# Aleksandır Karatodori Paşa

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Aleksand%C4%B1r_Karatodori_Pa%C5%9Fa
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Aleksandır Karatodori Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Aleksand%C4%B1r_Karatodori_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/7f/Alexandros_Karatheodoris.jpg)
* (public-domain)*

- **Ölüm yeri:** İstanbul
- **Ölüm tarihi:** 1906
- **Doğum yeri:** İstanbul
- **Doğum tarihi:** 1833
- **Sıra:** 10.
- **Makam:** Sisam beyi
- **Öncegelen:** Kostaki Adosidi Paşa
- **Sonragelen:** Beroviç Paşa
- **Dönemsonu:** 1894
- **Dönembaşı:** 1885

**Aleksandır Karatodori Paşa** ([Rumca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanca): Αλέξανδρος Καραθεοδωρή *Aleksandros Karatheodhori*; 1833, [Kostantiniyye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konstantinopolis) - 1906, Kostantiniyye), [Fenerli Rum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fenerli_Rumlar) kökenli [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) devlet adamı ve diplomat. Muhtelif ülkelerde Osmanlı İmparatorluğu adına elçi olarak bulunmasının yanında; [Hariciye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hariciye_Nez%C3%A2reti) ve [Nâfia nazırı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Um%C3%BBr-%C4%B1_N%C3%A2fia_Nez%C3%A2reti), [Sisam beyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sisam_Em%C3%A2reti) ve [Girit valisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Girit_Vilayeti) olarak da görev yaptı. Hariciye nazırlığı yapmış ilk [gayrimüslim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gayrim%C3%BCslim) Osmanlı vatandaşıdır.[^1][^2]

## Hayatı

Aleksandro Karatodori Paşa 1833 yılında İstanbul'da doğdu. Babası [İstefanaki Karatodori](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stefanaki_Karatodori), [II. Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mahmud)'un saray hekimidir. Annesi Lokua Hanım [Fenerli Rumlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fenerli_Rumlar)ın nüfuzlu ailelerinden olan [Mavrokordat ailesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mavrokordat_ailesi) üyesi Aleksandros Mavrokordatos'un kızıydı.[^3] Aleksandro'nun kardeşi ise [Kostaki Karatodori Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kostaki_Karatodori_Bey) idin.

Aleksandro Karatodori zamanın diğer diplomatları gibi önce [Tercüme Odası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Terc%C3%BCme_Odas%C4%B1)'nda eğitimine başladı. Sonra Paris'te eğitimine devam etti. Hukuk alanında doktora yapmış olan ender Osmanlı devlet adamlarından biridir. Ülkeye döndükten sonra [Meclis-i Vâlâ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meclis-i_V%C3%A2l%C3%A2-y%C4%B1_Ahk%C3%A2m-%C4%B1_Adliyye)'da göreve başladı. [Ticaret Nazırlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ticaret_ve_Ziraat_Nez%C3%A2reti) ve [Hariciye Nazırlığında](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hariciye_Nez%C3%A2reti) yaptığı çeşitli görevlerden sonra 1874 yılının Şubat ayında Roma büyükelçiliğine atandı. Bu görevi 1876 yılının Haziran ayına kadar sürdürdü. Osmanlı ordusunun 93 Harbi'ndeki yenilgisi üzerine 3 Mart 1878 tarihinde imzalanan [Ayastefanos Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayastefanos_Antla%C5%9Fmas%C4%B1)nın [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ile müzakerelerinde görev aldı. Her ne kadar Meşrutiyet askıya alınmış olsa da [Meclis-i Âyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meclis-i_%C3%82yan) üyesi yapıldı ve paşa rütbesini aldı. Aynı yılın Haziran-Kasım ayları arasında [Nafıa nazırı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Um%C3%BBr-%C4%B1_N%C3%A2fia_Nez%C3%A2reti) olarak görev yaptı. Bu görevi sürdürmekteyken 13 Haziran–13 Temmuz 1878 tarihleri arasında toplanan [Berlin Kongresi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Berlin_Kongresi)'nin sonunda Rusya, Avusturya ve Prusya gibi ülkeler ile imzalanan [Berlin Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Berlin_Antla%C5%9Fmas%C4%B1_%281878%29)'nın müzakerelerinde [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid)'in Nafıa nazırı unvanı ile Osmanlı İmparatorluğu'nu temsil etti. 1878 yılının Aralık ayında kısa bir süre Girit valiliği yaptı.

Osmanlı Devleti'nin temsilcisi olarak müzakerelerini yürüttüğü [Berlin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Berlin) Antlaşması'nda Osmanlı Devleti açısından büyük toprak kayıplarının kabul edilmesine rağmen müzakerelerde gösterdiği yararlık üzerine 1878 yılının Aralık ayına Hariciye Nazırlığı'na getirildi. Bu görevde 1879 yılının Temmuz ayına kadar kaldı. Mayıs 1885-Aralık 1894 tarihleri arasında Sisam Adası *(Samos)* Beyi olarak görev yaptı. Oradan da Girit'e gönderilerek Mart 1895-Mayıs 1896 tarihleri arasında ikinci bir defa Girit valisi oldu.

1906 yılında [Kostantiniyye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konstantinopolis)'de (bugünkü İstanbul'da) öldü.

Mezarı anne ve babası ile beraber [Yeniköy Panayia Rum Ortodoks Kilisesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Panayia_Kilisesi_%28Yenik%C3%B6y%29)'nin bahçesindedir.[^4]

[^1]: Son Dönem Osmanlı Erkan ve Ricali (1839 - 1922) Prosopografik Rehber, Sinan Kuneralp, ISIS Press, İstanbul, ISBN 9784281181, 1999.
[^2]: Efe, Peri. Millet-i Rum’dan bir Münevver: Aleksandros Karatheodoris. Toplumsal Tarih, 2010, s. 83-93. <https://www.academia.edu/19855178/Bir_Osmanl%C4%B1_B%C3%BCrokrat%C4%B1_Aleksand%C4%B1r_Karatodori_Pa%C5%9Fa_M%C4%B0llet_i_Rumdan_Bir_M%C3%BCnevver_Aleksandros_Karatheodoris>
[^3]: http://eskidergi.cumhuriyet.edu.tr/makale/2138.pdf Bir Saray Hekiminin Serencamı: İstefanaki Karatodori (1789- 1867), Mahmut Akpınar, C.Ü. İlahiyat Fakültesi Dergisi, XIV/1 - 2010, 173-184. <http://eskidergi.cumhuriyet.edu.tr/makale/2138.pdf>
[^4]: Kotam, Aleksia. Yeniköy Panayia Kilisesi 180 yaşında. agos.com.tr, 2017. <http://www.agos.com.tr/tr/yazi/18485/yenikoy-panayia-kilisesi-180-yasinda>
