# Altışehir

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Alt%C4%B1%C5%9Fehir
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Altışehir, https://tr.wikipedia.org/wiki/Alt%C4%B1%C5%9Fehir (CC-BY-SA-4.0)

**Altışehir** (, , ; [romanize](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uygur_Latin_yaz%C4%B1s%C4%B1): *Altä-şähär* or *Alti-şähär*),[^1] ayrıca **Kaşgarya** olarak da bilinir,[^2][^3] [Tarım Havzası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tar%C4%B1m_Havzas%C4%B1) bölgesi için 18. ve 19. yüzyıllarda kullanılan tarihi bir isimdir. Terim, günümüzde [Çin](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87in)'in Güney [Sincan Uygur Özerk Bölgesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sincan_Uygur_%C3%96zerk_B%C3%B6lgesi)'nde bulunan [Kaşgar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ka%C5%9Fgar) da dahil olmak üzere Tarım'ın kenarı boyunca kurulmuş olan vaha kasabalarına atıfta bulunur ve [Türk dilleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_dilleri)nde 'altı şehir' anlamına gelir.[^4][^5][^6][^7][^8][^9]

## Etimoloji

Altışehir adı, Türkçe altı ve Farsça *shahr* ('şehir') kelimelerinden türetilmiştir.[^10] *Altışehir* terimi, 18. ve 19. yüzyıllarda Tarım Havzası'nın Türkçe konuşan sakinleri tarafından[^11] ve 19. yüzyılda bazı Batılı kaynaklar tarafından benimsenmiştir.

Bölge için kullanılan diğer yerel adlar arasında **Dorben Şehir** ('Dört Şehir') ve **Yeti Şehir** ('Yedi Şehir') vardı.[^12][^13] Aynı bölge için Batılılar tarafından kullanılan terim ise **Kaşgarya**'dır. [Çing](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ing_Hanedan%C4%B1) kaynakları bölgeye öncelikle **Nanlu** veya 'Güney Çemberi' olarak atıfta bulunur. Bölge için diğer Çing terimleri arasında **Huijiang** (回疆, 'Müslüman Sınırı'), **Huibu** (回部, 'Müslüman Bölgesi'), **Bacheng** ('Sekiz Şehir') veya Nanjiang ('Güney Sınırı') bulunmaktadır.[^14]

### Onomatoloji

![Çing hanedanlığı döneminde Altışehir'den bir Türk Müslümanı betimleyen resim.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a7/Huijiangzhi_%28Gazetteer_of_the_Muslim_Regions%29%2C_1772..jpg)
*Çing hanedanlığı döneminde Altışehir'den bir Türk Müslümanı betimleyen resim. (Several Qing Dynasty scholars and military officers, public-domain)*

18. yüzyılda, 1759'da Çing'in Sincan'ı ele geçirmesinden önce, Tarım çevresindeki vaha kasabalarını yöneten bir tekli siyasi yapı yoktu ve Altışehir, özel olarak herhangi bir şehirden ziyade genel olarak bölgeyi işaret etmekteydi.[^15] Bölgeye gelen yabancı ziyaretçiler, çeşitli listeler halinde şehirleri belirlemeye çalışmaktaydı.

