# Aleksandar Cankov > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Aleksandar_Cankov > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Aleksandar Cankov, https://tr.wikipedia.org/wiki/Aleksandar_Cankov (CC-BY-SA-4.0) ![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f1/Aleksandar_Tsankov.png/1280px-Aleksandar_Tsankov.png) * (public-domain)* - **Sıra:** 21. - **Makam:** Bulgaristan başbakanı - **Dönembaşı:** 9 Haziran 1923 - **Dönemsonu:** 4 Ocak 1926 - **Hükümdar:** III. Boris - **Öncegelen:** Aleksandır Stamboliyski - **Sonragelen:** Andrey Lyapçev - **Doğum yeri:** Oryahovo, Bulgaristan Prensliği, Osmanlı İmparatorluğu - **Ölüm yeri:** Buenos Aires, Arjantin - **Partisi:** Demokratik İttifak (1923-1932); Ulusal Sosyal Hareket (1932 sonrası) **Aleksandar Cankov** (29 Haziran 1879 - 27 Temmuz 1959), [iki savaş arası dönem](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ki_sava%C5%9F_aras%C4%B1_d%C3%B6nem)de önde gelen [Bulgar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulgarlar)[^1] politikacıydı. ## Biyografi 1910'dan itibaren [Sofya Üniversitesi'nde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sofya_%C3%9Cniversitesi) ekonomi politiği profesörüydü.[^2] 1923'te [Aleksandar Stamboliyski](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aleksand%C4%B1r_Stamboliyski) [hükümetinin devrilmesinde](https://turkipedia.org/tr/wiki/1923_Bulgaristan_asker%C3%AE_darbesi) öncü bir rol üstlendi. Görevden alınan başbakanın yerine geçen koalisyonun başına seçildi.[^3] [Bulgar Komünist Partisi'nin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulgar_Kom%C3%BCnist_Partisi) Stamboliyski'yi desteklemek yerine [Tarımcılara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulgar_Tar%C4%B1m_Ulusal_Birli%C4%9Fi) karşı tarafsız bir tavır almasıyla darbe başarılı oldu.[^4] Aynı yıl 9 Haziran'da Bulgaristan Başbakanı oldu. 4 Ocak 1926'ya kadar bu görevine devam etti. O dönemde [Demokratik İttifak'ın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Demokratik_%C4%B0ttifak_%28Bulgaristan%29) lideriydi. Başbakanlığına, 1925'te [Çar III. Boris'e](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Boris) yönelik bir girişim ve [Azize Nedelya Katedrali'ne düzenlenen bombalı saldırının](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azize_Nedelya_Kilisesi_sald%C4%B1r%C4%B1s%C4%B1) ardından Cankov'un [sıkıyönetim](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1k%C4%B1y%C3%B6netim) ilan etmesi ve Komünistleri yasadışı ilan ederek bastırdığı Bulgar Komünist Partisi ile derin iç mücadeleler damgasını vurdu.[^5] Bunu [Yunan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanistan) birliklerinin [kısa bir işgali](https://turkipedia.org/tr/wiki/Petri%C3%A7_olay%C4%B1) izledi ve [Milletler Cemiyeti'nin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Milletler_Cemiyeti) kınamasının ardından uzun süre orada kalmasalar da ülke borç yüzünden sakat kaldı. Ana akım siyasi görüşten uzaklaştırıldıktan sonra Cankov, [faşizm](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fa%C5%9Fizm)e hayranlık duymaya başladı ve kısa sürede [Adolf Hitler'in](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adolf_Hitler) destekçisi oldu.[^6] 1932'de esas olarak [Nazi Partisini](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nasyonal_Sosyalist_Alman_%C4%B0%C5%9F%C3%A7i_Partisi) taklit ederek kendi [Ulusal Sosyal Hareketini](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ulusal_Sosyal_Hareket_%28Bulgaristan%29) kurdu.[^7][Zveno'nun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zveno) desteğinden yoksundu ve öncelikle [Bulgar Ulusal Lejyonları Birliği'ne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulgar_Ulusal_Lejyonlar%C4%B1_Birli%C4%9Fi) ayrılmış olan Nazi onayını alamamıştı.[^8] Bununla birlikte Cankov, 1944 yılında Naziler tarafından [Kimon Georgiev'in](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kimon_Georgiev) [vatan cephesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulgar_Vatan_Cephesi) [hükümetine](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCrg%C3%BCndeki_Bulgar_h%C3%BCk%C3%BCmeti) tepki olarak [Almanya'da](https://turkipedia.org/tr/wiki/Almanya) kurulan sürgündeki Bulgar hükûmetinin başbakanı olarak atandı.[^9] Bu, Cankov'un [Dimitar Peşev'in](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dimitar_Pe%C5%9Fev) Yahudilerin sınır dışı edilmesine son verilmesi çağrısında bulunan mektubunu imzalayan iki sağ muhalefetten biri olmasına rağmen oldu.[^10] [İkinci Dünya Savaşı'ndan](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) sonra Cankov [Arjantin'e](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arjantin) kaçtı ve 1959'da [Belgrano](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgrano) kentinde öldü[^11] ## Ayrıca bakınız - [Beyaz Terör](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eyl%C3%BCl_Ayaklanmas%C4%B1) - [Kızıl Terör](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1z%C4%B1l_Ter%C3%B6r) [^1]: Political crises in the 1930s. Library of Congress, 1994. [^2]: Philip Rees, Biographical Dictionary of the Extreme Right Since 1890 [^3]: Philip Rees, Biographical Dictionary of the Extreme Right Since 1890 [^4]: S.G. Evans, A Short History of Bulgaria, London, Lawrence and Wishart, 1960, p. 161 [^5]: Philip Rees, Biographical Dictionary of the Extreme Right Since 1890 [^6]: Philip Rees, Biographical Dictionary of the Extreme Right Since 1890 [^7]: Roger Griffin, The Nature of Fascism, London: Routledge, 1993, p. 210 [^8]: Philip Rees, Biographical Dictionary of the Extreme Right Since 1890 [^9]: Stanley G. Payne, A History of Fascism 1914-1945, London, Routledge, 2001, p. 430 [^10]: Michael Bar-Zohar, Beyond Hitler's Grasp: The Heroic Rescue of Bulgaria's Jews, Adams Media Corporation, 1998, p. 147 [^11]: Philip Rees, Biographical Dictionary of the Extreme Right Since 1890