Ahmet Ali Çelikten

Ahmet Ali Çelikten,^{[1]"Türk Deniz Havacılık Tarihi" Türk Deniz Kuvvetleri'nin Deniz Hava Üs Komutanlığı resmi sitesi.[2]Ajun Kurter, Türk Hava Kuvvetleri Tarihi, Cilt 5, Hava Kuvvetleri Komutanlığı, 2009, p. 299.[3]Dünyanın ilk siyahi pilotu: ARAP AHMET -4 "Pilotlarla Dolu Bir Aile" , Posta, 20 Mart, 2011.} Arap Ahmet Ali ve İzmirli Ahmet Ali adlarıyla da bilinen (1883-1969), Afrika kökenli Türk pilot. Havacılık tarihindeki ilk siyahi pilotlardan biridir ve ilk erkek siyahi askeri pilottur.^{[4]Mark Johnson. Caribbean Volunteers at War: The Forgotten Story of the RAF's 'Tuskegee Airmen'. Pen and Sword, 2014, s. 42.} Çelikten, Eugene Bullard, William Robinson Clarke, Pierre Réjon ve Domenico Mondelli ile birlikte I. Dünya Savaşı'na katılmış bilinen beş siyahi pilottan biridir. Büyükannesi Osmanlı'ya Bornu'dan (günümüzdeki adıyla Nijerya) geldi.^{[5]Dünyanın İlk Siyah Pilotu.}

Hayatı

Ahmet, 1883 yılında Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı Aydın Vilayeti'nin İzmir Sancağı'nda doğdu.^{[6]Dünyanın ilk siyahi pilotu.} Annesi Zenciye Emine Hanım ve babası Ali Bey, Afrika kökenli Türk'tüler.^{[6]Dünyanın ilk siyahi pilotu.} Küçük yaşta babasını kaybeden Ahmet,^{[7]Dünyanın ilk siyahi savaş pilotu: Nijeryalı Ahmet Ali Bey (Çelikten) 1883 - 1969. 4 Mayıs 2019.} savaş gemisi kaptanı olmayı istedi ve 1904 yılında Haddehâne Mektebi'ne girdi. 1908'de, üsteğmen olarak (Mülâzım-ı evvel) mezun oldu.1908 yılında üsteğmen (Mülâzım-ı evvel) olarak mezun olduktan sonra Osmanlı Deniz Kuvvetleri'ne katıldı. Havacılığa olan ilgisi ve kabiliyeti sayesinde, 25 Haziran 1914'te Yeşilköy'de kurulan Deniz Tayyare Mektebi'nde eğitim almaya başladı ve bu süreçte Osmanlı İmparatorluğu'nda askeri havacılık alanında kendini gösterdi. 1916 yılında pilotluk görevine başladı ve böylece dünya tarihindeki ilk siyahi pilotlardan biri olarak kayda geçti..^{[6]Dünyanın ilk siyahi pilotu.}

I. Dünya Savaşı sırasında, Osmanlı İmparatorluğu'nun yanında çeşitli hava operasyonlarında yer aldı. 18 Aralık 1917'de, eğitimini daha da ilerletmek amacıyla Berlin'e gönderildi ve burada havacılığın en yeni tekniklerini ve stratejilerini öğrenme fırsatı buldu. Savaşın sona ermesinin ardından, Türk Kurtuluş Savaşı döneminde Anadolu Hareketi'ni destekledi ve Konya Askeri Hava Üssü'nde gönüllü olarak pilotluk yaptı. Bu dönemdeki katkıları, Türkiye Cumhuriyeti'nin askeri yapısının ve havacılığının kurulmasında önemli bir rol oynamıştır.^{[8]Nijerya'dan İzmir'e: Teyyareci Ahmet Ali Çelikten. TRT Haber.}

Cumhuriyet'in ilanının ardından, Ahmet Ali Çelikten İzmir'de pilot olarak çalışmalarına devam etti ve 1928'de Hava Müşteşarlığı'na atandı. Havacılık kariyeri boyunca birçok öğrenci yetiştirerek Türk havacılığının gelişimine katkıda bulundu. 1949 yılında ordudan emekli olduktan sonra sivil hayata geçti.

Ahmet Ali Çelikten, 1969 yılında hayata veda etti. Günümüzde, onun hikâyesi ve başarısı, sadece havacılık alanındaki katkıları nedeniyle değil, aynı zamanda toplumun ön yargılarını aşarak elde ettiği başarılarıyla da anılmaktadır. Türk havacılık tarihindeki bu öncü figür, Afro-Türk kökenli bireylerin başarılarını ve tarihsel rollerini daha görünür kılmak adına önemli bir sembol olarak kabul edilmektedir.^{[5]Dünyanın İlk Siyah Pilotu.}