# Almalık (Orta Çağ kenti)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Almal%C4%B1k_(Orta_%C3%87a%C4%9F_kenti)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Almalık (Orta Çağ kenti), https://tr.wikipedia.org/wiki/Almal%C4%B1k_%28Orta_%C3%87a%C4%9F_kenti%29 (CC-BY-SA-4.0)

- **Orijinalad:** ئالمالىق; 阿力麻里
- **Orijinaladdili:** cn, mn
- **Raptiye:** Almalık
- **Konum:** İli Kazak Özerk İli, Çin
- **Tür:** Antik kent
- **Kuruluş:** 1032
- **Terkediliş:** 1372

**Almalık** (ئالمالىق; ), [Çin](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87in)'in [Sincan Uygur Özerk Bölgesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sincan_Uygur_%C3%96zerk_B%C3%B6lgesi)'nde bulunan bir [antik kent](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehir)tir. Kent, [İli Kazak Özerk İli](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0li_%28il%29)'nde [Kazakistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazakistan) sınırı yakınlarında yer almaktadır.

[Korgas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Korgas)'ta Alimali adlı modern kentin Orta Çağ kenti ile herhangi bir tarihi bağlantısı bulunmamaktadır.

## Tarihçe

Almalık aslen [Göktürk Kağanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Ka%C4%9Fanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nın [Karluk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karluklar) şehirlerinden biriydi. [Moğol dönemi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Fol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)nin İranlı tarihçilerinin ve Çinli gezginlerin, özellikle de 13. yüzyıl [Taocu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taoizm) Qiu Chuji'nin hesaplarından bilinmektedir.

Cengiz Han'ın başdanışmanı [Yelü Chucai](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yel%C3%BC_Chucai)'nin seyahat notlarına göre, Almalık şehri [Tanrı Dağları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tanr%C4%B1_Da%C4%9Flar%C4%B1) ile [İli Nehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0li_Nehri) arasında yer alıyordu. Almalık çevresinde çok sayıda [çiçek elması](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87i%C3%A7ek_elmas%C4%B1) ağacı bulunmaktaydı. Yerli halk onlara "almalık" adını vermiş ve böylece şehre adını vermiştir.

İranlı bir tarihçi tarafından yapılan bir hesap, 1211'de Almalık Prensi Ozar'ın Cengiz Han'ın üstünlüğünü kabul ettiğini söylemektedir. Kral daha sonra [Karahıtaylı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karah%C4%B1taylar) [Gürhan](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrhan_%28%C3%BCnvan%29) tarafından öldürüldü. Cengiz Han, kralın oğlu Siknak Tekin'in Almalik kralı olarak yerine geçmesini emretti ve ona büyük oğlu Jochi'nin tek kızını evlenmesi için verdi. 1219'da Cengiz Han, ordusunu [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran)'a sefere çıkardığında, Siknak Tekin de onu takip etti.[^1]

Almalık hükümdarı ile Cengiz Han'ın torunu arasındaki evlilik, o dönemde şehrin önemini göstermektedir. Çeşitli etnik kökenlerden ve dinlerden insanlara ev sahipliği yapan şehir [Doğu Çağatay Hanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_%C3%87a%C4%9Fatay_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) [Tuğluk Timur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tu%C4%9Fluk_Timur)'un yönetimi altında önemli bir [İslam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slam) merkezi haline geldi. Tuğluk Temür'ün mezarı hala kentte görülebilmektedir. Yazıtlar ayrıca 14. yüzyılın üçüncü çeyreğinde kasabada [Nestûrî Hristiyanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nest%C3%BBr%C3%AElik)ın varlığını göstermektedir.[^2]

[Giovanni de Marignolli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Giovanni_de_%27Marignolli) de dahil olmak üzere bir dizi [Katolik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Katolik_Kilisesi) misyoner 14. yüzyılda Almalık'ta çalıştı. Onun gibi, Orta Çağ Çin'indeki birçok Avrupalı da seyahat ederken orada durdu. Haziran 1339'da, bir önceki hükümdar [Yesün Timur Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yes%C3%BCn_Timur_Han)'a suikast düzenleyen bölgenin sultanı [Han Ali](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ali_Sultan)'nin emriyle altı keşiş, bir piskopos ve bir [Cenevizli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ceneviz_Cumhuriyeti) tüccar öldürüldü.[^3] Şehir, hesaplarında genellikle "Armalec" olarak biliniyordu.[^4]

## Bibliyografi

- [W. Barthold](https://turkipedia.org/tr/wiki/Wilhelm_Barthold) \[rev. by B. Spuler and O. Pritsak\], "Almaligh", *Encyclopaedia of Islam*, 2nd ed.
- Niu Ruji, "Nestorian Inscriptions from China (13th - 14th Centuries)", in R. Malek, *Jingjiao, The Church of the East in China and Central Asia*, 2006.

## Dış bağlantılar

- [Daniel Waugh](https://turkipedia.org/tr/wiki/Daniel_Waugh_%28tarih%C3%A7e%29), "[Almaliq](http://depts.washington.edu/silkroad/cities/china/almaliq/almaliq.html) " (University of Washington)

[^1]: Emil Bretschneider: Medieval Researches, Vol 2 , p33, Trubner Oriental Series, London, 1888. <https://books.google.com/books?id=3hsYAAAAYAAJ&q=bretschneider+researches>
[^2]: Niu, loc. cit.
[^3]: Prazniak, Roxann. Sudden Appearances: The Mongol Turn in Commerce, Belief, and Art. 31 Mart 2019, s. 80. <https://books.google.com/books?id=mVnGDwAAQBAJ&pg=PA80>
[^4]: Henry Yule, Cathay and the way thither: being a collection of medieval notices ..., Volume 2; pp 288, 321, 338, etc. <https://books.google.com/books?id=IF9KAAAAYAAJ>
