# Ahmed bin Tolun

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_bin_Tolun
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Ahmed bin Tolun, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ahmed_bin_Tolun (CC-BY-SA-4.0)

- **Veraset:** Tolunoğlu Hükümdarı
- **Hüküm süresi:** 15 Eylül 868 - 10 Mayıs 884
- **Önce gelen:** Azjur al-Turki (Mısır'da Abbasi halifeliği Valisi olarak); Amajur al-Turki (Suriye'de Abbasi halifeliği Valisi olarak)
- **Sonra gelen:** Humâreveyh
- **Hanedan:** Tolunoğulları
- **Babası:** Tolun
- **Doğum tarihi:** 20 Eylül 835
- **Doğum yeri:** Bağdat
- **Ölüm tarihi:** 10 May 884 (48 yaşında)
- **Ölüm yeri:** Al-Qata'i

**Ahmed bin Tolun** ([Arapça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap%C3%A7a): أحمد بن طولون), 868-905 yılları arasında [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r) ve [Suriye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suriye)'yi yöneten [Tolunoğulları hanedanının](https://turkipedia.org/tr/wiki/Toluno%C4%9Fullar%C4%B1) kurucusuydu. Aslen bir Türk köle askeri olan İbn Tulun, 868'de Abbasi valisinin vekili olarak [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'a geldi.[^1] Mısır valisi oldu. Nüfuzunu [Filistin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Filistin) ve [Suriye’ye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suriye) kadar genişletti. Ülkesinde imar faaliyetlerinde bulunup lüzumlu askerî tedbirleri alarak kuvvetli bir ordu kurdu. Abbasiler, [Irak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Irak)'taki zenci esirlerle meşgul olurken 868 yılında bağımsızlığını ilan etti.

Ahmed bin Tolun, Mısır maliyesinde ıslahat yaptı. Mısır ahalisini darlıktan kurtarması sebebiyle çok sevildi. Kısa zamanda [Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam), [Halep](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep), [Antakya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Antakya) şehirleriyle birlikte Suriye'yi idaresine aldı. [Adana](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adana) ve [Tarsus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tarsus) bölgesini de ülkesine bağladı. Ahmed bin Tolun'un 884'te vefatıyla, yerine oğlu [Humâreveyh](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hum%C3%A2reveyh_bin_Ahmed_bin_Tolun) geçti.

## Birincil Kaynaklar

Birkaç Orta Çağ yazarı Ahmed bin Tulun hakkında yazmıştır. İki ana kaynak, 10. yüzyıldan kalma iki yazar olan İbn el-Daya ve [El-Belevî](https://turkipedia.org/tr/wiki/El-Belev%C3%AE)'nin iki biyografisidir. Her ikisine de Sırat Ahmed bin Tulun denir ve el-Balavi'nin çalışmaları çok daha kapsamlı olmasına rağmen büyük ölçüde İbn el-Daya'ya dayanır. İbn el-Daya ayrıca Tolunoğulları dönemi Mısır toplumundan anekdotlar içeren bir kitap (Kitab el-mukafa'a) yazdı. Daha fazla bilgi, eserleri Mısır'daki yönetiminin ilk yıllarını kapsayan İbn Tulun'un çağdaşı coğrafyacı ve gezgin [Yakubî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yakub%C3%AE)'den ve daha sonraki Mısırlı yazarlardan, özellikle 15. yüzyıl tarihçileri İbn Duqmaq ve [Makrîzî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Makr%C3%AEz%C3%AE)'den geliyor. Tolunoğulları devletinin tarihi hakkında yazmak için daha önceki çeşitli kaynaklardan yararlandı.

## Ayrıca bakınız

- [Tolunoğulları Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Toluno%C4%9Flu_Camii)

[^1]: Arşivlenmiş kopya. <https://islamansiklopedisi.org.tr/ahmed-b-tolun>
