# Aleksander Hançerli

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Aleksander_Han%C3%A7erli
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Aleksander Hançerli, https://tr.wikipedia.org/wiki/Aleksander_Han%C3%A7erli (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/aa/Alexander_Hangerli.jpg)
* (public-domain)*

- **Doğum tarihi:** 1768
- **Doğum yeri:** İstanbul
- **Ölüm tarihi:** 12 Haziran
- **Ölüm yeri:** Moskova
- **Dini:** Ortodoks
- **Veraset:** Boğdan Prensi
- **Sonra gelen:** İskerlet Kalimaki
- **Taç giymesi:** 7 Mart – 24 Temmuz 1807
- **Önce gelen:** Aleksandr Moruzi

**Aleksander Hançerli** veya **Hanceri** (Αλέξανδρος Χαντζερής, *Alexandru Hangerli*, Александр Ханжерли, *Alexandre Handjeri*, 1768 – 12 Haziran 1854), [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun [Bâb-ı Âli tercümanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%A2b-%C4%B1_%C3%82li_terc%C3%BCman%C4%B1) ve [Boğdan Prensi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bo%C4%9Fdan_h%C3%BCk%C3%BCmdarlar%C4%B1_listesi) idi. Hayatının son bölümünü dilbilimci olarak anıldığı [Rus İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nda göçmen olarak geçirdi. 1799'da idam edilmeden önce [Eflak Prensliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eflak_h%C3%BCk%C3%BCmdarlar%C4%B1_listesi) yapmış [Konstantin Hançerli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konstantin_Han%C3%A7erli)'nin kardeşiydi.

## Hayatı

[Kostantiniyye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konstantinopolis)'de (günümüzdeki [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da) doğan Hançerli, sıkı bir eğitim aldı, birkaç Avrupa dilinin yanı sıra [Osmanlı Türkçesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1ca) ve [Arapça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap%C3%A7a) konuşmayı öğrendi ve [Tuna Beylikleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuna_Prenslikleri)'nde üst düzey bir pozisyona hazırlandı. Yirmili yaşlarında [Kalimaki ailesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalimaki_ailesi)nden bir prensesle evlendi.[^1]

Osmanlı yetkilileriyle çeşitli nedenlerle çatışmalara düşmesine rağmen, Hançerli 1805'te [Bâb-ı Âli tercümanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%A2b-%C4%B1_%C3%82li_terc%C3%BCman%C4%B1) pozisyonuna yükseldi ve [III. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Selim) onu [Boğdan Prensi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bo%C4%9Fdan_Prensli%C4%9Fi) olarak atayana kadar iki yıl boyunca bu görevi sürdürdü.[^2] Yine de, bölgenin Ruslar tarafından işgal edilmesi nedeniyle [Yaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ya%C5%9F)'taki mahkemesine ulaşması engellendi ve bunun yerine [Osmanlı ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_ordusu)nu [taarruzlarında](https://turkipedia.org/tr/wiki/1806-1812_Osmanl%C4%B1-Rus_Sava%C5%9F%C4%B1) izledi.[^3] [Bükreş Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCkre%C5%9F_Antla%C5%9Fmas%C4%B1_%281812%29)'ndan sonra tahtını kazanmayı başardı ve ülke yönetiminin yeniden kurulmasında önemli bir rol oynadı.[^4]

Hançerli nihayetinde tahttan indirildi ve yerine İskerlet Kalimaki geçti.[^5][^6] Kaynaklar bu önlemin gerekçesi konusunda farklılık göstermektedir: *Nouvelle biographie générale****ye göre, Sultan Selim'e karşı tüm imparatorlukta yükselen bir muhalefet olduğu için konumundan güvensiz hissederek, görevden ayrılmak istemiştir.***[^7]*** Diğer bir kaynağa göre de bölgeye giden bir ***[***Fransız***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa)*** seyyah Kaptan Aubert, Bab-ı Ali tarafından kendisine daha fazla gelir sağlaması için baskı yapıldığını ve şartları yerine getiremeyince tahttan indirildiğini kaydetmiştir.***[^8]

