# Alemşah Halime Begüm

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Alem%C5%9Fah_Halime_Beg%C3%BCm
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Alemşah Halime Begüm, https://tr.wikipedia.org/wiki/Alem%C5%9Fah_Halime_Beg%C3%BCm (CC-BY-SA-4.0)

- **Eşi:** Şeyh Haydar
- **Çocukları:** Sultan Ali; İbrahim; I. İsmail
- **Hanedan:** Akkoyunlu
- **Babası:** Uzun Hasan
- **Annesi:** Despina Hatun
- **Doğum tarihi:** 1460
- **Doğum yeri:** Diyarbakır, Akkoyunlu Devleti
- **Ölüm tarihi:** 1522/23
- **Ölüm yeri:** Erdebil, Safevi Devleti
- **Defin yeri:** Şeyh Safi Türbesi
- **Dini:** İslam

**Alemşah Halime Begüm** ([Azerbaycan Türkçesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerice): Aləmşah Bəyim [Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a): عالمشاه حلیمه بیگم, d. 1460, [Diyarbakır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbak%C4%B1r) - ö. 1522/23, [Erdebil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erdebil)), [Safevi Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler)'nin kurucusu [Şah İsmail](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._%C4%B0smail)'in annesi.

## Hayatı

Babası [Akkoyunlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akkoyunlular) hükümdarı [Uzun Hasan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uzun_Hasan), annesi [Trabzon İmparatoru](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon_h%C3%BCk%C3%BCmdarlar%C4%B1_listesi) [IV. İoannis](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._%C4%B0oannis_%28Trabzon_imparatoru%29)'in kızı olan [Despina Hatun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Despina_Hatun)'dur. [Safevi Tarikatı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AElik) şeyhi olan halasının oğlu [Şeyh Haydar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeyh_Haydar) ile evlendi. [Sultan Ali](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sultan_Ali), İbrahim ve [İsmail](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._%C4%B0smail) adında üç oğluyla üç kızı oldu.

Kocası Şeyh Haydar'ın [Şirvanşahlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eirvan%C5%9Fahlar_Devleti)la yaptığı savaşta ölmesinden sonra Akkoyunlu hükümdarı, kardeşi [Sultan Yakup](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yakub_%28Akkoyunlu%29), oğullarıyla beraber Alemşah Begüm'ü hapsetmiştir. Sultan Yakup'tan sonra [Akkoyunlu Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akkoyunlular)'nde taht kavgası çıktı. [Rüstem Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/R%C3%BCstem_Bey) Safevî Tarikatı'nın müridlerinden faydalanmak için halası Alemşah Begüm'ü üç oğluyla beraber hapisten çıkardı ve onları [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz)'e getirdi. Safevî Tarikatı'nın müritlerinin yardımıyla tahtı ele geçiren Rüstem Bey Alemşah Begüm'ü ve oğullarını [Erdebil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erdebil)'e gönderdi. Bir süre sonra Safevi Tarikatı'nı devleti için tehlikeli gören Rüstem Bey Alemşah Begüm'ün oğullarını [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz)'e getirmeye karar verdi. Öldürüleceklerini anlayan şeyhzadeler kaçtılar. Akkoyunlu askerlerinin yakalaması sonucunda yapılan savaşta Sultan Ali öldürüldü ve İbrahim ile [İsmail](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._%C4%B0smail) müritleri tarafından [Erdebil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erdebil)'e kaçırılarak saklandılar. Oğlu Sultan Ali'nin cesedini görünce mensubu olduğu Akkoyunlulara beddualar ve lanetler etti.[^1]

Kırk gün şeyhzadeler Erdebil'de saklandıktan sonra Alemşah Begüm'le [Kızılbaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1z%C4%B1lba%C5%9F) müridler istişare yaparak oğullarının [Şii](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eiilik) bir hanedan tarafından idare edilen [Gilan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gilan)'ın [Lahican](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lahican) şehrine götürülmelerine karar verdiler. Oğlu İsmail'e kurulan tuzağı haber vererek oğlunu ölümden kurtarmıştır. Oğlu şah olduktan sonraki hayatı hakkında pek fazla bilgi yoktur.

## Ölümü

Reha Çamuroğlu gibi bazı yazarlar tarafından 1501 yılında [Sünni](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCnnilik) olduğu için oğlu Şah İsmail tarafından öldürüldüğü iddia edilmiştir[^2] ancak oğlunun öldürmediği,[^3] Erdebil'de [Şeyh Safi Türbesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeyh_Safi_K%C3%BClliyesi)'nin avlusunda bulunan mezarının kitabesinde 1522/23 (H. 929) yılında öldüğü yazar.[^4]

[^1]: Namiq Musalı, Şah İsmail Hatai'nin Annesi Alemşah Begüm: Efsaneler ve Gerçekler, Alevilik-Bektaşilik Araştırmaları Dergisi, 2016/13, Sayfa:41
[^2]: Reha Çamuroğlu, İsmail, İstanbul 1999, Om Yayınevi, 2. Baskı, Sayfa: 181-187.
[^3]: Şah İsmail annesini öldürdü mü?, Prof. Dr. Tufan Gündüz. <https://www.youtube.com/watch?v=4bOhX4EItA4>
[^4]: Namiq Musalı, Şah İsmail Hatai'nin Annesi Alemşah Begüm: Efsaneler ve Gerçekler, Alevilik-Bektaşilik Araştırmaları Dergisi, 2016/13, Sayfa:52