# Ahmet Cevdet Oran

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmet_Cevdet_Oran
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Ahmet Cevdet Oran, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ahmet_Cevdet_Oran (CC-BY-SA-4.0)

- **Akım:** Türkçülük
- **Eğitim:** Mekteb-i Hukuk, Mekteb-i Mülkiye
- **Milliyet:** Türk
- **Meslek:** Gazeteci, Yazar
- **Takma adı:** İkdamcı
- **Yattığı yer:** Eyüp Mezarlığı, İstanbul
- **Ölüm yeri:** Ankara
- **Ölüm tarihi:** 27 Mayıs 1935
- **Doğum yeri:** İstanbul,Aksaray
- **Doğum tarihi:** 1862

**Ahmet Cevdet Oran** (1862 - 27 Mayıs 1935[^1]), Türk yayıncı, yazar ve gazeteci.

[Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nin ilk yayıncılarından birisi olarak 1894'ten itibaren [*İkdam*](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kdam) gazetesini yayınladığından "İkdamcı" diye anılır. Gazetenin kurucusu ve başyazarı idi. [Türkçülük](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7%C3%BCl%C3%BCk) akımının basın alanındaki ilk temsilcilerinden birisidir. Rotatif baskı (dairesel klişe ile yapılan) tekniğini ilk defa basında deneyen kişidir.

## Yaşamı

1862'de [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)’un [Aksaray](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aksaray%2C_Fatih) semtinde doğdu. Babası, [Gerede](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gerede)’nin [Çoğullu Köyü’nden](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87o%C4%9Fullu%2C_Gerede) İstanbul’a göç etmiş bir tütün tüccarı olan Hacı Ahmet Efendi idi.[^2] Kaptanpaşa Rüştiyesi’nin ardından [Mekteb-i Hukuk](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_%C3%9Cnversitesi_Hukuk_Fak%C3%BCltesi) ve Mekteb-i Mülkiye’yi tamamladı. Özel öğretmenlerden Arapça, Fransızca, Almanca ve Rumca öğrendi.

Gazetecilik hayatına 1883'te [*Tercüman-ı Hakikat*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Terc%C3%BCm%C3%A2n-%C4%B1_Hak%C3%AEkat)’te başladı; Resmi Gazete niteliğindeki [*Takvim-i Vakayi*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Takv%C3%AEm-i_Vek%C3%A2yi)’de devam etti. Bir süre [Reji](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCt%C3%BCn_Rejisi) ve [Osmanlı Bankası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_Bankas%C4%B1)'nda ve Hariciye Nezaretinde çalıştıktan sonra gazeteciliğe döndü. [*Sabah*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sabah), [*Tarik*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tarik) ve [*Saadet*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saadet) gazetelerinde başyazarlık yaptı.

Temmuz 1894’te [*İkdam*](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kdam) gazetesini yayınlamaya başladı. “Osmanlı” adını eksik bulduğundan çıkardığı gazeteyi “Siyasi Türk Gazetesi” olarak niteledi. Gazetesi yoluyla dilde sadeleşme akımını ve Türkçülük akımını savundu. İkdam Kütüphanesi adıyla birçok kitap bastı. 1908 yılında, [İkinci Meşrutiyet](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_Me%C5%9Frutiyet)’in ilânından sonra gazetesinin yazar kadrosunu genişletti, teknik imkânlarını geliştirdi. [İttihat ve Terakki](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ttihat_ve_Terakki) yönetimine karşı bir tutum alan gazetenin tirajı 40 bine kadar yükseldi.

Ahmet Cevdet, [31 Mart Olayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/31_Mart_Vakas%C4%B1)’ndan sonra ülkeyi terk etmek zorunda kaldı. 1923’e kadar [Fransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa) ve [İsviçre](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0svi%C3%A7re)’de yaşadı. Bern'deki İngiliz Büyükelçisi Sir Horace Rumbold, 5 Aralık 1918'de İngiltere Dışişleri Bakanlığı'na gönderdiği kapalı tel yazısında; Ahmet Cevdet'in ismi "...sahibi bulunduğu *İkdam* gazetesini, Türkiye'de İngiliz çıkarlarından yana seferber etmek niyetinde olan Ahmet Cevdet'e ne denli işlem yapılması konusunda kendisine talimat gönderilmesi..." şeklinde geçiyordu.[^3] *İkdam* gazetesi mütareke yıllarında [Yakup Kadri Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yakup_Kadri_Karaosmano%C4%9Flu) yönetiminde yayımlandı. Ahmet Cevdet, 1923'te [Cumhuriyet’in ilânından](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye%27de_cumhuriyetin_ilan%C4%B1) sonra Türkiye'ye döndü. Sağlık sorunları yüzünden gazetenin yönetimini Mecdi Sadrettin'e bıraktı. 27 Mayıs 1935 tarihinde Ankara'da toplanan Matbuat kongresinde [kalp krizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalp_krizi) geçirerek öldü. İstanbul'da, [Eyüp Mezarlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ey%C3%BCpsultan_Mezarl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'na defnedildi.[^4]

## Dış bağlantılar

- https://web.archive.org/web/20190602102525/https://www.yeniakit.com.tr/kimdir/Ahmet\_Cevdet\_Oran

[^1]: Arşivlenmiş kopya. <https://www.nkfu.com/soru-cevap/question/ahmet-cevdet-oran-kimdir/>
[^2]: Çoğullu Köyü Tanıtım Sayfası. <http://www.cogullu.8m.com/09.html>
[^3]: Salâhi R. Sonyel, Kurtuluş Savaşı Günlerinde İngiliz İstihbaratının Türkiye'deki Eylemleri S.3-4
[^4]: Dursun Gürlek, İkdamcı Cevdet, Osmanlı Araştırmaları Vakfı Sitesi, Makaleler Bölümü. <http://www.osmanli.org.tr/makaleler-4-250.html>
