# Ahmed el-Hasi > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_el-Hasi > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Ahmed el-Hasi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ahmed_el-Hasi (CC-BY-SA-4.0) - **Adı:** Ahmed el-Hasi - **Doğum adı:** Ahmed - **Doğum tarihi:** 1867 - **Doğum yeri:** Hezan (Savat), Lice - **Ölüm tarihi:** 18 Şubat - **Ölüm yeri:** Hezan (Savat), Lice - **Yaşadığı yer:** Hezan (Savat), Lice - **Meslek:** Şair, Yazar - **Milliyet:** Zaza - **Vatandaşlık:** Osmanlı, Türk - **Köken:** Zaza - **Tür:** Mevlit - **Konu:** Muhammed - **İlk eser:** Mevlîd-i Şerîf - **Dini:** İslam **Ahmed el-Hasi,**[^1] **Ahmed el-Hassi**[^2] veya **Ahmed-i Hasi**[^3] ([Osmanlıca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1ca): **احمدالخاصى**, [Zazaca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zazaca): *Ehmedê Xasi Hezanıc*), [Mevlid-i Şerif](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mevlid)i ilk kez [Zazaca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zazaca) yazan [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_tebaas%C4%B1) [Zaza](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zazalar) din âlimi, şair ve yazar. ## Hayatı Ahmed el-Hasi, 11 Mayıs 1866 (Rumi: 29 Nisan 1282, Hicri: Zilhicce 1282) tarihinde ([Diyar-ı Bekr Vilâyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbekir_Vilayeti)'nin) [Lice](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lice) Kazası'na bağlı Lice'nin Hezan [kayre](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kayre)sinde (günümüzde [Savat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Savat%2C_Lice)) dünyaya geldi.[^4] Babası [Osmanlı tebaası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_tebaas%C4%B1)ndan olup [Şafiî](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eafii) mezhebine müntesip olan rütbesiz bir ulema idi.[^5] Babasının adı Hasan, annesinin adı Medina'dır. Aslen Xasan ([Yalımlı Köyü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yal%C4%B1ml%C4%B1%2C_Lice) Külçe Mahallesi)'dan olup Zıkti Aşireti (Bingöl ilinin Genç ilçesinde yoğun olarak oturan [Şafii](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eafii) Zaza aşireti) mensuplarındandı. Diyarbekir Mesudiye Medresesi'nde 12 ilmi tahsil edip, 8 Temmuz 1902 (Rumi: 25 Haziran 1318, Hicri: 1 Rabiulahir 1320) tarihinde adı geçen medresenin müderrisi Diyarbekir Müftüsü Elhac (Hacı) İbrahim Efendi'den icazetini aldı.[^6] Hicri 1316 yılında yaptığı müracaat üzerine, Mevlidi Şerifi Zaza lisanına tefsir ve tercümeye Maarif Nezareti'nden izin aldı ve düzelterek Diyarbekir Matbaası'nda bastırdı.[^7] [Arapça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap%C3%A7a), [Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e), [Kürtçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCrt%C3%A7e) ve [Zazaca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zazaca) olmak üzere 4 lisan ile konuşup yazabildiğini belirtmiştir.[^8] 18 Şubat 1951 tarihinde Hezan'da öldü. Mezarı Savat'tadır. ## Mevlid ve diğer eserleri Ahmed el-Hasi'nin *Mevlîd-un Nebiyy'il Kureyşîyyî*[^9] (**مَوْلِدُ النّبِى الْقُرَيْشِيِ**, [Zazaca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zazaca): *Mewlıdê *[*Kırdi*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zazaca))[^10] (**مَولد كِرد**) adlı ilk Zazaca Mevlidi Şerifi, Maarif Vekâleti'nin 25 Mart 1899 tarihli yazısıyla verilen izin üzerine ilk baskısı 400 kopyası olmak üzere Diyar-ı Bekr vilayetinde Litografya Matbaası tarafından basılıp yayımlandı. Mevlid'in metni şimdiye değin beş defa Latin alfabesine transkribe edilip yayınlanmıştır. - Mevlid metni, ilk olarak dilbilimci yazar [Mehemed Malmîsanij](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehemed_Malm%C3%AEsanij) tarafından transkribe edilerek 1985 yılında "Mewlidê Nebî" başlığıyla Hêvî dergisinde yayınlandı.[^11] - 1994 yılında Mihani tarafından Latin alfabesine transkribe edilerek, Hasi'nin bazı şiirlerinin de yer aldığı eklerle birlikte *Mewlûdê Nebî* başlığı altında [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da Fırat Yayınlarınca yayımlandı.