# Alim Han

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Alim_Han
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Alim Han, https://tr.wikipedia.org/wiki/Alim_Han (CC-BY-SA-4.0)

![Alim Han'ın 1911 yılında Prokudin-Gorkski tarafından çekilen fotoğrafı](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e4/Prokudin-Gorskii-19_%28cropped%29.jpg)
*Alim Han'ın 1911 yılında Prokudin-Gorkski tarafından çekilen fotoğrafı (Sergueï Prokoudine-Gorski, public-domain)*

- **Veraset:** Buhara Emiri
- **Hüküm süresi:** 3 Ocak 1911 - 30 Ağustos 1920
- **Önce gelen:** Abd al-Ahad Han
- **Sonra gelen:** Monarşi, Kızıl Ordu işgali ile yürürlükten kaldırılmıştır. Sovyetler bölgeyi devraldı
- **Tam ismi:** Emir Seyyid Mir Muhammed Alim Han
- **Hanedan:** Mangıt Hanedanı
- **Doğum tarihi:** 3 Ocak 1880
- **Doğum yeri:** Buhara, Buhara Emirliği (Günümüz Özbekistan)
- **Ölüm yeri:** Kabil, Afganistan

**Muhammed Alim Han** ([Özbekçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zbek%C3%A7e): **Muhammad Olim Xon**, [Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a): **محمد عالم خان**; d. 3 Ocak 1880, [Buhara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Buhara) - ö. 28 Nisan 1944, [Kabil](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2bil)), [Buhara Emirliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Buhara_Emirli%C4%9Fi)'nin ve [Özbek Mangıt Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mang%C4%B1tlar)'nin son [emiri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emir_%28%C3%BCnvan%29).

Buhara Emirliği, 1873 yılında [Rus İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun himayesine girdi, fakat ülkenin iç siyaseti [emir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emir_%28%C3%BCnvan%29) tarafından yönetilmeye devam etti. Alim Han 13 yaşındayken, babası Abdulahad Han tarafından yönetimi ve modern askerî teknikleri öğrenmesi için [Sankt-Peterburg](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sankt-Peterburg)'a gönderildi. 1896'da Rus İmparatorluğu Hükûmeti tarafından resmen Buhara Emirliği'nin [veliaht](https://turkipedia.org/tr/wiki/Veliaht)ı olarak kabul edildi ve memleketine döndü. [Buhara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Buhara)'da babasına yardımcı olduktan sonra Nesef (bugünkü [Karşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kar%C5%9F%C4%B1%2C_%C3%96zbekistan) şehri) valisi oldu ve 12 yıl yönetti. Ardından Karmana (bugünkü [Nevai](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nevai_%28%C5%9Fehir%29) şehri) şehrini 2 yıl yönetti. Babasının ölümünden sonra gelenekçiler ve reformcular arasındaki çekişme ortamında Emir olan Alim Han, önce ulema sınıfı bastırmak için reformcuları ve modernleşmeyi destekledi. Ancak zamanla gelenekçileşti. Sonuç olarak reformcular [Moskova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Moskova) ve [Kazan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazan%2C_Tataristan)'a iltica etmek zorunda kaldılar.

## Tahttan indirilişi ve ölümü

![Alim Han Türbesi, Afganistan](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b1/Said_Mir_Mohammed_Alim_Khan_Amir_of_Bukhara_photo_Taken_by_Ahmad_Waleed.JPG/1280px-Said_Mir_Mohammed_Alim_Khan_Amir_of_Bukhara_photo_Taken_by_Ahmad_Waleed.JPG)
*Alim Han Türbesi, Afganistan (Ahmad Waleed, CC-BY-SA-3.0)*

Mart 1918'de [Genç Buharalılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gen%C3%A7_Buharal%C4%B1lar) hareketi, [Taşkent](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ta%C5%9Fkent)'teki [Kızıl Ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1z%C4%B1l_Ordu) güçlerinin yardımıyla Buhara'yı almaya çalıştı. Kızıl Ordu, Buhara'nın kapılarına yürüyüp Alim Han'dan şehri Genç Buharalılar'a teslim etmesini istedi. Fakat Alim Han yanıtını, [Bolşevik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bol%C5%9Fevizm) delegelerini ve Buhara ile Buhara civarındaki yüzlerce Bolşevik destekçisini öldürerek verdi. Ordular Taşkent'e dönmek zorunda kaldılar.

[Rusya İç Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0%C3%A7_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında Moskova'daki Sovyet yönetimi Taşkent'e takviye kuvvetlerini gönderdi. 30 Ağustos - 2 Eylül 1920 tarihleri arasında [Mihail Frunze](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mihail_Frunze) komutasındaki [Kızıl Ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1z%C4%B1l_Ordu) Buhara'yı teslim almak üzere saldırdı. Dört gün süren çatışmadan sonra Ark Kalesi ağır hasar gördü ve Kalyan Camii'nde Kızıl Ordu'nun bayrağı dalgalandı. Yenilen Alim Han [Duşanbe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Du%C5%9Fanbe)'ye kaçtı ve oradan da [Afganistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Afganistan)'a sığındı. Alim Han, 28 Nisan 1944 tarihinde Afganistan'ın başkenti [Kabil](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2bil)'de 64 yaşında öldü.

## Dış bağlantılar

- [The Empire That Was Russia: The Prokudib-Gorskii Photographic Record Recreated.](http://www.loc.gov/exhibits/empire/ethnic.html) [Kongre Kütüphanesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kongre_K%C3%BCt%C3%BCphanesi)