Akköprü (köprü)

Akköprü; Ankara'nın Yenimahalle ilçesinde bulunan tarihi bir köprüdür. İstanbul Yolu güzergâhında bulunan köprünün altından Ankara Çayı geçer.^{[1]Faruk Pekin, Hayri Fehmi Yılmaz. 100 Köprü / Türkiye'nin Kültür Mirası.[2]Kentler ve Şehirler Rehberi - Ankara.[3]Ne Demek Ankara; Balgat, Niye Balgat!*. 2004, s. 14.}

Tarihçe

1222 yılında dönemin Ankara valisi Kızıl Bey tarafından^{[4]Antik Ankara. 2012, s. 156.} yaptırılan köprü eskiden kullanılan Bağdat ticaret yolunun Ankara kavşağında yer almaktadır.^{[5]Muzaffer Erdoğan. Tarihi Köprülerimizden Ak-köprü. 1963, s. 28.[6]Cevdet Çulpan. 'Ortaçağdan Osmanlı Devri Sonuna Kadar' Türk Taş Köprüleri. 1975, s. 60.} Osmanlı döneminde kervanların yanı sıra askere ve hacca giden insanların uğurlandığı ve yola çıktıkları nokta olmuştur. 8 Ağustos 1959 tarihinde kentsel sit alanı olarak tescillendikten sonra çeşitli dönemlerde tadilattan geçmiştir.^{[7]Akköprü. envanter.gov.tr.} 1960'lı yıllarda Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yapılan onarımlar sırasında beton dolgu ile yenilenmiş ve taşıt trafiğine kapanmıştır. Uzun yıllar boyunca önemli bir taşımacılık güzergahının parçası olan Akköprü günümüzde sadece yayaların kullanımına açıktır.^{[8]Yenimahalle Tarihçesi. T.C. Milli Eğitim Bakanlığı Ankara/Yenimahalle İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü.}

Mimari özellikleri

Akköprü ağırlıklı olarak andezit taşından inşa edilmiştir. Yapılan çalışmalarda yer yer devşirme taşlar da kullanıldığı ve bazı dönemlerde çimento içerikli harçlarla yapıya müdahale edildiği anlaşılmıştır.^{[9]Karl Humann, Otto Puchstein. Reisen in Kleinasien un Nordsyrien. 1890, s. 44.} Yedi adet kemer gözden oluşan köprünün güney ucunda bulunan iki kemer belediye tarafından yapılan çalışmalar sonucunda toprak dolgusu altında kalarak kapanmıştır.^{[10]Ankara Akköprü Arkeometrik Çalışmaları. Ankara Araştırmaları Dergisi, Haziran 2013, s. 1-19.} Gövde taşları büyük oranda yenilenmiş ve zemini betonla kaplanmıştır. Sonradan metal korkulukların da eklendiği köprünün batı kısmında çoğu silinmiş ve hasara uğramış olan iki yazıt bulunmaktadır.

Konum ve ulaşım

Akköprü, Ankara'nın Yenimahalle ilçesinde, Varlık mahallesinde bulunur. ANKAmall alışveriş merkezinin karşısındadır^{[11]İletişim.} ve 1997 yılında açılan Ankara metrosu'nun 1. aşamasının 12 durağından birinin önünde bulunur. Metronun 12 istasyonundan biri Akköprü olarak adlandırılmıştır. İstasyon hemzemin olup İvedik istasyonuna 1689, Atatürk Kültür Merkezi istasyonuna 1158 metre uzaklıktadır.^{[12]İstasyonlar Arası Mesafe.}

Ayrıca bakınız

• Türkiye'deki köprüler listesi