# Aksungurlular

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Aksungurlular
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Aksungurlular, https://tr.wikipedia.org/wiki/Aksungurlular (CC-BY-SA-4.0)

![1180 yılındaki hudutları](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/42/Map_of_the_Ahmadilis_in_1180_CE.png)
*1180 yılındaki hudutları (Demis MAP server, CC-BY-SA-4.0)*

- **Tam adı:** Aksungurlular
- **Statü:** Buyuk Selcuklular Devleti'ne tabi atabeylik
- **Yönetim biçimi:** Monarşi
- **Kuruluş yılı:** 1122
- **Yıkılış yılı:** 1225
- **Öncel:** Büyük Selçuklu İmparatorluğu
- **Ardıl:** Moğol İmparatorluğu; Harezmşahlar Devleti
- **Başkent:** Meraga
- **Yaygın diller:** Azerbaycan Türkçesi
- **Din:** İslam
- **Yönetici:** I Aksunqur; Sulafa Hatun
- **Yönetici yılları:** 1122 - 1134; 1209 - 1225
- **Yönetici unvanı:** Atabeg
- **Günümüzdeki durumu:** İran

**Aksungurlular** ([Azerice](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerice):Ağsunqurilər, [Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a):احمدیلی ) [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran)'ın [Meraga](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meraga) şehrinde kurulmuş [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye) Atabegliğidir. 1122 - 1225 yılları arasında hüküm sürmüşdür.

## Tarihi

[1108](https://turkipedia.org/tr/wiki/1108) 'de, [Revvadiler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Revv%C3%A2d%C3%AEler) hanedanının soyundan gelen Ahmedili ibn İbrahim, [Selçuklu](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Sel%C3%A7uklu_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) hükümdarı Muhammed'e düşmanlarıyla savaşmasına yardım ettiği için [Meraga](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meraga) valiliğine atandı. Onun hükümdarlığı da Ahmedili hanedanlığı olarak tarihe geçti. 1117'de Ahmedili ibn İbrahim, İsmailî mezhebinin radikal kollarından biri olan Nizarit ajanları tarafından Bağdat'ta öldürüldü. Türk kökenli [I Aksunqur](https://turkipedia.org/tr/wiki/I_Aksunqur), Meraga 'da iktidarı ele geçirmek ve Aksungurlular hanedanını kurmak için bu fırsattan yararlandı.

[1122](https://turkipedia.org/tr/wiki/1122) 'de [I Aksunqur](https://turkipedia.org/tr/wiki/I_Aksunqur) Meraga 'ya ek olarak Ravanduz kalesini ele geçirdi. [I Aksunqur](https://turkipedia.org/tr/wiki/I_Aksunqur) [Irak Selçuklu Melikliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Irak_Sel%C3%A7uklular%C4%B1) Şahı II.Mahmud'un sarayında büyük yetkiye sahip olan, oğulları Davut ve Mesud'un Dedesiydi. II.Mahmud'un [1131](https://turkipedia.org/tr/wiki/1131) yılında ölümünden sonra, Meraga Atabeği [I Aksunqur](https://turkipedia.org/tr/wiki/I_Aksunqur)'u, torunları Davut ve Mesut'un yardımıyla Sultan ilan edildi. Torunu Mesud ve birçok Türk emiri ile atası [I Aksunqur](https://turkipedia.org/tr/wiki/I_Aksunqur)'un yanına Güney Azerbaycan'a geldi.

