# Aleksandır Buynov

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Aleksand%C4%B1r_Buynov
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Aleksandır Buynov, https://tr.wikipedia.org/wiki/Aleksand%C4%B1r_Buynov (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/77/Alexander_Buynov_Shumen_IMARO.JPG)
* (Bu rötuşlanmış bir resim olup, resmin özgün hâli üzerinde oynama yapılarak elde edilmiştir. Yapılan değişiklikler: crop .Resmin özgün hâline şuradan erişilebilir: Rezano VMRO .jpg . Resimdeki düzenlemeler Подпоручикъ tarafından yapılmıştır., public-domain)*

- **Makam:** Meclis-i Mebûsan; 4. Dönem Mebusu
- **Dönembaşı:** 18 Nisan 1912
- **Dönemsonu:** 5 Ağustos 1912
- **Seçim bölgesi:** 1912 – Serez
- **Doğum yeri:** Şumnu, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm yeri:** Bansko, Bulgaristan Krallığı, Osmanlı İmparatorluğu
- **Milliyeti:** Bulgar

**Aleksandır Buynov** (Александър Буйнов), *Bujnov* adlı bir Bulgar aktör ve [İç Makedon-Edirne Devrimci Örgütü](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0%C3%A7_Makedon_Devrimci_%C3%96rg%C3%BCt%C3%BC)'nün Bulgar aktivistidir.

## Hayatı

Aleksandır Buynov, 26 Eylül 1879'da [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun [Şumnu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eumnu) kasabasında doğdu. Halk kostümlerini süslemek için örgüler yapan zengin bir zanaatkarın ailesinin en büyük oğluydu.[^1] Memleketinde okudu ve Sofya'daki liseden mezun oldu. 1896'da [Sofya Üniversitesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sofya_%C3%9Cniversitesi)'nde hukuk okuluna kaydoldu ve 1897'de *Gözyaşı ve Kahkaha Tiyatrosu*nda oyuncu oldu. 1898'de Selanik'teki tiyatro turlarından birinde [İç Makedon-Edirne Devrimci Örgütü](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0%C3%A7_Makedon_Devrimci_%C3%96rg%C3%BCt%C3%BC) aktivistleriyle tanıştı ve kurtuluş hareketine katıldı. Daha sonra Roza Popova Tiyatrosu, Çağdaş Tiyatro, Filibe Şehir Tiyatrosu ve Plevne Şehir Tiyatrosu'nda oynadı. Şiddetli doğası nedeniyle "Buynoto" olarak adlandırılır ve oradan Buynov adını almıştır.

1903'te IMEDO'nun bir üyesi oldu. Aynı yılın yazında [İlinden-Başkalaşım İsyanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0linden_%C4%B0syan%C4%B1)'ndan sonra Buynov tiyatrodan ayrıldı ve kendisini tamamen devrimci harekete adadı. 1905'e kadar [Üsküp](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Csk%C3%BCp) daha sonra [Yane Sandanski](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yane_Sandanski) ile beraber [Serez](https://turkipedia.org/tr/wiki/Serez)'de gerillaydı. Resmi olarak kereste ticaretiyle uğraştığı [Bansko](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bansko)'ya yerleşti, böylece kasaba ve köyleri gezdi ve devrimci faaliyetler geliştirdi. 1906'da Sera bölgesinin Lovçani Kongresi'nde delege oldu. 1907'de Serez Devrim Bölgesi'nin Üçüncü Düzenli Kongresinde, Bölge Devrim Komitesinin üyesi ve sekreteri seçildi. Mayıs 1908'de IMDO'nun Sol kanadının Bansko Kongresi çalışmalarına katıldı.

1908'deki [Jön Türk Devrimi](https://turkipedia.org/tr/wiki/J%C3%B6n_T%C3%BCrk_Devrimi) sonra Selanik'teki [Federal Halk Partisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Federal_Halk_Partisi_%28Bulgar_b%C3%B6l%C3%BCm%C3%BC%29) kurucuları arasında yer aldı ve Merkez Konseyi'nin üyesi oldu. 1908'de Bansko'dan devrimci öğretmen Maria Todeva ile evlendi. [1908](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meclis-i_Meb%C3%BBsan_4._d%C3%B6nem_mebuslar%C4%B1_listesi) seçimlerinde Federal Halk Partisi listesinden [Serez](https://turkipedia.org/tr/wiki/Serez) mebusu seçildi.[^2]

[Birinci Balkan Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birinci_Balkan_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında (1912-1913) Aleksandır Buynov bir müfrezeye önderlik etti ve Bulgar Makedonya'nın kurtuluşuna katıldı. Onunla birlikte Dimitar Arnaudov, İkonomov, İvan Koyumdjiev, Garnev, Tuhçev ve Bakarov voyvodaları da vardı. 22 Ekim 1912'de [Şarliya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Earliya)'daki Çarvişta köyünde bir çatışmada ağır yaralandı.

[Birinci Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'ndan sonra Gjorche Petrov liderliğindeki Todor Aleksandrov ve General Aleksander Protogerov muhalifleri grubundaydı. Nisan 1923'te [Bulgaristan Millet Meclisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ulusal_Meclis_%28Bulgaristan%29)'ne milletvekili seçildi.

9 Haziran [1923 Bulgaristan askeri darbesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/1923_Bulgaristan_asker%C3%AE_darbesi)nden sonra, Bansko kasabasına yerleşti ve bazıları zaten açıkça [Sırp](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rplar) hizmetine katılmış olan federalistler ile temaslarını sürdürmeye devam etti. 1923 [Eylül Ayaklanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eyl%C3%BCl_Ayaklanmas%C4%B1)'ndan sonra Georgi Kovachev, Georgi Penkov ve diğerleriyle birlikte IMDO ile müzakerelere katıldı.

Todor Aleksandrov'un öldürülmesinden sonra Aleksandır Buynov, Georgi Kovaçev ile birlikte Yonko Vaptsarov[^3] tarafından teslim edildi ve IMDO'nun 27 Eylül 1924'te Bansko'da verdiği bir kararla öldürüldü.[^4] Dobrinişta köyü yakınlarındaki Luşin'de gömüldü.

[^1]: Макдермот, Мерсия. „За свобода и съвършенство — биография на Яне Сандански“, Sofya, 1987, Наука и изкуство, s. 177
[^2]: Members of the Meclis-i Mebusan, 1912. Msu.edu. <http://coursesa.matrix.msu.edu/~fisher/hst373/Meclis-iMubasan1912.htm>
[^3]: Шанданов, Петър, Богатство ми е свободата, ИК Гутенберг, София, 2010, стр.205-206.
[^4]: „Алманах на българските национални движения след 1878 г.“, София, 2005.
