# Ahmed Tosun Paşa > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Tosun_Pa%C5%9Fa > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Ahmed Tosun Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ahmed_Tosun_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0) **Ahmed Tosun Paşa**, **Kavalalı Tosun Paşa** ya da kısaca **Tosun Paşa** ([Osmanlıca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1ca): *طوسون پاشا*, [Arapça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap%C3%A7a): *طوسون باشا*; d. 1794 – ö. 1816), [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) komutanı ve devlet adamıdır. [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r_%28eyalet%29) [vali](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vali)si [Kavalalı Mehmed Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kavalal%C4%B1_Mehmed_Ali_Pa%C5%9Fa)'nın oğlu, [İbrahim Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kavalal%C4%B1_%C4%B0brahim_Pa%C5%9Fa)'nın kardeşidir. İbrahim Paşa'dan sonra Mısır valisi olan [Abbas Hilmi Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Abbas_Hilmi_Pa%C5%9Fa)'nın babasıdır. ## Hayatı 1794'te doğdu. 1812'de [vezir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vezir) rütbesi ile [Cidde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cidde) ve [Habeş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Habe%C5%9F_%28eyalet%29) [vali](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vali)si oldu. 1813'te [Vehhabi isyanını](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Suudi_Sava%C5%9Flar%C4%B1) bastırmak için babası Mehmed Ali Paşa tarafından bir ordu ile [Hicaz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hicaz)'a gönderildi. Tosun Paşa'nın emri altında [Fransızlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1zlar)ın yetiştirdiği etkin bir [piyade](https://turkipedia.org/tr/wiki/Piyade) [ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ordu_%28askeriye%29) bulunuyordu. Tosun Paşa önce [Cidde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cidde)'ye girdi. Sevk ettiği kuvvetlerle [Mekke](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mekke)'yi isyancılardan aldı (1813). [Vehhabiler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vehhab%C3%AElik)den temizlediği [Hicaz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hicaz)'ı yeniden güvenli bir hale getirdi. Tosun Paşa'nın bu başarısı [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da büyük bir sevinç yarattı. Bu seferden hemen sonra [veba](https://turkipedia.org/tr/wiki/Veba) hastalığına yakalanarak ölmüştür (1816). [Vehhabi ayaklanmasının](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Suudi_Sava%C5%9Flar%C4%B1) 1813 yılında bastırılmasının etkileri [edebiyat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edebiyat)ta da görülür. [Âşık Esrâri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%82%C5%9F%C4%B1k_Esr%C3%A2ri)'nin [Vehhâbi Destanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vehh%C3%A2bi_Destan%C4%B1) adlı eserinde Ahmed Tosun Paşa övgüyle yer alır. ## Edebiyata Yansıması [Vehhabi ayaklanmasının](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Suudi_Sava%C5%9Flar%C4%B1) 1813 yılında bastırılmasının etkileri edebiyatta da görülür. [Hicaz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hicaz)ın [Vehhabiler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vehhab%C3%AElik)den alınması üzerine [Âşık Esrâri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%82%C5%9F%C4%B1k_Esr%C3%A2ri) tarafından kaleme alınan Vehhâbi Destanı ([*Destan-ı Vehhâbi*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Destan-%C4%B1_Vehh%C3%A2bi)) adlı eserde Ahmed Tosun Paşa övgüyle yer alır. Âşık, olayın ekseninin Vehhabilerin isyanı olmasına rağmen olayı bir tarihçi gibi anlatmaz; sık sık olaya ilişkin düşüncelerini sıralar. Bu destan, tarihi bir olayın edebiyata yansıması açısından önemlidir.[^1] Destan-ı Vehhâbi (9. kıta): ## Tosun Paşa Yalısı [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir)'in [Çeşme](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87e%C5%9Fme%2C_%C4%B0zmir) ilçesinde bulunan tarihi binanın, kesin olmamakla birlikte, yakalandığı bir hastalık sonrası ılıcalarda tedavi olmak için Ahmed Tosun Paşa tarafından yaptırıldığı düşünülüyor. Tosun Paşa Yalısı, [Sabancı Holding](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sabanc%C4%B1_Holding) tarafından aslına sadık kalınarak restore edilmiş ve *Nars Ilıca* adı altında [butik otel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Butik_otel)e (*boutique hotel*) dönüştürülmüştür.[^2][^3] [Süveyş](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCvey%C5%9F)'ten [Avrupa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avrupa)'ya uzanan ilgi çekici bir dekorasyona sahip bulunan tarihi otele Ahmed Tosun Paşa tarafından yaptırılan bir çeşme ve küçük bir hamam değer katıyor. ## Mehmet Ali Paşa Camii En küçük oğlu Ahmed Tosun Paşa'nın 1816 yılında ölümü üzerine babası [Kavalalı Mehmet Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kavalal%C4%B1_Mehmed_Ali_Pa%C5%9Fa) tarafından anısına 1830 yılında [Kahire Mehmet Ali Paşa Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_Ali_Pa%C5%9Fa_Camii) yaptırılmaya başlanmış ve inşaat [Abbas Hilmi Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abbas_Hilmi_Pa%C5%9Fa) döneminde 1848 yılında tamamlanmıştır. ## Ayrıca bakınız - [Kavalalı Mehmed Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kavalal%C4%B1_Mehmed_Ali_Pa%C5%9Fa) - [Kavalalı İbrahim Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kavalal%C4%B1_%C4%B0brahim_Pa%C5%9Fa) - [Abbas Hilmi Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Abbas_Hilmi_Pa%C5%9Fa) - [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r) - [Hidivlik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hidiv) - [Kavalalılar Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kavalal%C4%B1lar_Hanedan%C4%B1) - [Mısır Hidivliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r_Hidivli%C4%9Fi) - [Osmanlı-Suudi Savaşları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Suudi_Sava%C5%9Flar%C4%B1) - [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) - [Tosun Paşa (film, 1976)](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tosun_Pa%C5%9Fa_%28film%2C_1976%29) ## Popüler kültürdeki yeri [Yavuz Turgul](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yavuz_Turgul)'un [senaryo](https://turkipedia.org/tr/wiki/Senaryo)suna çekilen [Kartal Tibet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kartal_Tibet)'in 1976 yapımı [Tosun Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tosun_Pa%C5%9Fa_%28film%2C_1976%29) adlı [güldürü filmi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Komedi_filmi)ndeki Tosun Paşa karakteri Ahmed Tosun Paşa'dan esinlenmedir.[^4] [Tosun Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tosun_Pa%C5%9Fa_%28film%2C_1976%29) isimli Türk sinema filminde başrolde [Kemal Sunal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kemal_Sunal) Tosun Paşa'nın yerine geçen bir yanaşmayı canlandırırken, gerçek Ahmed Tosun Paşa'yı [Oktar Durukan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Oktar_Durukan) canlandırmıştır. ## Konuyla ilgili yayınlar - Yusuf İskender Gözüberk (2006), Arşiv Vesikaları Işığında İlk Vehhabî Devleti, Marmara Üniversitesi, yüksek lisans tezi, İstanbul, 2006 [^1]: Prof. Dr. Erman ARTUN, Ortak Türk - Mısır Halk Kültürü Ürünlerinin Araştırılması Üzerine Görüşler. [^2]: Vatan Gazetesi : Tosun Paşa Yalısı Sabancı Ortaklığıyla Butik Otel Oldu. [^3]: Tosun Paşa Yalısı’nın Hikayesi!. [^4]: www.imdb.com :Tosun Paşa.