# Anadolu Hareketi > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu_Hareketi > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Anadolu Hareketi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Anadolu_Hareketi (CC-BY-SA-4.0) - **Diğer ad:** Türk Ulusal Hareketi - **Tarihler:** – - **Bağlılık:** Ankara Hükûmeti - **Lider:** Mustafa Kemal Paşa - **Amaç:** Osmanlı İmparatorluğu'nun parçalanmasına muhalefet - **Merkez:** Ankara - **Etkin bölgeler:** Anadolu, Trakya - **İdeoloji:** Mîsâk-ı Millî; Türk milliyetçiliği; Halk egemenliği; Anayasacılık; Ön-cumhuriyetçilik; Anti-emperyalizm; Halkçılık; Hareket içi düşünceler:; İnkılapçılık; Islahatçılık; Muhafazakârlık; İttihatçılık; Monarşizm; Sosyalizm; Liberalizm; Merkezileşme; Adem-i merkeziyetçilik - **Siyasi yelpaze:** Sağ ve sol - **Rakip:** İtilaf Devletleri; Birleşik Krallık; Yunanistan; Ermenistan; Fransa (1921 yılına kadar); Osmanlı İmparatorluğu; Gürcistan - **Çatışmalar:** Türk Kurtuluş Savaşı **Türk Ulusal Hareketi**, **Türk Kurtuluş Hareketi**[^1], **Millî Hareket**, **Milliyetçi Hareket** ve **Kemalist Hareket** adlarıyla da anılan[^2] **Anadolu Hareketi**, [Kuvâ-yi Milliye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuv%C3%A2-yi_Milliye)'nin direnişiyle [Ankara Hükûmeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara_H%C3%BCk%C3%BBmeti)'nin diplomatik ve askerî eylemlerini kapsayan siyasî harekettir. [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'nın kötü sonuçlarından sonra [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun bölünmesi ve [Türkiye Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye)'nin kurulmasına kadar geçen süreyi kapsar. Ulusal hareketin ilk adımı [Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkışı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Kemal%27in_Samsun%27a_%C3%A7%C4%B1k%C4%B1%C5%9F%C4%B1) kabul edilmektedir.[^3] Türkler aşamalı olarak, [Mustafa Kemal Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk)'nın liderliği çevresinde birleşti. Hareketin temel ideolojisini [Anti-emperyalizm](https://turkipedia.org/tr/wiki/Antiemperyalizm) oluşturmaktaydı. Bu hareket, [Sevr Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sevr_Antla%C5%9Fmas%C4%B1)'nı tanımadı ve [Mîsâk-ı Millî](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%AEs%C3%A2k-%C4%B1_Mill%C3%AE) ile belirlenen sınırların çok büyük bölümünü kapsayan [Lozan Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lozan_Antla%C5%9Fmas%C4%B1) ile güvence edildi. Bu diplomatik zafer, Anadolu Hareketi’ni yalnızca askeri bir direniş örgütü olmaktan çıkarmış; uluslararası hukukta yeni Türk devletinin meşru ve tek temsilcisi konumuna yükseltmiştir. Ankara Hükûmeti, antlaşmanın hemen ardından iç politikada [otoritesini](https://turkipedia.org/tr/wiki/Otorite) pekiştirmek ve [rejim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rejim) krizini çözmek amacıyla [radikal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Radikalle%C5%9Fme) adımlar atmıştır. Bu doğrultuda, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)’un işgal günlerinden kalan çok başlı yönetim yapısına son verilmiş ve 1 Kasım 1922'de fiilen işlevsizleşen [saltanat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Monar%C5%9Fi) hukuken de kaldırılmıştır. Hareketin siyasi kanadı, kazandığı bu mutlak [meşruiyetle](https://turkipedia.org/tr/wiki/Me%C5%9Fruiyet) birlikte rotasını toplumsal ve hukuki modernleşmeye çevirmiştir. 29 Ekim 1923’te cumhuriyetin ilan edilmesi ve Mustafa Kemal Paşa’nın ilk cumhurbaşkanı seçilmesiyle, Anadolu Hareketi nihai hedefine ulaşmış ve askeri bir ihtilal sürecinden çağdaş bir ulus-devletin kurumsal inşasına geçiş yapılmıştır.[^4][^5][^6] ## Ayrıca bakınız - [Kuvâ-yi Milliye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuv%C3%A2-yi_Milliye) - [Ankara Hükûmeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara_H%C3%BCk%C3%BBmeti) [^1]: Olson, Robert W.. Turkish Foreign Policy From 1923-1960: Kemalism and its Legacy, a Review and a Critique. Oriente Moderno, 1977, s. 227-241. [^2]: İstanbul'daki rejim ve rejimin taraftarları, Mustafa Kemal'in önderlik ettiği hareketi destekleyen herkesi, küçümser bir yaklaşımla, "Kemalistler", "Kemalîler" ve "Kemalciler" olarak adlandırdı. "Kemalîler" adlandırması Celalîler'e bir atıftı. Dış basın "Kemalistler" adlandırmasını Ankara merkezli hareketi ve o hareketin silahlı gücünü belirtmek için "milliyetçiler" adlandırması ile eş anlamlı olarak kullandı. [^3]: TÜRK ULUSAL KURTULUŞ HAREKETİNİN BAŞLANGICI. [^4]: Turan, Şerafettin (1991). Türk Devrim Tarihi: 3. Kitap (Birinci Bölüm) - Yeni Devlete Doğru, Ankara: Bilgi Yayınevi. ISBN 9754942829. [^5]: Ahmad, Feroz (1993). The Making of Modern Turkey, Londra: Routledge. ISBN 0415078369. [^6]: Akşin, Sina (2007). Kısa Türkiye Tarihi, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. ISBN 9789944881722.