[^12] - 2005'te Mela Mehemedê Kavarî tarafından Arap alfabeli ve transkribe edilmiş hali Diyarbakır'da yayınlandı. - 2008'de [W. K. Merdimîn](https://turkipedia.org/tr/wiki/W._K._Merdim%C3%AEn) tarafından bir el yazması esas alınarak el yazması orijinali, Arapça-Kürtçe alfabeyle yeniden düzenlenmiş hali ve Latin alfabesine transkribe edilmiş hali İstanbul'da Hîvda Îletişim tarafından yayınlandı.[^13] - 2008 yılında [Roşan Lezgîn](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ro%C5%9Fan_Lezg%C3%AEn) tarafından orijinal nüshadan transkribe edilen mevlid metni "Mewlidê Kirdî" ismiyle önce internette,[^14] daha sonra ise [Newepel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Newepel) Gazetesi'nde 16 bölümlük tefrika olarak yayınlanmıştır.[^15] - Roşan Lezgîn'in transkribe ettiği Mevlid metni, 1899 tarihli orijinal Mevlid metninin tıpkı basımı ve mevlidin okunduğu bir CD ile beraber 2013 yılında [Nûbihar](https://turkipedia.org/tr/wiki/N%C3%BBbihar) tarafından *Mewlidê Kirdî* ismiyle kitap olarak basılmıştır.[^16] Mevlid metni değişik zamanlarda birçok medrese alimi tarafından el yazması olarak çoğaltıldı. Bunlardan en çok bilineni 1982'de [Zeynelabidin Amedi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zeynelabidin_Amedi) tarafından yazılanı olup, mevlid metni dışında, el yazmasının ekinde Hasi'ye ait bir mulemma, bir Türkçe gazel ve iki Arapça manzum eser yer almaktadır.[^17] Hasi'nin ayrıca *Kitabu’t-Tesdîd bi Şerhî Muhtasari’t-Tevhîd* isimli 61 sayfalık Arapça bir eseri mevcuttur. [^1]: C.I.: İsmim: Ahmed el Hasi'dir. Mahlasım: Hasi'dir. Mahlasımla şöhret bulmuşum ve onunla yad olunurum. Lice'nin Hezan karyesi ahalisinden olup, pederim ulemadandır ama rütbesi yoktur. Teb'ai osmaniyeden ve Şafii mezhebinden idi., Şefik Korkusuz, Arşiv belgelerinde son devir Diyarbekir uleması, M.Ş. Korkusuz, 1996, s. 21. [^2]: İhsan Işık, Türkiye Yazarlar Ansiklopedisi, Cilt 1, Elvan Yayınları, 2004, ISBN 975-933-105-5, s. 43. [^3]: "Mewlidê Nebi, Yazarı Diyarbakır Lice ilçesinde doğmuş Molla Ahmed-i Hasi", Hayreddin Kızıl, "Diyarbakır Ve Çevresinde Yazılmış Mevlitlerin Konularına Göre Tasnifi Denemesi" e-Şarkiyat İlmi Araştırmalar Dergisi , ISSN:1308-9633 Sayı: VII, Nisan 2012, s.117 [^4]: C.2.: Lice'nin Hezan karyesinde 29 Nisan 1282 Rumi tarihinde doğmuşum., Şefik Korkusuz, a.g.y. [^5]: C.I.: İsmim: Ahmed el Hasi'dir. Mahlasım: Hasi'dir. Mahlasımla şöhret bulmuşum ve onunla yad olunurum. Lice'nin Hezan karyesi ahalisinden olup, pederim ulemadandır ama rütbesi yoktur. Teb'ai osmaniyeden ve Şafii mezhebinden idi., Şefik Korkusuz, Arşiv belgelerinde son devir Diyarbekir uleması, M.Ş. Korkusuz, 1996, s. 21. [^6]: C.3.: Diyarbekirde bulunan "Mesudiye" medresinde 12 ilmi tahsil ettikten sonra ismi geçen medresenin müderris olan ve Diyarbekir müftüsü bulunan muhterem Elhac İbrahim efendiden 1 Rebiülahir 1320 tarihinde icazetimi aldım. Arapça, Türkçe, Kürdçe ve Zazaca 4 lisan ile konuşur ve yazarım., Şefik Korkusuz, a.g.y. [^7]: C.4: 1316 yılında yaptığım müracaat üzerine, Mevlidi Şerifi Zaza lisanına tefsir ve tercümeye, Maarif Nezaret-i Celilesinden izin alarak nazmen tanzim edip Diyarbekir Matbaasında Tab' ettirdim. [^8]: C.3.: Diyarbekirde bulunan "Mesudiye" medresinde 12 ilmi tahsil ettikten sonra ismi geçen medresenin müderris olan ve Diyarbekir müftüsü bulunan muhterem Elhac İbrahim efendiden 1 Rebiülahir 1320 tarihinde icazetimi aldım. Arapça, Türkçe, Kürdçe ve Zazaca 4 lisan ile konuşur ve yazarım., Şefik Korkusuz, a.g.y. [^9]: Ehmedê Xasî, Mewlid, Litoğrafya Matbaası, Dîyarbekir Vilayeti, 1899, s. 1 [^10]: Ehmedê Xasî, Mewlid, Litoğrafya Matbaası, Dîyarbekir Vilayeti, 1899, s. 28 [^11]: Malmîsanij, "Nimûney Edebiyatê Dimilkîyê Klasîk û Dînî", Hêvî: Kovara Çandîya Giştî, Sayı: 4, Paris 1985, s. 75-97 [^12]: Mela Ehmedê Xasî (Tadayox (Werger) Tipane 'Erebî ra: Mihanî), Mewlûdê Nebî, bi ziwanê Kurdî (Zazakî), Fırat Yayınları, İstanbul, 1994. [^13]: Mela Ehmedê Xasî, Mewlîd, Tadayox: W. K. Merdimîn, Hîvda İletişim, Îstanbul [2008] [^14]: Mewlidê Kirdî, Transkrîpsîyon: Roşan Lezgîn. [^15]: Newepel: Rojnameyo Kulturî yo 15 roje, 2-17.sayılar, Diyarbakır 2011 [^16]: Ehmedê Xasî, Mewlidê Kirdî, Hazırlayan ve Transkribe eden: Roşan Lezgîn, Nûbihar Yayınları, İstanbul 2013, 54 + 33 sayfa + CD [^17]: Ehmedê Xasî, Mewlidê Kirdî, Zeynelabidîn Amedî el yazması, Diyarbakır 1982