# Ali Ufkî Bey

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Ali_Ufk%C3%AE_Bey
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Ali Ufkî Bey, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ali_Ufk%C3%AE_Bey (CC-BY-SA-4.0)

![Ali Ufkî Bey, (Wojciech Bobowski)](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/7c/Wojciech_Bobowski.PNG)
*Ali Ufkî Bey, (Wojciech Bobowski) (Antoni Oleszczyński, public-domain)*

- **Artalan:** Bestekâr, santûrî ve müzikolog
- **Doğum adı:** Wojciech Bobowski
- **Diğer adları:** Santurî Ali Ufki
- **Doğum tarihi:** 1610
- **Yer:** Bobowa, Lehistan-Litvanya Birliği 20px
- **Ölüm yeri:** Osmanlı İmparatorluğu
- **Meslek:** Bestekâr, santûrî ve müzikolog
- **Çalgı:** Santur

**Ali Ufkî Bey** ya da doğum adıyla **Wojciech Bobowski**, [Klasik Türk musikisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Klasik_T%C3%BCrk_m%C3%BCzi%C4%9Fi) [bestekâr](https://turkipedia.org/tr/wiki/Besteci)ı, [santûrî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sant%C3%BBr%C3%AE), [müzikolog](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCzikoloji) ve "[Mecmua-i Sâz ü Söz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mecmua-i_S%C3%A2z_%C3%BC_S%C3%B6z)" adlı [nota](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nota) ve [güfte](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCfte) [mecmua](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mecmua)sının müellifi, [Kitâb-ı Mukaddes](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kit%C3%A2b-%C4%B1_Mukaddes)'i Türkçeye ilk çeviren[^1] mütercimdir.

## Hayatı

Doğum adı ile Wojciech Bobowski, Leh kökenli bir ailenin çocuğu olarak 1610 yılında [Gorlice](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gorlice) yakınlarındaki [Bobowa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bobowa)'da doğmuştur.[^2] Protestan bir ailede büyümüş[^3] ve kariyerine kilise müzisyeni olarak başlamıştır.

Esir edilişi ve İstanbul'daki ilk yılları ile ilgili farklı bilgiler mevcuttur. [Kırım Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) ordusu tarafından bir savaşta esir alınmış ve [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a gönderilmiştir. Daha sonra [Müslüman](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCsl%C3%BCman) olarak "Ali Ufkî" adını almış ve [Enderun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ender%C3%BBn)'da eğitim gördükten sonra sarayda, hanende olarak ve tercüme odasında çeşitli görev yaptı. Claes Nicholas Ralamb, 1657'de bizzat kendisinden dinlediğini belirterek onun 1645'te Venedikliler'le yapılan savaşta Osmanlılar'a esir düştüğünü, sarayda Enderun'a alınarak yetiştirildiğini ve burada on yıl hânendelik yaptıktan sonra padişah tarafından âzat edilerek sipahi ulûfesi aldığını nakletmektedir.[^4] Polonya kaynaklarına dayanan Franz Babinger ise önce sarayda esir olarak çalıştığını, adını belirtmediği bir Türk asilzadesinin hizmetine girdiğini, bir müddet sonra da âzat edildiğini yazmaktadır.[^5]

Çeşitli Türk sazlarını ve bilhassa "[santûrî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sant%C3%BBr%C3%AE)" olarak anılacak derecede [santûr](https://turkipedia.org/tr/wiki/Santur) çalmayı öğrendi. Kendisine "[Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bey)" unvanı verildi. Eserlerinde kendisinden daima "Ali Ufkî Bey" olarak bahsetmektedir. Bir rivayete göre 1676 yılında, bir başka ve daha kuvvetli rivayete göre ise 1685 yılında öldü. Ali Ufki Bey III. Murat'ın yazdığı "**uyan ey gözlerim gafletten uyan**" güfteleri ile başlayan eserini de bestelemiştir. Sarayda mütercim, hazinedâr ve bestekâr olarak hizmet vermiştir. Lehçenin yanı sıra Türkçe, Arapça, Fransızca, Almanca, Yunanca, İbranice, İtalyanca ve Latin dilleriyle birlikte 16 dil bilmekteydi.

Ölümü ile ilgili bilgiler farklılık arz etmekte olup, hayatının büyük bölümünü geçirdiği İstanbul'da öldüğü kesin olarak bilinmemekte, ölüm tarihi konusunda ise çeşitli kaynaklarda 1672, 1675, 1676 veya 1680 tarihleri gösterilmektedir.

## Eserleri

### Çevirileri

#### Kitâb-ı Mukaddes

Ali Ufki Bey, dini meselelerle derinden ilgileniyordu. [Anglikan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anglikanizm) ilm-i hâl'ini Osmanlı Türkçesine çevirmiştir. En büyük başarılarından biri [Kitâb-ı Mukaddes](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kit%C3%A2b-%C4%B1_Mukaddes)'i Türkçeye çevirmesidir.

#### Mezmurlar

Kitâb-ı Mukaddes'in [Mezmurlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zebur) kısmını Osmanlı Türkçesine çevirmiş ve melodilerini de Türk musikisine adapte etmeye çalışmıştır. 1665 yılında yayımlanmıştır.

### Diğer eserleri

1666 yılında Osmanlı Türkçesi ile ilgili bir gramer kitabı yayımlamıştır.[^6]

[^1]: TDV İslam Ansiklopedisi, cilt: 2, sayfa: 456
[^2]: Türkmen, Fikret. Turkish Folk Poetry and Folk Music in Mecmuâ-i Sâz U Söz By Ali Ufkî Bey (Albert Bobowski). Türk Dil Kurumu Yayınları, s. 259. <https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/448413>
[^3]: Faroqhi, S.(2000).Subjects of the Sultan: Culture and Daily Life in the Ottoman Empire pg. 92,London:I.B.Tauris,ISBN 9781850437604
[^4]: Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 2. cilt, s. 456.
[^5]: Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 2. cilt, s. 456.
[^6]: Neudecker H., “Wojciech Bobowski and his Turkish grammar (1666): a dragoman and musician at the court of sultan Mehmed iv”, Dutch Studies-Near Eastern Languages and Literatures 2 (1996) 169–92; Bodleian Library, University of Oxford, 19–26
