# Ahmet Ali Çelikten > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmet_Ali_%C3%87elikten > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Ahmet Ali Çelikten, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ahmet_Ali_%C3%87elikten (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/fc/Ahmet_Ali_Celikten_in_flight_suit.jpg) * (NA, public-domain)* - **Doğum tarihi:** 1883 - **Doğum yeri:** İzmir, Aydın Vilayeti, Osmanlı İmparatorluğu - **Bağlılığı:** Osmanlı İmparatorluğu, (1908-1920); Türkiye, (1920-1949) - **Hizmet yılları:** 1908-1949 - **Rütbesi:** 25px Albay - **Savaşları:** I. Dünya Savaşı; Türk Kurtuluş Savaşı **Ahmet Ali Çelikten**,[^1][^2][^3] **Arap Ahmet Ali** ve **İzmirli Ahmet Ali** adlarıyla da bilinen (1883-1969), [Afrika kökenli Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Afrika_k%C3%B6kenli_T%C3%BCrkler) [pilot](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pilot). [Havacılık tarihi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Havac%C4%B1l%C4%B1k_tarihi)ndeki ilk [siyahi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Siyahiler) pilotlardan biridir ve ilk erkek siyahi askeri pilottur.[^4] Çelikten, [Eugene Bullard](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eugene_Bullard), William Robinson Clarke, Pierre Réjon ve Domenico Mondelli ile birlikte [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'na katılmış bilinen beş siyahi [pilot](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pilot)tan biridir. Büyükannesi Osmanlı'ya Bornu'dan (günümüzdeki adıyla [Nijerya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nijerya)) geldi.[^5] ## Hayatı ![Yeşilköy'deki Deniz Uçuş Okulu'nun (Deniz Tayyare Mektebi) Osmanlı denizci havacıları; soldan sağa: pilot Ahmet Ali (Çelikten), Sami (Uçan), İhsan ve gözlemci Hüseyin Kâmil (Görgün)](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d6/DenizTayyareMektebi.jpg) *Yeşilköy'deki Deniz Uçuş Okulu'nun (Deniz Tayyare Mektebi) Osmanlı denizci havacıları; soldan sağa: pilot Ahmet Ali (Çelikten), Sami (Uçan), İhsan ve gözlemci Hüseyin Kâmil (Görgün) (Ottoman Empire, public-domain)* Ahmet, 1883 yılında [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'na bağlı [Aydın Vilayeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayd%C4%B1n_Vilayeti)'nin [İzmir Sancağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir)'nda doğdu.[^6] Annesi Zenciye Emine Hanım ve babası Ali Bey, [Afrika kökenli Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Afrika_k%C3%B6kenli_T%C3%BCrkler)'tüler.[^7] Küçük yaşta babasını kaybeden Ahmet,[^8] savaş gemisi kaptanı olmayı istedi ve 1904 yılında Haddehâne Mektebi'ne girdi. 1908'de, [üsteğmen](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Cste%C4%9Fmen) olarak (*Mülâzım-ı evvel*) mezun oldu.1908 yılında üsteğmen ([Mülâzım-ı evvel](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCl%C3%A2z%C4%B1m-%C4%B1_evvel)) olarak mezun olduktan sonra Osmanlı Deniz Kuvvetleri'ne katıldı. Havacılığa olan ilgisi ve kabiliyeti sayesinde, 25 Haziran 1914'te Yeşilköy'de kurulan Deniz Tayyare Mektebi'nde eğitim almaya başladı ve bu süreçte Osmanlı İmparatorluğu'nda askeri havacılık alanında kendini gösterdi. 1916 yılında pilotluk görevine başladı ve böylece dünya tarihindeki ilk siyahi pilotlardan biri olarak kayda geçti..[^9] I. Dünya Savaşı sırasında, Osmanlı İmparatorluğu'nun yanında çeşitli hava operasyonlarında yer aldı. 18 Aralık 1917'de, eğitimini daha da ilerletmek amacıyla Berlin'e gönderildi ve burada havacılığın en yeni tekniklerini ve stratejilerini öğrenme fırsatı buldu. Savaşın sona ermesinin ardından, Türk Kurtuluş Savaşı döneminde Anadolu Hareketi'ni destekledi ve [Konya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konya) Askeri Hava Üssü'nde gönüllü olarak pilotluk yaptı. Bu dönemdeki katkıları, Türkiye Cumhuriyeti'nin askeri yapısının ve havacılığının kurulmasında önemli bir rol oynamıştır.[^10] ![Albay Ahmet Ali Çelikten](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/9c/Albay-_Colonel_Ahmet_ali_Celikten.jpg) *Albay Ahmet Ali Çelikten (M.A.Seker, CC-BY-SA-4.0)* Cumhuriyet'in ilanının ardından, Ahmet Ali Çelikten İzmir'de pilot olarak çalışmalarına devam etti ve 1928'de Hava Müşteşarlığı'na atandı. Havacılık kariyeri boyunca birçok öğrenci yetiştirerek Türk havacılığının gelişimine katkıda bulundu. 1949 yılında ordudan emekli olduktan sonra sivil hayata geçti. Ahmet Ali Çelikten, 1969 yılında hayata veda etti. Günümüzde, onun hikâyesi ve başarısı, sadece havacılık alanındaki katkıları nedeniyle değil, aynı zamanda toplumun ön yargılarını aşarak elde ettiği başarılarıyla da anılmaktadır. Türk havacılık tarihindeki bu öncü figür, Afro-Türk kökenli bireylerin başarılarını ve tarihsel rollerini daha görünür kılmak adına önemli bir sembol olarak kabul edilmektedir.[^11] [^1]: "Türk Deniz Havacılık Tarihi" Türk Deniz Kuvvetleri'nin Deniz Hava Üs Komutanlığı resmi sitesi. [^2]: Ajun Kurter, Türk Hava Kuvvetleri Tarihi, Cilt 5, Hava Kuvvetleri Komutanlığı, 2009, p. 299. [^3]: Dünyanın ilk siyahi pilotu: ARAP AHMET -4 "Pilotlarla Dolu Bir Aile" , Posta, 20 Mart, 2011. [^4]: Mark Johnson. Caribbean Volunteers at War: The Forgotten Story of the RAF's 'Tuskegee Airmen'. Pen and Sword, 2014, s. 42. [^5]: Dünyanın İlk Siyah Pilotu. [^6]: Dünyanın ilk siyahi pilotu. [^7]: Dünyanın ilk siyahi pilotu. [^8]: Dünyanın ilk siyahi savaş pilotu: Nijeryalı Ahmet Ali Bey (Çelikten) 1883 - 1969. 4 Mayıs 2019. [^9]: Dünyanın ilk siyahi pilotu. [^10]: Nijerya'dan İzmir'e: Teyyareci Ahmet Ali Çelikten. TRT Haber. [^11]: Dünyanın İlk Siyah Pilotu.