[Albert von Le Coq'a](https://turkipedia.org/tr/wiki/Albert_von_Le_Coq) göre, 'Altı Şehir' (Altışehir) (1) [Kaşgar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ka%C5%9Fgar) ; (2) [Maralbeşi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Maralbe%C5%9Fi_%C4%B0l%C3%A7esi) (Maralbashi, Bachu); (3) [Aksu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aksu_%28%C5%9Fehir%29) (Aksu), alternatif olarak Kargilik (Yecheng); (4) [Yengisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yengisar_%C4%B0l%C3%A7esi) (Yengi Hisar); (5) [Yarkent](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yarkent_%C4%B0l%C3%A7esi) (Yarkand, Shache); ve (6) [Hotan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hotan_%28%C5%9Fehir%29)'dan oluşmaktaydı.[^16] [W. Barthold](https://turkipedia.org/tr/wiki/Wilhelm_Barthold) daha sonra Yengisar'ı [Kuçar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ku%C3%A7ar) (Kuqa) ile değiştirdi. [Aurel Stein'e](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aurel_Stein) göre, 20. yüzyılın başlarında, Çing yöneticileri bu terimi, Hotan'ın kendisi de dahil olmak üzere, (2) Yurungqash, (3) [Karakaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karaka%C5%9F_%C4%B0l%C3%A7esi) (Qaraqash, Moyu), (4) [Çira](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ira_%C4%B0l%C3%A7esi) (Chira, Cele), (5) Keriya (Yutian) ve altıncı belgelendirilmemiş yer olarak kullanmaktaydı.

' [Yedi Şehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yedi%C5%9Fehir_Uygur_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) ' terimi [Yakub Beg](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yakub_Beg)'in [Turfan'ı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Turfan) ele geçirmesinden sonra kullanılmış olabilir ve (1) Kaşgar; (2) Yarkent; (3) Hotan; (4) [Uçturfan](https://turkipedia.org/tr/wiki/U%C3%A7turfan_il%C3%A7esi) (Uch Turfan); (5) Aksu; (6) Kuçar ve (7) Turfan'ı kapsamaktadır.[^17]

'Sekiz Şehir' terimi (, *Şäkiz Şähār*), [Çing Çincesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ing_Hanedan%C4%B1) *Nanlu Bajiang* teriminin (kelimenin tam anlamıyla 'Güney Çemberi'ndeki Sekiz Şehir') Türkçe çevirisi olabilir; batıda (1) Kaşgar, (2) Yengisar, (3) Yarkent ve (4) Hotan ile doğuda (5) Uçturfan, (6) Aksu, (7) [Karaşehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara%C5%9Fehir) (Qarashahr, Yanqi) ve (8) Turfan'ı kapsamaktadır.[^18]

## Ayrıca bakınız

- [Sincan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sincan_Uygur_%C3%96zerk_B%C3%B6lgesi)
- [Çungarya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cungarya)
- [Doğu Türkistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_T%C3%BCrkistan)
- [Taklamakan Çölü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taklamakan_%C3%87%C3%B6l%C3%BC)
- [Yedişehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yedi%C5%9Fehir_Uygur_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)

## Konuyla ilgili yayınlar

- [Modüler Tarih: Uygur Milliyetçiliğinden Önce Kimlik Bakımı](https://www.academia.edu/1558522/Modular_History_Identity_Maintenance_before_Uyghur_Nationalism)