[1134](https://turkipedia.org/tr/wiki/1134) 'de I Aksunqur, Nizariler tarafından [Hamedan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hemedan)'da öldürüldü. Babasının yerine geçen tahta [Nusratddin Arslan Aba](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nusratddin_Arslan_Aba) geçti. Bir süre, [İldenizliler](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ldenizliler)'in yanında düşmalarıyla ile eşit düzeyde Atabeg olarak savaştı. [1161](https://turkipedia.org/tr/wiki/1161) - [1162](https://turkipedia.org/tr/wiki/1162)'de, [Şemseddin İldeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eemseddin_%C4%B0ldeniz)'in bir tebası olarak [Gürcistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrcistan)'a askeri ziyaretine katıldı. [Şemseddin İldeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eemseddin_%C4%B0ldeniz) 'den kurtulmak için Nusratddin Arslan Aba, merkezi hükûmete karşı çıkan feodal hükümdarları savundu ve [Selçuklu](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Sel%C3%A7uklu_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) hükümdarı Muhammed'in oğlu Mahmud'u padişah ilan etmeye çalıştı. [1161](https://turkipedia.org/tr/wiki/1161)'de [Hamedan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hemedan) yakınlarında [Şemseddin İldeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eemseddin_%C4%B0ldeniz) ile savaştı ancak savaşı kaybetti. Şemseddin İldeniz; Nusratddin Arslan Aba'ya bir elçi göndererek Şehzade Mahmud'un kendisine teslim edilmesini ve kendisinin padişahın hizmetine gelmesini talep etti, ancak bunu reddetti.

[1205](https://turkipedia.org/tr/wiki/1205) 'de Aladdin Körpe Aslan, [Beyteginliler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erbil_Beyli%C4%9Fi) Atabeği Muzafaraddin Kokburi ile ittifak kurdu. [İldenizliler](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ldenizliler) Atabeyi Özbek'in oğlu [Kamuş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kamu%C5%9F)'un [Aladdin Körpe Aslan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aladdin_K%C3%B6rpe_Aslan)'ın torunu [Sulafa Hatun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sulafa_Hatun) ile evlenmesdir. Aladdin Körpe Aslan [1208](https://turkipedia.org/tr/wiki/1208)'de öldü. Dedesi ve amcası Ahmed'in ölümünden sonra, Aksungurlular'nın erkek vârisi olmadığı için başsız olduğu bahanesini kullanan [İldenizliler](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ldenizliler) Atabeyi Ebu Bekir, Atabeğliği [İldenizliler](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ldenizliler) Atabeğliğine kattı. Ravanduz'un idaresi Sulafa Hatun'a verilmiştir.

[1221](https://turkipedia.org/tr/wiki/1221)'de, [Meraga](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meraga) Aksungurlular tarafından yeniden ele geçirildi, ancak aynı yılın 30 Mart'ında şehir Jaba ve Subutay liderliğindeki Moğollar tarafından ele geçirildi ve yakıldı. [1225](https://turkipedia.org/tr/wiki/1225) 'de, [Meraga](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meraga) Harezmşah Celaleddin'e savaşmadan teslim oldu ve Sulafa Hatun'un kocası [Kamuş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kamu%C5%9F), Harezmşahların hizmetine girdi.

1227'de Sulafa Hatun ile evlenen Harazmşah, emirini [Meraga](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meraga)'nın hükümdarı olarak atadı ve böylece Aksungurlular hanedanını sona erdi.

## Atabegler

- 1122 - 1134 [I Aksunqur](https://turkipedia.org/tr/wiki/I_Aksunqur)
- 1134 - 1175 [Nusratddin Arslan Aba](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nusratddin_Arslan_Aba)
- 1175 - 1189 [II Aksungur](https://turkipedia.org/tr/wiki/II_Aksungur)
- 1189 - 1208 [Aladdin Körpe Aslan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aladdin_K%C3%B6rpe_Aslan)
- 1208 - 1209 [II Arslan Aba](https://turkipedia.org/tr/wiki/II_Arslan_Aba)
- 1209 - 1225 [Sulafa Hatun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sulafa_Hatun)

## Ayrıca bakınız

- [İldenizliler](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ldenizliler)
- [Kumaclar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kumaclar)
- [Beyteginliler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erbil_Beyli%C4%9Fi)
- [Salgurlular](https://turkipedia.org/tr/wiki/Salgurlular)