# Alamidere Muharebesi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Alamidere_Muharebesi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Alamidere Muharebesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Alamidere_Muharebesi (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/05/%D0%9F%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D1%8A%D1%82_%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D1%81._%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B8%D0%BA_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%BE.JPG)
* (Peterdx, public-domain)*

- **Çatışma:** Alamidere Muharebesi
- **Parçası:** Balkan Savaşı - Birinci Balkan Savaşı
- **Tarih:** 3 Kasım 1912 (Eski Takvimde: 21 Ekim 1912)
- **Yer:** Alamidere köyü (Polkovnik Serafimovo) Paşmaklı (Smolyan), Edirne Vilayeti, Osmanlı İmparatorluğu (şimdiki Bulgaristan, Smolyan yakınları Filibe (Plovdiv) ili Polkovnik Serafimovo yerleşim merkezi)
- **Sonuç:** Bulgar zaferi; Paşmaklı ve çevresini sonrasında Kırcaali çevresini geri alma amaçlı Osmanlı karşı taarruzu Bulgarlarca geri püskürtüldü.
- **Savaşan:** Bulgaristan Krallığı; Osmanlı İmparatorluğu
- **Komutan:** Albay Vladimir Serafimov; Tuğgeneral Mehmet Yaver Paşa (Kırcaali Müfreze Komutanı); Kurmay Albay Osman Senai Paşa (Kırcaali Müstahfiz Tümen Komutanı)
- **Güç:** 21.Sredna Gora Piyade Alayı; 5.000; 20 Dağ Topu; Osmanlı Kırcaali Müfrezesine bağlı Kırcaali Müstahfız Tümeni (Geçici); 6.800
- **Kayıp:** 35 ölü; 75 yaralı; 180'den fazla ölü

**Alamidere Muharebesi** Birinci Balkan Savaşı sırasında 3 Kasım (Eski Jülyen Takvime göre (J.T): 21 Ekim) 1912'de [Paşmaklı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Smolyan%2C_Bulgaristan)'nın (bugünkü adı:Smolyan) 15 km güneydoğusundaki Alamidere köyü yakınlarında gerçekleşen Bulgar ve Osmanlı birlikleri arasında bir çatışmadır. 21. Sredna Gora Alayı, bu muharebede kazandığı başarı ile, [Arda Nehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arda_%28nehir%29)nin üst kısımlarını ele geçirdi ve [Rodop Dağları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rodop_Da%C4%9Flar%C4%B1)nda Osmanlı hakimiyeti ve kontrolü sona erdi. Bulgarlarca önemli muharebelerden biri olarak kabul edilen bu muharebenin onuruna 1934'te Alamidere köyünün adı Türk isimlerini Bulgarlaştırma planı kapsamında bu muharebeye katılan Bulgar alay komutanının unvanı ve soyadı olan Albay Serafimovo (Polkovnik Serafimovo-Полковник Серафимово) olarak değiştirildi ve savaşın yapıldığı tepelerden birine Sredna Gora alayına atfen Srednogorets (Средногорец) adı verildi.

## İki Tarafın Savaş Planları

Çatışmanın başlangıcında, Albay [Vladimir Serafimov](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vladimir_Serafimov) komutasındaki 21. Alay, Bulgar [Trakya İkinci Tümeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trakya_%C4%B0kinci_T%C3%BCmeni) 'nin 1. Tugayının bir parçasıydı. [Alay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alay), [Rodop müfrezesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rodop_m%C3%BCfrezesi)'nin sol, doğu kanadını oluşturuyordu. Görevi, Türklerin [Çepeleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87epeleri) üzerinden [Filibe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Filibe)'ye giden yolunu kapatmak ve [Batı Trakya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bat%C4%B1_Trakya) [demiryolu hattı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Demiryolu_hatt%C4%B1) 'nın [Selanik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selanik) - [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'dan geçen kesimi kesmektir. Bu hat Osmanlı'nın askeri lojistiği için olmazsa olmaz hatlarındandı.[^1] Alay 5000 asker ve subaydan oluşmakla 4'ü hızlı ateş edebilen 20 [Dağ topu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Da%C4%9F_topu) bulunmaktaydı.[^2]

