# Ahmet Irsoy

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmet_Irsoy
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Ahmet Irsoy, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ahmet_Irsoy (CC-BY-SA-4.0)

**Zekaizade Ahmet Irsoy**, (1869, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) – 13 Ağustos 1943, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)) [Klasik Türk müziği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Klasik_T%C3%BCrk_m%C3%BCzi%C4%9Fi) bestekârı. [Hafız Mehmed Zekai Dede](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zekai_Dede_Efendi) ile eşi Fatma Hanım'ın iki çocuğundan ikincisi.

Klasik Türk müziğinin iyi bir temsilcisi olup 300 kadar eser vermiştir. Bu eserlerin günümüze kadar ulaşanlarının sayısı 50'den fazla değildir.[^1]

Ahmet Irsoy [mutlak kulak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mutlak_kulak) sahibi idi. Şehir hattı vapurlarının düdüklerinden tanır ve bunların öttükleri zamanda hangi akordda hangi perdeyi tuttuğunu söyleyebilirdi.[^2]

## Yaşamı

Zekâi Dedezade Ahmet Efendi İstanbul'un [Eyüp](https://turkipedia.org/tr/wiki/Merkez%2C_Ey%C3%BCpsultan) semtinde Hicri 1286, Miladi 1869 yılında doğdu. Kalenderhane iptidai mektebinde temel öğrenimini gördü. Nesillerdir [hafız](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kur%27an_h%C3%A2f%C4%B1z%C4%B1) yetiştiren ailesinin etkisiyle bu yaşlarında hem Kuran'ı ezberlemiş, hem de hattatlık dersi almıştır. Askerî Rüşdiye'de tahsiline devam ederken asıl gayreti Kuran ilimlerinin uzmanı olmaktı ve zamanının en meşhur Kuran okuyucularından Reisülkurra Hoca Süleyman Efendi'den [Kuran'ın farklı okunuş tarzlarına](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1raat) dair eğitim aldı. 1884 yılında bu eğitimden icazetnamesini aldı,[^3] ancak Rüşdiye'den mezun olamadı.[^4] Bundan sonra sekiz yıl boyunca camide derslerine Hoca Raik efendiyle devam ederek bu derslerden de icazet almıştır.

Küçük yaşlarından itibaren müzik yeteneğini fark ettiren Ahmet, babası Zekai Dede'den müzik dersleri almaya başladı. Hızlıca konuya vakıf olan Ahmet, dini ve seküler eserlerle beraber birçok Mevlevi ayini de ezberlemiştir. [Mevlevi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mevlev%C3%AElik) [tarikat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tarikat)ının [Mevlevihane](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mevlevihane) tabiriyle anılan tekkeleri o dönemde tasavvuf ve dini müzik eğitimi merkezleri olarak işlev göstermekteydi. Genç Ahmet Efendi de bu tarikatın yüksek bir mevkiinde bulunan babası Zekai Dede ile birlikte [Bahariye Mevlevihanesi'nde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bahariye_Mevlevihanesi) bulunur ve dini müziğin icrasını öğrenirdi. Bu sırada müstakbel meslektaşları [Rauf Yekta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rauf_Yekta) ve [Suphi Ezgi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suphi_Ezgi) ile tanıştı.[^5] 1302/1885 yılında bu dergahın [kudüm](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kud%C3%BCm)zenbaşı (kudüm çalan) oldu. Dergahın postnişîni Hüseyin Fahreddin Efendi'den [Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a) ve [ney](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ney) dersi aldı, [nota](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nota_%28m%C3%BCzik%29) okumayı öğrendi. 1315/1897 yılına kadar çeşitli müzik eserlerini öğrenirken bir yandan da tasavvuf eğitimine devam etti. Türk ve Arap [usûl](https://turkipedia.org/tr/wiki/Us%C3%BBl)lerini öğrendi. Babasının ölümü üzerine [Darüşşafaka](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dar%C3%BC%C5%9F%C5%9Fafaka)'da müzik öğretmeni tayin edildi. 3 yıl sonra [Yenikapı Mevlevihanesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yenikap%C4%B1_Mevlevihanesi)'nin de kudümzenbaşı oldu. 1322/1904 yılında Ebussuud Efendi iptidai vakıf mektebinde başöğretmen tayin edildi, ancak vakıf mektepleri dönemin [eğitim bakanlığına](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ma%C3%A2rif-i_Um%C3%BBmiye_Nez%C3%A2reti) devredilince bu görevinden ayrıldı. 1330/1912 yılında Sultanahmet Esmakaya Sultan Kızlar Mektebi'nde müzik öğretmeni tayin edildi. Bir sene sonra İmam ve Hatip mektebinde müzik öğretmeni tayin edildi ve birçok öğrenci yetiştirdi.[^6]

[^1]: Behar, Cem. Musıkiden müziğe: Osmanlı/Türk müziği: gelenek ve modernlik;(makaleler-kaynaklar-metinler). YKY, 2005.
[^2]: Aksüt, Sadun. Türk Musikisinin 100 Bestekârı, İstanbul, 1993
[^3]: Türk Musikisi Klasiklerinden - Mevlevi Ayinleri, Cilt 16, İstanbul Konservatuvarı Neşriyatı, İstanbul, Marifet Basımevi, 1938, s. 852-852
[^4]: Behar, Cem. Musıkiden müziğe: Osmanlı/Türk müziği: gelenek ve modernlik;(makaleler-kaynaklar-metinler). YKY, 2005.
[^5]: Nuri Özcan. "IRSOY, Ahmet." İslam Ansiklopedisi. cilt: 19, sayfa: 131-133. 1999.
[^6]: Türk Musikisi Klasiklerinden - Mevlevi Ayinleri, Cilt 16, İstanbul Konservatuvarı Neşriyatı, İstanbul, Marifet Basımevi, 1938, s. 852-852