# Alâeddin Eretna

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Al%C3%A2eddin_Eretna
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Alâeddin Eretna, https://tr.wikipedia.org/wiki/Al%C3%A2eddin_Eretna (CC-BY-SA-4.0)

![1351 yılında Erzincan'da Eretna adına basılan gümüş dirhem. Üzerinde Uygur alfabesiyle "Adil Sultan" yazmaktadır.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/1d/1927.179.1.rev.noscale_%28Reverse%29.jpg)
*1351 yılında Erzincan'da Eretna adına basılan gümüş dirhem. Üzerinde Uygur alfabesiyle "Adil Sultan" yazmaktadır. (American Numismatics Society, CC0-1.0)*

- **Veraset:** Eretna sultanlığı
- **Hüküm süresi:** 1343–1352
- **Önce gelen:** Bağımsızlık ilan edildi
- **Sonra gelen:** Gıyâseddin Mehmed
- **Çocukları:** Seyfüddin Hasan, Muhammed, Cafer
- **Babası:** Cafer ya da Taiju
- **Annesi:** Tükälti
- **Doğum tarihi:** ?
- **Doğum yeri:** İlhanlı Devleti
- **Ölüm tarihi:** Şubat–Mart–Ağustos 1352
- **Ölüm yeri:** Kayseri, Eretna Beyliği
- **Dini:** İslam

**Eretna Bey** (ارتــنــا) veya tam adıyla **Alâeddin Eretna**, [Eretna Beyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eretna_Beyli%C4%9Fi)'nin kurucusu ve ilk sultanıdır.

[Uygur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uygurlar) kökenli olan Eretna, 1343-1352 yılları arasında [Eretna Beyliği'ni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eretna_Beyli%C4%9Fi) yönetmiştir.[^1] Başlangıçta [İlhanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0lhanl%C4%B1lar) subayı [Çopan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emir_%C3%87oban) ve oğlu [Timurtaş'ın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Timurta%C5%9F) hizmetinde subay olan Eretna, Timurtaş'ın bölgeye İlhanlı valisi olarak atanmasının ardından [Anadolu'ya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu) geldi. Timurtaş'ın [yarımadanın batı çevresindeki](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bat%C4%B1_Anadolu) Türkmen isyanlarını bastırmaya yönelik seferlerine katıldı. İsyan bastırma hareketleri Timurtaş'ın Mısır'a sığınması ve sonrasında ölümü ile yarıda kaldı. Timurtaş'ın ölümünün ardından Eretna Bey saklanmaya başladı. İlhanlıların dağılmasının ardından [Hasan Büzürg](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hasan-%C4%B1_B%C3%BCz%C3%BCrg) sultanlığındaki [Celayiriler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cel%C3%A2yir_Sultanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) ile ittifak oldu. Celayiri lideri Hasan Buzurg, düşmanı olan [Çobanoğulları](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87obano%C4%9Fullar%C4%B1) ve diğer Moğol lordlarıyla çatışmak için doğuya döndüğünde hakimi olduğu Anadolu topraklarını Eretna Bey'in yönetimine bıraktı. Eretna, yönetimine giren bu topraklarda gücünü pekiştirmek için tanınma talebinde bulundu. Sonrasında ise tabiiyeti konusunda Moğol devletleri ve [Memlüklüler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Devleti) arasında ikili bir politika güttü. 1343 yılında, kendi topraklarının sultanı olarak bağımsızlığını ilan etti. Saltanatı boyunca beylik büyük ölçüde müreffeh olarak tanımlandı ve ülkesinde düzeni sağlama çabalarıyla *Köse Peygamber* olarak tanındı.

## Hayatı

Hem kendi özellikleri, hem de [İlhanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0lhanl%C4%B1lar)'ın Anadolu valisi [Timurtaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Timurta%C5%9F)'ın akrabası olması nedeniyle, İlhanlı hükümdarı [Ebu Said Bahadır Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eb%C3%BB_Said_Bahad%C4%B1r)'ın emirleri arasına girdi ve Timurtaş'ın yardımcılığı görevini aldı. Timurtaş'ın Anadoluda hakimiyet kurma idealleri uğruna istilacı ve yayılmacı politikaları sonucu, İlhanlı emirleri olan Eretna ve Sungur Aga'ya karşı cephe aldı. Bu iki emir [Karamanoğulları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karamano%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi)'na kaçtı.

Ebu Said'in Timurtaş'ın babası [Emir Çoban](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emir_%C3%87oban)'ı öldürmesi üzerine sıranın kendisine geldiğini düşünen Timurtaş 1328'de [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'a kaçtı. Bunun üzerine Eretna, [Sivas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sivas)'a geldi ve yönetimi eline aldı.

Timurtaş'ı cezalandırmak isteyen Ebu Said, Iraç Noyan komutasında ordu yolladı. Iraç Noyan, Eretna'ya Timurtaş'ı takip etmek için kendisiyle gelmesini teklif etti. Sivas'ı bırakamayacağını söyleyerek teklifi reddeden Eretna'ya karşılık Iraç, Sivas'ı kuşattı ancak başarılı olmadı. Iraç, Sivas'tan ayrılıp Niksar'a gittiği sırada Karamanoğulları tarafından öldürüldü.

[^1]: Freely, John. The Companion Guide to Turkey. HarperCollins, 1993. <https://books.google.com.tr/books?ei=dGYyToGHGKyHmQW_0v37DQ&ct=result&hl=tr&id=khs_AQAAIAAJ&dq=%22the+Selcuks+again,+the+Mongols,+the+former+Mongol+governor+Eretna,+the+Eretnid+usurper%22&q=Eretna+Uyghur#search_anchor>
