# Ali Haydar Arsebük > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Ali_Haydar_Arseb%C3%BCk > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Ali Haydar Arsebük, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ali_Haydar_Arseb%C3%BCk (CC-BY-SA-4.0) - **Adı:** Ali Haydar Arsebük - **Milliyeti:** Osmanlı - **Doğum yeri:** Batum - **Ölüm yeri:** İstanbul - **Dini:** İslam - **Makam:** Adliye Nazırı - **Hükümdar:** VI. Mehmed - **Başbakan:** Tevfik Paşa - **Dönembaşı:** 11 Kasım 1918 - **Dönemsonu:** 21 Ocak 1919 **Ali Haydar Arsebük** (1853-1935), Son devir [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) hukukçusu ve [Mecelle](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mecelle) şârihi. Haydar Molla veya çağdaşı [Usul-i Fıkıh](https://turkipedia.org/tr/wiki/F%C4%B1k%C4%B1h_us%C3%BBl%C3%BC) müellifi Haydar Efendi'den (Büyük) yaşça küçük olduğu için Küçük Haydar Efendi diye de anılmaktadır. Soyadı kanunundan sonra *Arsebük* soyadını almıştır. 24 Nisan 1853 tarihinde [Batum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Batum)'da doğmuştur. İlk adlî vazifesi 1880'de [Burdur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Burdur) kadılığıdır. [Uşak](https://turkipedia.org/tr/wiki/U%C5%9Fak) (1883) ve [Denizli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Denizli) (1883) kadılıklarında bulunmuştur. Daha sonra 1884'te [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) İstînaf Mahkemesi üyeliğine getirilmiştir. Bu vazifede iken [Hukuk Mektebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_%C3%9Cniversitesi_Hukuk_Fak%C3%BCltesi)'nde Mecelle ve usûl-i muhâkemât-ı hukūkıyye derslerini okutmaya başlamıştır. Çeşitli mahkemelerde görev almıştır. 1914'te fetva eminliğine getirilmiştir. ![14 Kasım 1914'de Fetvâ Emini Ali Haydar Efendi Fatih Camii avlusunda Cihâd-ı Ekber fetvâsını okuyor](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/bb/Ottoman_Empire_declaration_of_war_during_WWI.png) *14 Kasım 1914'de Fetvâ Emini Ali Haydar Efendi Fatih Camii avlusunda Cihâd-ı Ekber fetvâsını okuyor (public-domain)* Osmanlı Devleti'nin [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'na girmesinden hemen sonra 14 Kasım 1914'te ilân edilen [Cihâd-ı Ekber](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_Cihat_Beyannamesi) ile ilgili fetvayı, fetva emini sıfatıyla [Fatih Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fatih_Camii)'nde okuyan Ali Haydar Efendi, aynı zamanda 23 Kasım 1914 tarihli [cihad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cihat) beyannâmesinde imzası bulunan yirmi dokuz kişi arasında da yer almıştır. 1916'da Rumeli kazaskerliği pâyesini elde etmiş ve aynı yıl emekliye ayrılmıştır. [Tevfik Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmet_Tevfik_Okday)'nın ikinci sadâretinde 11 Kasım 1918 ile 21 Ocak 1919 tarihleri arasında kısa bir süre [Adliye Nazırlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adliye_Nez%C3%A2reti) yapmıştır. Bu görevde iken [Medine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Medine)'yi teslim etmeye yanaşmayan [Fahreddin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96mer_Fahreddin_T%C3%BCrkkan)'ya padişahın teslim konusundaki iradesini götürmüştür. Adliye nâzırlığından ayrıldıktan sonra hayatının geri kalan kısmını evinde kitap telifiyle geçiren Haydar Efendi 14 Eylül 1935 tarihinde İstanbul'da ölmüştür. Ali Haydar Efendi iki defa evlenmiş, bu evliliklerden dördü erkek üçü kız yedi çocuğu olmuştur. Oğullarından ikisi kendisi gibi hukukçuluğu seçmiş olup bunlardan biri, [Ankara Hukuk Fakültesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara_%C3%9Cniversitesi_Hukuk_Fak%C3%BCltesi)'nde öğretim üyeliği yapmış olan [Esat Arsebük](https://turkipedia.org/tr/wiki/Esat_Arseb%C3%BCk)'tür. [Güven Arsebük](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCven_Arseb%C3%BCk)'ün dedesidir.[^1] [^1]: 18 Nisan 2017 Tarihli Hürriyet Vefat İlanları Sayfası.