# Alâeddin Arabî Efendi > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Al%C3%A2eddin_Arab%C3%AE_Efendi > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Alâeddin Arabî Efendi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Al%C3%A2eddin_Arab%C3%AE_Efendi (CC-BY-SA-4.0) - **Doğum yeri:** Halep - **Ölüm tarihi:** Nisan 1496 - **Ölüm yeri:** Edirne - **Yattığı yer:** Eyüpsultan Mezarlığı, İstanbul - **Meslek:** Müderris, Osmanlı Devleti müftüsü/şeyhülislamı. ![Alâeddîn Araba Efendi'nin Eyüp'teki kabri.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/60/Alaeddin_%C3%87elebi_T%C3%BCrbesi.jpg/1280px-Alaeddin_%C3%87elebi_T%C3%BCrbesi.jpg) *Alâeddîn Araba Efendi'nin Eyüp'teki kabri. (Nidayi, CC-BY-SA-4.0)* ![Osmanlı'nın 6. Şeyhülislâmı Alaeddin Arabî Efendi'nin Eyüp Sultan tepelerinde yer alan türbesi.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0f/%C5%9Eeyh%C3%BClisl%C3%A2m_Alaeddin_Arab%C3%AE_T%C3%BCrbesi.jpg/1280px-%C5%9Eeyh%C3%BClisl%C3%A2m_Alaeddin_Arab%C3%AE_T%C3%BCrbesi.jpg) *Osmanlı'nın 6. Şeyhülislâmı Alaeddin Arabî Efendi'nin Eyüp Sultan tepelerinde yer alan türbesi. (Nidayi, CC0-1.0)* **Alâeddin Arabî Efendi** (d. [Halep](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep) - ō. 1496, [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne)), Osmanlı şeyhülislamı ve müderris. Halep doğumlu olduğu için lakabı "Arabî" olmuştur. *Çelebi Alaeddin Arabi Efendi*, *Alâeddin Alî Arabi* ve *Molla Arab* olarak da bilinmektedir. 1495-1496 yılları arasında [II. Bayezid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Bayezid) döneminde şeyhülislamlık yapmıştır.[^1] ## Hayatı [Halep](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep)'in *Bilermün* köyünde doğmuştur. Babasının adı *Seyyid Muhammed****dir. Halep'te İmam Sufrî'den ders almış; babası Seyyid Muhammed'den ***[***Rufaî***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ruf%C3%A2ilik)*** ve Alâeddin Halvetî'den ***[***Suhreverdî***](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BChreverdilik)*** terbiyesi tahsil etmiştir. Tahsilinin ardından ***[***Edirne***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne)***'ye geldi.***[^2] Edirne'de [Molla Gürânî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Molla_G%C3%BCr%C3%A2n%C3%AE)'nin derslerine devam etti, zamanla aralarında sıkı bir dostluk meydana geldi. Ayrıca bir süre İstanbul'un ilk şeyhülislâmı [Hızır Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C4%B1z%C4%B1r_%C3%87elebi)'nin hizmetinde bulundu ve talebesi oldu. Daha sonra Edirne Dârülhadis Müderrisi [Fahreddin-i Acemi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fahreddin-i_Acemi)'ye muîd olarak ders vermeye başladı. Sonra Bursa Kaplıca Medresesi'ne müderris tayin edildi. Bu dönemde meşhûr [Halvetî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halvet%C3%AElik)-Ramazânî Şeyhi [Ali Alâeddîn Köstendilî](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6stendilli_Ali_Alaeddin_el-Halveti)'ye intisap etti. Şeyhi ile birlikte [Manisa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Manisa)'ya sürgüne gönderildi. Burada II. Mehmet'in oğlu [Şehzade Mustafa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehzade_Mustafa_%28II._Mehmed%27in_o%C4%9Flu%29)'dan destek gördü. Onun aracılığı ile affedilerek İstanbul'a geldi. Burada [Sahn-ı Semân Medresesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sahn-%C4%B1_Seman_Medresesi)'ne [müderris](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCderris) oldu. [Fatih Sultan Mehmet](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed)'in saltanatının sonlarında yevmiyesi 80 akçeye arttırıldı. [II. Bayezîd](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Bayezid) tahta gelince gözden düşmüş ve bazı vezirlerinin söylentilerine önem veren II. Beyazıt yevmiyesini 50 akçeye indirtmiştir. Fakat çok geçmeden afedilip yevmiyesi yeniden yükseltilmiştir.[^3] Nisan 1495'te Müftü [Molla Abdülkerim Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Molla_Abd%C3%BClkerim_Efendi)'nin vefatından sonra, 100 akçe yevmiye ile *şeyhülislam* olarak görev verilmiştir. Bir yıl bu görevi yaptıktan sonra Nisan 1496'da İstanbul'da ölmüştür. Kabri İstanbul'un [Eyüpsultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ey%C3%BCpsultan) ilçesinde İdris Köşkü'nün yakınlarında bir mevkidedir.[^4] [Fıkıh](https://turkipedia.org/tr/wiki/F%C4%B1k%C4%B1h) ve [tefsir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tefsir) alanlarında derin bilgisi olmasına rağmen elimize hiçbir yazılı eseri geçmemiştir.[^5] Mehmet Nermi Haskan, Alâeddin Çelebi'nin [Tire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tire%2C_%C4%B0zmir)'nin 5 kilometre kuzeybatısında [Yahşibey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yah%C5%9Fibey%2C_Dikili) ovasında, cami, medrese, hamam ve çarşısının bulunduğunu ve günümüzde külliyenin harap durumda olduğunu zikreder.[^6] Ayrıca Mehmed Süreyya Bey de, *Sicil-î Osmânî****de ***[***Bursa***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa)*** Alâeddîn Arabî Efendi adına bir camii bulunduğunu bildirmektedir.***[^7] [^1]: Uzunçarşılı, İsmail Hakkı. Osmanlı tarihi. Türk tarih kurrumu, 1988. [^2]: Mehmed Süreyya, Sicil-î Osmânî, 1996, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, ISBN 975-333-0383 C.III S. 487 [^3]: İpşirli, Mehmet, (1999) "Alaaddin Arabî Efendi (Çelebi)", Yaşamlarıyla ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi C.1 s.188 İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. ISBN 975-0800710 [^4]: İpşirli, Mehmet, (1999) "Alaaddin Arabî Efendi (Çelebi)", Yaşamlarıyla ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi C.1 s.188 İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. ISBN 975-0800710 [^5]: İpşirli, Mehmet, (1999) "Alaaddin Arabî Efendi (Çelebi)", Yaşamlarıyla ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi C.1 s.188 İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. ISBN 975-0800710 [^6]: Piyer Loti 'Türk Dostu' da Alâeddin Arabî Efendi 'Türk Düşmanı' mıydı?!. dunyabizim.com. Erişim Tarihi: 23.03.2017 [^7]: Mehmed Süreyya, Sicil-î Osmânî, 1996, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, ISBN 975-333-0383 C.III S. 487