[^1]: Uyghur Nation: Reform and Revolution on the Russia-China Frontier. Harvard University Press, 4 Nisan 2016, s. 319-. <https://books.google.com/books?id=84bPCwAAQBAJ&q=qilghan&pg=PT319>
[^2]: Onuma, Takahiro. 2017. "The 1795 Khoqand Mission and Its Negotiations with the Qing ." Pp. 91–115 in Kashgar Revisited: Uyghur Studies in Memory of Ambassador Gunnar Jarring, edited by I. Bellér-Hann, B. N. Schlyter, and J. Sugawara. Leiden: Brill. . <https://www.academia.edu/35707411/The_1795_Khoqand_Mission_and_Its_Negotiations_with_the_Qing_Political_and_Diplomatic_Space_of_Qing_Kashgaria>
[^3]: The empire of the steppes: a history of central Asia. Rutgers University Press, 1970, s. 344. <https://books.google.com/books?id=Ck6m-OGS8_IC&q=shaved+head+altishahr>
[^4]: ed. Bellér-Hann 2007 , p. 5. <https://books.google.com/books?id=NKCU3BdeBbEC&pg=PA5#v=onepage&q&f=false>
[^5]: Familiar strangers: a history of Muslims in Northwest China. University of Washington Press, 1 Temmuz 1998, s. 59-. <https://books.google.com/books?id=Y8Nzux7z6KAC&pg=PA43>
[^6]: Contestation and Adaptation: The Politics of National Identity in China. OUP USA, 19 Eylül 2013, s. 160-. <https://books.google.com/books?id=QNxj74Zdxw0C&q=rudelson+six+cities&pg=PA160>
[^7]: Community Matters in Xinjiang, 1880-1949: Towards a Historical Anthropology of the Uyghur. BRILL, 2008, s. 39-. <https://books.google.com/books?id=cF4lMj8skvoC&q=rudelson+six+cities&pg=PA39>
[^8]: Oasis Identities: Uyghur Nationalism Along China's Silk Road. Columbia University Press, 1997, s. 31-. <https://books.google.com/books?id=MT2D_0_eBPQC&q=rudelson+six+cities&pg=PA31>
[^9]: Bones in the Sand: The Struggle to Create Uighur Nationalist Ideologies in Xinjiang, China. Harvard University, 1992, s. 43. <https://books.google.com/books?id=905wAAAAMAAJ&q=rudelson+six+cities>
[^10]: Newby 2005: 4 n.10 <https://books.google.com/books?id=KTmO416hNQ8C&pg=PA4&dq=altishahr+seven+cities&hl=en&sa=X&ei=FRtdU7aXIbXLsQTM8YGoCg&ved=0CDkQ6AEwAg#v=onepage&q=altishahr%20seven%20cities&f=false>
[^11]: Ethnicity, Authority, and Power in Central Asia: New Games Great and Small. Taylor & Francis, 2010, s. 45.
[^12]: Newby 2005: 4 n.10 <https://books.google.com/books?id=KTmO416hNQ8C&pg=PA4&dq=altishahr+seven+cities&hl=en&sa=X&ei=FRtdU7aXIbXLsQTM8YGoCg&ved=0CDkQ6AEwAg#v=onepage&q=altishahr%20seven%20cities&f=false>
[^13]: Ethnicity, Authority, and Power in Central Asia: New Games Great and Small. Taylor & Francis, 2010, s. 45.
[^14]: Xinjiang: China's Muslim Borderland. M.E. Sharpe, 15 Mart 2004, s. 30-. <https://books.google.com/books?id=GXj4a3gss8wC&q=zungharia+and+altishahr&pg=PA30>
[^15]: Bellér-Hann 2008: 39 nn.7 & 8 <https://books.google.com/books?id=cF4lMj8skvoC&pg=PA39&dq=altishahr+six+cities&hl=en&sa=X&ei=WyRdU4GfNI7isATfxoEg&ved=0CDkQ6AEwAg#v=onepage&q=altishahr%20six%20cities&f=false>
[^16]: Bellér-Hann 2008: 39 nn.7 & 8 <https://books.google.com/books?id=cF4lMj8skvoC&pg=PA39&dq=altishahr+six+cities&hl=en&sa=X&ei=WyRdU4GfNI7isATfxoEg&ved=0CDkQ6AEwAg#v=onepage&q=altishahr%20six%20cities&f=false>
[^17]: Bellér-Hann 2008: 39 nn.7 & 8 <https://books.google.com/books?id=cF4lMj8skvoC&pg=PA39&dq=altishahr+six+cities&hl=en&sa=X&ei=WyRdU4GfNI7isATfxoEg&ved=0CDkQ6AEwAg#v=onepage&q=altishahr%20six%20cities&f=false>
[^18]: Bellér-Hann 2008: 39 nn.7 & 8 <https://books.google.com/books?id=cF4lMj8skvoC&pg=PA39&dq=altishahr+six+cities&hl=en&sa=X&ei=WyRdU4GfNI7isATfxoEg&ved=0CDkQ6AEwAg#v=onepage&q=altishahr%20six%20cities&f=false>
