# Alimcan İbrahimov

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Alimcan_%C4%B0brahimov
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Alimcan İbrahimov, https://tr.wikipedia.org/wiki/Alimcan_%C4%B0brahimov (CC-BY-SA-4.0)

**Alimcan İrfanoviç İbrahimov** (1887-1938), [Tatar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tatarlar) [yazar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yazar), [öğretmen](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96%C4%9Fretmen), [edebiyat bilimci](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edebiyat_bilimci), [dil bilimci](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dilbilim).

## Hayatı

[Rus İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [Ufa Guberniyası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ufa_Guberniyas%C4%B1) Sterlitamaksk Uyezdi Sultanmurat köyünde doğdu. Babası imamdı.

[Orenburg](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orenburg) medresesinde ve [Ufa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ufa)'da [Galiya Medresesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Galiya_Medresesi)'nde okudu. 1912-1913 yıllarında [Kiev](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kiev)'de Müslüman öğrencilerin yasadışı örgütünün çalışmalarına katıldı ve tutuklandı. Ufa'ya dönünce 1914 yılından itibaren [Galiya Medresesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Galiya_Medresesi)'nde kısa [öğretmen](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96%C4%9Fretmen)lik kurslarında ders verdi. [Sosyalist devrimi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ekim_Devrimi) öncesinde bilimsel açıdan aktif bir yaşam sürdü, [Tatar yazı dilinin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tatarca) çağdaşlaştırılması alanında çalıştı, [Tatar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tatarlar) [edebiyat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edebiyat_teorisi) ve halkiyat ([folklor](https://turkipedia.org/tr/wiki/Folklor)) biliminin temellerini attı. 1917 yılında [Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya_Sosyal_Demokrat_%C4%B0%C5%9F%C3%A7i_Partisi)'ne üye oldu. Devrim hareketine ve iç savaşa katıldı. Sovyet iktidarının ilk yıllarından [Tataristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tataristan)'da bilimsel araştırmalar ve kültürel gelişmeleri sevk ve idare eden [Tataristan Otonom Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tataristan_%C3%96zerk_Sovyet_Sosyalist_Cumhuriyeti) Halk Eğitimi Komiserliği (Bakanlığı) Akademik Merkezi'nin Başkanı oldu. [Tatarlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tatarlar)ın [Latin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Latin_harfleri) harfli alfabeyi kabul etmesine karşı çıktı ve Sovyet rejiminin ilk yıllarında kullanılan modernleştirilmiş [Arap alfabesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap_harfleri)ni savundu. [SSCB Türkologlarının 1. Kurultayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/SSCB_T%C3%BCrkologlar%C4%B1n%C4%B1n_1._Kurultay%C4%B1)'na ([Bakü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bak%C3%BC), 1926) katıldı. 1927 yılında, Moskova yönetiminin [Ruslaştırma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusla%C5%9Ft%C4%B1rma) politikasını eleştiren "Tatar Kültürü Hangi Yolu Takip Edecektir?" adlı makalesini yayımlattı. [Tataristan Komünist Partisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tataristan_Kom%C3%BCnist_Partisi) Merkez Komitesi'nin 14 Haziran 1927 tarihli toplantısında eleştirildi. 1930'lu yılların başından itibaren basında "ünlü [milliyetçi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Milliyet%C3%A7ilik)", "devrim karşıtı [panislamist](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Cmmet%C3%A7ilik)", "[İslam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slam)'ın savuncusu" gibi sıfatlarla anılmaya başlandı. 1937 yılında ağır hasta olduğu halde [Yalta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yalta)'da hapsedildi. [Kazan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazan%2C_Tataristan)'da [hapishane](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cezaevi) [hastane](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hastane)sinde öldü. Aklandıktan sonra adı [SSCB Bilimler Akademisi Kazan Şubesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/SSCB_Bilimler_Akademisi_Kazan_%C5%9Eubesi)'nin Dil, Edebiyat ve Tarih Enstitüsü'ne verildi.

İbrahimov, Ademner romanında 1921-1922 yıllarında İdil -Ural bölgesinde yaşanan, “[Holodomor](https://turkipedia.org/tr/wiki/Holodomor)” adıyla anılan açlık felaketini konu edinir. Yazar, açlık yıllarının canlı tanığı olduğundan roman yaşanan gerçek olaylardan yola çıkarak yazmıştır.[^1]

## Eserleri

- Tatarcanın Sentaksı, [Kazan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazan%2C_Tataristan), 1911 (Tatarca).
- Tatarcanın Morfolojisi, [Kazan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazan%2C_Tataristan), 1911 (Tatarca).
- Tatar Şairleri, 1. cilt, [Orenburg](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orenburg), 1913 (Tatarca).
- Tatar Öğrenci Hareketlerinin Tarihi Üzerine, [Kazan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazan%2C_Tataristan), 1922 (Rusça).
- Tatarcanın Yeni Yazı Dilinin İlk Adımları, [Kazan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazan%2C_Tataristan), 1922 (Rusça).
- 1905 Devrimi'nde Tatarlar, [Kazan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazan%2C_Tataristan), 1926 (Rusça).
- Proleter Diktatörlüğünde Milli Kültürün Akıbeti Üzerine, [Kazan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazan%2C_Tataristan), 1927 (Rusça).

[^1]: Durukoğlu, S, Salik, S . (2015). TÜRKLERİN UĞRADIĞI İŞKENCE, SÜRGÜN, KATLİAM VE SOYKIRIMLAR SÖZLÜĞÜ. AKRA KÜLTÜR SANAT VE EDEBİYAT DERGİSİ, 3 (7), 211-258. DOI: 10.31126/akrajournal.328544 Tam metin: http://dergipark.gov.tr/download/article-file/325014 <http://dergipark.gov.tr/download/article-file/325014>
