# Ali Paşa Medresesi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Ali_Pa%C5%9Fa_Medresesi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Ali Paşa Medresesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ali_Pa%C5%9Fa_Medresesi (CC-BY-SA-4.0)

- **Yapı türü:** Medrese
- **Mimari tarz:** Osmanlı
- **Konum şehir:** Sur, Diyarbakır
- **Konum ülke:** Türkiye
- **Adını aldığı:** Hadım Ali Paşa
- **Malzeme:** Bazalt
- **Kat sayısı:** 1
- **Mimar:** Mimar Sinan (kesin değil)

**Ali Paşa Medresesi**, [Diyarbakır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbak%C4%B1r)'ın [Sur ilçesinde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sur%2C_Diyarbak%C4%B1r) yer alan tarihî bir [medrese](https://turkipedia.org/tr/wiki/Medrese)dir.

## Tarihi ve mimarisi

Medrese, [Diyarbekir Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbekir_%28eyalet%29)'nde valilik yapan [Hadım Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Had%C4%B1m_Ali_Pa%C5%9Fa_%28sadrazam%29) tarafından 1534-1537 yılları arasında yaptırılmıştır.[^1] [Mimar Sinan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mimar_Sinan)'ın eseri olduğu kaynaklarda belirtilse[^2][^3] de bu konu hakkında kesin bilgi yoktur. Medrese, 1970'lerden itibaren düşkünler evi olmasının ardından bugün artık Diyarbakır Müftülüğü'ne bağlı Ali Paşa Kız Kur'an Kursu olarak kullanılmaktadır.[^4]

Yapı, yöresel malzeme olan düzgün kesme [bazalt](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bazalt) taş ve [tuğla](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tu%C4%9Fla)dan inşa edilmiştir.[^5] Merkezi avlulu yapının üst örtüsü içeriden [tonoz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tonoz), dışarıdan düz [dam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dam)lıdır.[^6] Tek katlı olan medrese, [dikdörtgen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dikd%C3%B6rtgen) biçimindedir.[^7] Avlunun sağında ve solunda önü [eyvan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eyvan)lı olan beşer oda varken avlunun güneyinde yarım sekizgen planlı [mescit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mescit) bölümü yer almaktadır.[^8] Medresenin önemli bir mekânı olan derslik kısmının güney duvarında, üzeri dilimli [yarım kubbe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yar%C4%B1m_kubbe) ile örtülü [mihrap](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mihrap) yer almaktadır.[^9] Dışa açılan lokma parmaklıklı dikdörtgen formlu pencereleri bulunmaktadır.[^10] Medrese odalarına lentolu bir kapıdan geçiş verilmiştir.[^11] Odalarda, dışa açılan lokma parmaklıklı dikdörtgen formlu pencereler, [niş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C5%9F_%28mimarl%C4%B1k%29) açıklıkları ve ısınma amaçlı şömineler yer almaktadır.[^12] Avlu zemini yakın zamanda yapılan restorasyon sonucu bazalt taşla yenilenmiştir.[^13]

[^1]: Özçelik, Metin. Diyarbakır Merkez Maddi Kültür Varlıkları. 2011, s. 28.
[^2]: Özçelik, Metin. Diyarbakır Merkez Maddi Kültür Varlıkları. 2011, s. 28.
[^3]: Tarihten günümüze kültür envanterimiz. Diyarbakır Güneydoğu Ekspres Haber. <https://www.guneydoguekspres.com/guncel/tarihten-gunumuze-kultur-envanterimiz-12-h5714.html>
[^4]: Hadım Ali Paşa Medresesi. <https://sinanasaygi.org/eserler.asp?action=eserDetay&ID=189>
[^5]: Tarihten günümüze kültür envanterimiz. Diyarbakır Güneydoğu Ekspres Haber. <https://www.guneydoguekspres.com/guncel/tarihten-gunumuze-kultur-envanterimiz-12-h5714.html>
[^6]: Tarihten günümüze kültür envanterimiz. Diyarbakır Güneydoğu Ekspres Haber. <https://www.guneydoguekspres.com/guncel/tarihten-gunumuze-kultur-envanterimiz-12-h5714.html>
[^7]: Özçelik, Metin. Diyarbakır Merkez Maddi Kültür Varlıkları. 2011, s. 28.
[^8]: Özçelik, Metin. Diyarbakır Merkez Maddi Kültür Varlıkları. 2011, s. 28.
[^9]: Tarihten günümüze kültür envanterimiz. Diyarbakır Güneydoğu Ekspres Haber. <https://www.guneydoguekspres.com/guncel/tarihten-gunumuze-kultur-envanterimiz-12-h5714.html>
[^10]: Tarihten günümüze kültür envanterimiz. Diyarbakır Güneydoğu Ekspres Haber. <https://www.guneydoguekspres.com/guncel/tarihten-gunumuze-kultur-envanterimiz-12-h5714.html>
[^11]: Tarihten günümüze kültür envanterimiz. Diyarbakır Güneydoğu Ekspres Haber. <https://www.guneydoguekspres.com/guncel/tarihten-gunumuze-kultur-envanterimiz-12-h5714.html>
[^12]: Tarihten günümüze kültür envanterimiz. Diyarbakır Güneydoğu Ekspres Haber. <https://www.guneydoguekspres.com/guncel/tarihten-gunumuze-kultur-envanterimiz-12-h5714.html>
[^13]: Tarihten günümüze kültür envanterimiz. Diyarbakır Güneydoğu Ekspres Haber. <https://www.guneydoguekspres.com/guncel/tarihten-gunumuze-kultur-envanterimiz-12-h5714.html>
