# Ali Rızâ Paşa (sadrazam)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Ali_R%C4%B1z%C3%A2_Pa%C5%9Fa_(sadrazam)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Ali Rızâ Paşa (sadrazam), https://tr.wikipedia.org/wiki/Ali_R%C4%B1z%C3%A2_Pa%C5%9Fa_%28sadrazam%29 (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b6/Ali_riza_pasa.jpg)
* (public-domain)*

- **Makam:** Osmanlı Sadrazamı
- **Dönembaşı:** 2 Ekim 1919
- **Dönemsonu:** 3 Mart 1920
- **Hükümdar:** VI. Mehmed
- **Öncegelen:** Damad Ferid Paşa
- **Sonragelen:** Salih Hulusi Paşa
- **Doğum tarihi:** 1860
- **Doğum yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm yeri:** İstanbul, Türkiye
- **Yattığı yer:** İçerenköy Mezarlığı, İstanbul
- **Öğrenim:** Mekteb-i Harbiye
- **Meslek:** Asker
- **Bağlılığı:** Osmanlı İmparatorluğu
- **Hizmetyılları:** 1886-1923
- **Rütbesi:** 60x60pik Müşir
- **Kumandaettiği:** Garp Ordusu
- **Savaşları:** Balkan Savaşları

**Ali Rızâ Paşa** ya da **Düztaban Ali Rızâ Paşa** (1860, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) - 31 Ekim 1932, İstanbul[^1]), Osmanlı Devleti'nin son yıllarında [Harbiye Nazırı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Harbiye_Nez%C3%A2reti) ve Bahriye Nazırı, Ayan Meclisi üyesi ve 2 Ekim 1919 - 3 Mart 1920 tarihlerinde [VI. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/VI._Mehmed) saltanatında ve [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'un işgal altında bulunduğu dönemde [Sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam)lık görevlerinde bulunmuş [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) devlet adamı ve [müşir](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BC%C5%9F%C3%AEr)idir.[^2]

## Hayatı

1860 yılında [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da doğdu. Jandarma Binbaşısı Tahir Efendi'nin oğludur. 1886 yılında [Mekteb-i Harbiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Harp_Okulu)'den mezun oldu. [1897 Osmanlı-Yunan Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Yunan_Sava%C5%9F%C4%B1_%281897%29) sırasında Askerî Harekât Dairesi Müdürlüğü görevini yaptı. 1903 yılında Manastır Valiliği görevini yaparken [Manastır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Manast%C4%B1r)'daki Rus Konsolosunun öldürülmesi konusunda sorumlu olduğu gerekçesiyle [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya)'nın ısrarı üzerine [Trablusgarp](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trablusgarp)'a sürüldü.

14 Ağustos 1908'de [Harbiye Nazırı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Harbiye_Nez%C3%A2reti) oldu ama [İttihat ve Terakki Partisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ttihat_ve_Terakki)'nin itirazı üzerine 41 gün sonra görevden alındı. 1909 ve 1918 yıllarında iki kez Bahriye Nazırı oldu. 1912-1913 yılları arasında [Balkan Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkan_Sava%C5%9Flar%C4%B1)'nda Garp Ordusu Başkomutanlığı yaptı. Daha sonra [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'un işgal altında bulunduğu yıllarda 2 Ekim 1919 - 3 Mart 1920 tarihleri arasında [sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam)lık yaptı. Anadolu'da teşkilatlanan Kuvâ-yi Milliyeci'lerle anlaşmanın kaçınılmaz olduğunu görerek, Heyet-i Temsiliye ile ilişki kurdu ve [Salih Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Salih_Pa%C5%9Fa)'yı, [Mustafa Kemal Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk) ile görüşmek için, [Amasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amasya)'ya gönderdi. Kuracağı kabinede Heyet-i Temsiliye'nin isteklerini dikkate alacağına söz verdi. Fakat [Kuvâ-yi Milliye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuv%C3%A2-yi_Milliye)'nin yönetim gücünü ele geçirmeye ve Heyet-i Temsiliye'yi kaldırma çabalarına girişti. 1920 yılında Müttefik Devletlerin baskısı karşısında istifa etmek zorunda kaldı. 1922 yılındaki Son Osmanlı kabinesinde Nafıa ve Dahiliye Nazırıydı.

31 Ekim 1932 tarihinde İstanbul Erenköy'de öldü ve İçerenköy Mezarlığı'na defnedildi.[^3]

[^1]: Arşivlenmiş kopya. <http://www.islamansiklopedisi.info/index.php?klme=Ali+R%C4%B1za+Pa%C5%9Fa>
[^2]: http://www.tarihtoplulugu.com/forums/4704-post1.html <http://www.tarihtoplulugu.com/forums/4704-post1.html>
[^3]: Arşivlenmiş kopya. <http://www.islamansiklopedisi.info/index.php?klme=Ali+R%C4%B1za+Pa%C5%9Fa>