Yunan İsyanı'nın çıkması üzerine, Hançerli, [Fenerli Rumlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fenerli_Rumlar)a karşı olası bir Osmanlı hamlesi olabileceğinden tehdit altında hissetti.[^9] İddiaya göre, Rusya'nın [Bâb-ı Âli](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%A2b-%C4%B1_%C3%82li) büyükelçisi [Aleksander Grigoriyeviç Stroganov](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aleksander_Grigoriyevi%C3%A7_Stroganov) tarafından İstanbul'da önde gelen bir Yunan olarak suikasta uğrama riskiyle karşı karşıya olduğu konusunda uyarıldı ve Hançerli de ülkeden kaçmaya karar verdi. Hançerli ve ailesi (Gregori ve Telemaç adlı iki oğlu dahil), küçük bir gemiye bindi ve [Karadeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz)'i geçerek [Odessa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Odessa)'ya ([Novorossiya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni_Rusya) valisi [Alexandre Langeron](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alexandre_Langeron) tarafından sığınma hakkı verilmiştir) geldi.[^10]

Aleksander Hançerli kısa süre sonra [Moskova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Moskova)'ya taşındı ve burada [I. Aleksandr](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Aleksandr_%28Rusya%29) tarafından karşılandı. Unvanı Rus soyluları tarafından tanındı ve iki oğlu danışman olarak atandı.[^11]

[^1]: Mézière, Ernest. "Alexandre Handjeri", in Nouvelle biographie générale depuis les temps les plus reculés jusqu'à nos jours, Tome 23, Firmin Didot, Paris, 1858, p.290
[^2]: Mézière, Ernest. "Alexandre Handjeri", in Nouvelle biographie générale depuis les temps les plus reculés jusqu'à nos jours, Tome 23, Firmin Didot, Paris, 1858, p.290
[^3]: Mézière, Ernest. "Alexandre Handjeri", in Nouvelle biographie générale depuis les temps les plus reculés jusqu'à nos jours, Tome 23, Firmin Didot, Paris, 1858, p.290
[^4]: Mézière, Ernest. "Alexandre Handjeri", in Nouvelle biographie générale depuis les temps les plus reculés jusqu'à nos jours, Tome 23, Firmin Didot, Paris, 1858, p.290
[^5]: Mézière, Ernest. "Alexandre Handjeri", in Nouvelle biographie générale depuis les temps les plus reculés jusqu'à nos jours, Tome 23, Firmin Didot, Paris, 1858, p.290
[^6]: Imaginea celuilalt: un document francez privind spaţiul românesc de la începutul secolului al XIX-lea ("The Image of the Other : A French Document about the Romanian Space in the beginning of the XIXth Century"). December 2005, s. 41-48. <http://www.jsri.ro/old/html%20version/index/no_12/untitl3.htm>
[^7]: Mézière, Ernest. "Alexandre Handjeri", in Nouvelle biographie générale depuis les temps les plus reculés jusqu'à nos jours, Tome 23, Firmin Didot, Paris, 1858, p.290
[^8]: Imaginea celuilalt: un document francez privind spaţiul românesc de la începutul secolului al XIX-lea ("The Image of the Other : A French Document about the Romanian Space in the beginning of the XIXth Century"). December 2005, s. 41-48. <http://www.jsri.ro/old/html%20version/index/no_12/untitl3.htm>
[^9]: Mézière, Ernest. "Alexandre Handjeri", in Nouvelle biographie générale depuis les temps les plus reculés jusqu'à nos jours, Tome 23, Firmin Didot, Paris, 1858, p.290
[^10]: Mézière, Ernest. "Alexandre Handjeri", in Nouvelle biographie générale depuis les temps les plus reculés jusqu'à nos jours, Tome 23, Firmin Didot, Paris, 1858, p.290
[^11]: Mézière, Ernest. "Alexandre Handjeri", in Nouvelle biographie générale depuis les temps les plus reculés jusqu'à nos jours, Tome 23, Firmin Didot, Paris, 1858, p.290
