Ottoman Military and Diplomatic Engagements During The Afghan Occupation of Iran, 1722-1729", Mehmet Yılmaz Akbulut, Boğaziçi Üniversitesi, İstanbul (2015), s.158-159
[^6]: "AŠRAF ḠILZAY", D. Balland, In Yarshater, Ehsan (ed.). Encyclopædia Iranica, Volume II/8: Aśoka IV–Āṯār al-Wozarāʾ. London and New York: Routledge & Kegan Paul (1987), s.796–797. ISBN 978-0-71009-108-6.