# Alem (alet) > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Alem_(alet) > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Alem (alet), https://tr.wikipedia.org/wiki/Alem_%28alet%29 (CC-BY-SA-4.0) ![18. yy'dan kalma bir Osmanlı alemi (Türk ve İslam Eserleri Müzesi)](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cd/Ottoman_alem.JPG/1280px-Ottoman_alem.JPG) *18. yy'dan kalma bir Osmanlı alemi (Türk ve İslam Eserleri Müzesi) (Homonihilis, public-domain)* **Alem**, tuğ ve sancak gönderlerinin tepelik bölümüne takılan sembol. ## Etimoloji Alem kelimesi, Arapça bildirmek, işaret etmek anlamına gelen "ilm" kökünden türemiştir ve işaret eden, bildiren anlamına gelmektedir. Bu anlam zaman zaman nişan ve sembol gibi anlamlarla da kullanılabilmektedir.[^1] Türkçesi *belgi*dir. Aynı zamanda Alem, toplulukların altında birleştikleri alametler, [sancak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sancak)lar olarak da nitelendirilmektedir. Türk Dil Kurumu sözlüğünde *Minare, kubbe, sancak direği gibi yüksek şeylerin tepesinde bulunan, madenden yapılmış ay yıldız veya lâle* olarak tanımlanmaktadır. ## Tanımlama Türk ansiklopedisinde, *yapı kubbeleri ve minare külahları üzerine kaplanan kurşun levhaların tepede birleşen kısımlarındaki açıklığı örtmek ve bu suretle rüzgarın kurşunları kaldırmasına engel olmak için ağızlarına, kapak gibi ağırca bir şey koymak ve aynı zamanda o kubbe külahın şekline bir güzellik vermek için konulan ay şeklinde sivri tepeliktir.* tanımıyle yer bulmaktadır. [Türkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) *alemi* 15'nci yüzyılın sonlarına kadar sancak ve tuğların tepelerinde taşımışlar, aynı zamanda silah olarak da kullanmışlardır. Zamanla *alemler* sadece sancak ve silah anlamında kullanılmayıp [padişah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Padi%C5%9Fah) ve komutanların yanında taşınan, altında askerin toplanması için de kullanılmaya başlanmış, bu sembolleri taşıyan kimselere de [alemdar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alemdar) denmiştir. ## Türk Mimarisinde Alem Türk sanatında kubbe, minare ve sancak olmak üzere 3 grupta toplanmaktadır.[Cami](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cami)lerin [kubbe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kubbe) ve [minare](https://turkipedia.org/tr/wiki/Minare)lerinin en tepe noktasına konulan taştan veya madenden yapılmış hilalli tepeliktir. En üstten itibaren [hilal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hilal),küçük küp, boyun, armud, bilezik, büyük küp, kova diye adlandırılır. Hilalin ekseni kıbleye diktir. Bu alemlerin bakır ve üstü altın yaldızlı olanları vardır. Boğaziçi'ndeki son dönem camilerinin alemlerinin en ucundaki hilalin ortasında sekizgen yıldız bulunmaktadır. [^1]: SARGON ERDEM, "ALEM", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/alem--sembol#1 (07.01.2021). >