Rodoplarda [Gorna Arda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gorna_Arda) adı verilen bölgede ise Osmanlı [Kırcaali Müfrezesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rcaali_M%C3%BCfrezesi)'ne bağlı redif birlikleri ile takviye edilen [Kırcaali Müstahfız Tümeni (Geçici)](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rcaali_M%C3%BCstahf%C4%B1z_T%C3%BCmeni_%28Ge%C3%A7ici%29) konuşlandırılmıştır. Kırcaali Müfrezesinin bir parçası olan bu tümen 6800 asker ve subaydan oluşmakla Osmanlı Genel Komutanlığı'nın direktiflerine göre asıl görevi, Bulgarların [Doğu Trakya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_Trakya) ve [Makedonya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Makedonya) arasındaki iletişimin kesilmesini engellemekti.[^3]

## Мuharebe Öncesi

1912 sonbaharında Rodoplar'daki savaşın etkinliği, dağlık arazi ve zayıf yol ağının kimin elinde tutulması ile belirlenecekti. Harekâtlar zorlu arazi şartları ve yol elverişliliğini bozan sık yağışlar (kar dahil) nedeniyle güçlükle yapılmaktadır.

Ancak savaşın ilk günlerinde 18-21 Ekimde (J.T: 5-8 Ekim de), 21. Alay, batı [Rodop Dağları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rodop_Da%C4%9Flar%C4%B1)nda [Devlen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Devlen_%28Bulgaristan%29) Köyü (bugünkü Devin) ile birlikte [Pomaklar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pomaklar)'ın yaşadığı bir zamanların [Pomak Timraş Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pomak_Timra%C5%9F_Cumhuriyeti)'nin merkezi Timraş Köyünü ve çevresini Osmanlılardan aldı. Bu arada Bulgar ordusunun diğer birimleri de [Kırcaali Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rcaali_Muharebesi)'ni kazanıp Osmanlı müfrezesinin merkezi olan [Kırcaali](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rcaali)'yi ele geçirmiş ve Kırcaali Müfrezesine ağır bir darbe vurmuştu. Daha sonra, 21.alay Türk birliklerinin Paşmaklı (Smolyan) bölgesinde birikmesiyle ilgili bilgiler nedeniyle, alay Çepeleri yakınlarına yoğunlaştı ve güneye doğru ilerledi. 26 Ekim'de (J.T:13 Ekim) alay, şiddetli bir çatışmaya girip St. George Tepesi bölgesinde üç Türk taburunu yendi ve Paşmaklı, Raykovo ve Ustovo köylerini aldı. Buk köyü yakınlarındaki demiryolu köprüsünü havaya uçurmak için bir ekip gönderildi, ancak baskın başarısız oldu (29 Ekim (J.T:16 Ekim)). Bu arada, Kırcaali Müfrezesine bağlı Osmanlı birlikleri [Paşmaklı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Smolyan%2C_Bulgaristan) ve çevresini sonrasında Kırcaali'yi geri alabilmek için karşı taarruza geçip [Palas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Palas%2C_Bulgaristan) (Rudozem) çevresinden ilerledi ve (1-2 Kasım (J.T:19-20 Ekim)) Bulgarları Ustovo köyüne çekilmeye zorladı. Albay Serafimov, düşmanın daha da ilerlemesini durdurmak için birliklerinin çoğunu burada bölgede topladı. Savaşın başlangıcına kadar, Türk kuvvetlerinin büyüklüğü hakkında güvenilir bir istihbaratı yoktu.[^4][^5]

## Muharebe

Muharebe özellikle Alamidere'yi çevreleyen tepelerde oldu. 4 Kasım (J.T: 21 Ekim) sabahı erken saatlerde Bulgar [alay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alay)ı, Osmanlı Kırcaali Müstahfız [Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCmen)ini karşılamak için üç kol halinde Palas'a doğru yola çıktı. Saat 10 sularında iki ordunun öncü kuvvetleri [Fatovo](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fatovo_Bulgaristan) köyüne giden yolda çarpıştı. Bulgar öncü kuvvetleri kargaşa içinde geri çekildi, ancak Osmanlı kuvvetleri bu çekilen Bulgar öncülerini takip etmedi. 21. Alayın geri kalan bölümlerinin gelmesiyle Serafimov, ormanlık bir tepeyi işgal eden Türklere (6 [tabur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tabur) ve 1 [batarya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Batarya) dan oluşan) saldırı emri verdi. Saldırı neticesi sağ kol (6 top yaklaşık 1000 asker, Yarbay [İliya Vrachev](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0liya_Vrachev) liderliğinde) Alamidere köyüne saldırıya geçip düşmanın solundaki ve arkasındaki tahkim edilmemiş tepeleri işgal etti. Osmanlı birlikleri yedekleri ile birkaç kez tepeleri almak için karşı saldırıya geçti, ancak saldırılar geri püskürtüldü. O sırada diğer Türk kanadına Bulgarlar süngü hücumu yaptılar netice olarak bu kanatta gerilettirildi. Osmanlı komutanı Bulgar birliklerinin etrafını dolaştırma kuşatma planı düşündüyse de bu görevle görevlendirilen taburun geç kalması nedeniyle bu plan da başarısız oldu.. Bu, 8 saatlik savaşın ardından Osmanlı tümeni genel olarak geri çekilmek zorunda kaldı.[^6]

## Muharebe Sonrası

Yenilgilerinden sonra Osmanlı birlikleri, Arda'nın güney kıyısına çekildiler ve birkaç istisna dışında artık bölgeyi tehdit edemez hale geldilerki savaştan bir gün sonra, 5 Kasımda (J.T:22 Ekim) 'da Serafimov'un birlikleri [Golyam Palas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Palas%2C_Bulgaristan) ve [Paşmaklı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Smolyan_%28il%29) çevresini de neredeyse hiçbir direnişle karşılaşmadan ele geçirdi. Rodoplardaki çatışmalar yaklaşık iki hafta içinde yatıştı.[^7] Zira Kasım ayında gelen ek birlik serbest kalan müfrezelerle bu defa Bulgarlar Kırcaali Müfrezesini tamamen kuşatıp yok etmek için saldırıya geçti. Rodop bölgesinden Osmanlılar tümden çıkmak zorunda kaldı ve müfrezeyi takip eden Bulgar güçleri [Balkan Töresi Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkan_T%C3%B6resi_Muharebesi)ni de kazanıp Kasım ayı sonunda şimdiki [Yunanistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanistan)a kadar ilerleyip Osmanlının Batı Trakya'da [Ege Denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ege_Denizi) kıyılarındaki topraklarını da aldı ve müfrezeye bağlı birlikler Mehmet Yaver Paşa ile birlikte Bulgarlara teslim olmak zorunda kaldı. (bkz. [Merhamlı Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Merhaml%C4%B1_Muharebesi) )

## Muharebenin Sonuçları

Alamidere savaşında Вulgar 21.Alayı 35 ölü 75 yaralı 22 kayıp verirken Osmanlı Kırcaali Müstahfız Tümeni 180'den fazla ölü vermiştir.[^8]

1934'teki [Balkan Savaşları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkan_Sava%C5%9Flar%C4%B1) kurbanlarının anısına, [Ossuary Anıtı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Srednogorets_Tepesindeki_An%C4%B1t_Mezar) (паметник костница), Alamidere köyü yakınlarındaki Srednogorets zirvesine dikildi. Şimdilerde bu tepedeki zirve Rodop Shipka (Родопската Шипка) olarak bilinmektedir.

[^1]: БВ, стр. 287 – 288
[^2]: ВБТ, т. VI, стр. 254 – 257
[^3]: Erickson, стр. 147 – 150
[^4]: БВ, стр. 292 – 293
[^5]: ВБТ, т. VI, стр. 56 – 57
[^6]: ВБТ, т. VI, стр. 60 – 61
[^7]: ВБТ, т. VI, стр. 61 – 62
[^8]: ВБТ, т. VI, стр. 60 – 61
