# Ahmed Resmî Efendi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Resm%C3%AE_Efendi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Ahmed Resmî Efendi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ahmed_Resm%C3%AE_Efendi (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b9/Ahmed_Resmi_Greek.JPG)
* (public-domain)*

**Ahmed Resmî Efendi** (1700, [Resmo](https://turkipedia.org/tr/wiki/Resmo) - 1783, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)), [Küçük Kaynarca Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BC%C3%A7%C3%BCk_Kaynarca_Antla%C5%9Fmas%C4%B1)'nın müzakeresi ve imzası sırasında [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) heyetine reislik gibi talihsiz bir vazife ile tarihe geçmiş; ancak öncesinde [Viyana](https://turkipedia.org/tr/wiki/Viyana) ve [Berlin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Berlin)'de önemli sefaret görevlerinde bulunmuş [Rum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rum) asıllı Osmanlı devlet adamı ve diplomattır. Devlet adamlığının yanı sıra [sefâretnâme](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sef%C3%A2retn%C3%A2me)si ile Osmanlı [reisülküttab](https://turkipedia.org/tr/wiki/Re%C3%AEs%C3%BC%27l-k%C3%BCtt%C3%A2b)ları ve [kızlarağaları](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1zlar_a%C4%9Fas%C4%B1) hakkındaki biyografik eserleriyle de tanınmış önemli bir yazardır. Osmanlı'nın ilk Berlin büyükelçisidir.

Sefaretnâmesinin özellikle Berlin izlenimlerini ve yol güzergahını içeren kısımları, daha önce (1720'de) [Paris](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paris)'e gönderilen Osmanlı'nın ilk Paris Büyükelçisi [Yirmisekiz Mehmed Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yirmisekiz_Mehmed_%C3%87elebi)'nin tecrübeleriyle benzerlik taşımakta ve iki eser birbirlerini tamamlamaktadır. Her iki yazar da, [tiyatro](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tiyatro)yu -"komedya denilen hayalhâneleri"- keşfederler, kadınlarla erkeklerin birlikte eğlendikleri bir ortama uyum sağlamakta güçlük çekerler. Tıpkı Paris halkı gibi Berlinliler de gördükleri ilk Osmanlı olan Ahmed Efendi'yi, başında balkabağından büyükçe kavuğu, kaftanı ve maiyetinin şatafatıyla, pencerelerinden bir Şark tiyatrosunu izler gibi seyrederler.

## Hayatı

Ahmed Resmî Efendi 1700 yılında [Girit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Girit)'te [Resmo](https://turkipedia.org/tr/wiki/Resmo) kentinde [Rum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rum) bir aileye doğmuştur.[^1][^2][^3][^4] Tahsilini tamamlamak üzere 1734'te [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a gelmiş, reisülküttablardan Mustafa Efendinin yanında yetişmiş ve daha sonra onun damadı olmuştur.[^5] Öğrenimini tamamladıktan sonra devlet hizmetine girdi. Sırasıyla [Selanik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selanik), İstanbul ve [Gelibolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gelibolu) baruthanelerinde nezaret görevleri ile [kethüda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Keth%C3%BCda)lıklarda ve dışişleriyle alakalı görevlerde bulundu. Sultan [III. Mustafa](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Mustafa)'nın tahta çıkışını bildirmek üzere 1757'de [Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya)'ya elçi olarak gönderildi. Daha sonra maliye tezkirecisi ve [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu) muhasebecisi olarak vazifelendirildi.

[Prusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Prusya) Kralı [II. Frederik](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Frederik)'in ülkesinde gerçekleştirdiği reformları duyan padişah tarafından, Prusya ile [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya) arasındaki yakınlaşmanın Osmanlı Devleti açısından getireceği riskleri incelemek, yolu üzerinde bulunan Osmanlı himayesindeki [Lehli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Polonyal%C4%B1lar)lere teminat vermek üzere 1763'te elçi olarak Berlin'e gönderildi. Böylece Osmanlı Devleti'nin ilk Berlin Büyükelçisi oldu. Bu vazifesini büyük bir titizlik ve dikkatle yapan Ahmed Resmî Efendi, İstanbul'a döndüğünde, sadaret [mektupçu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mektup%C3%A7u)luğuna tayin edildi. Arkasından [çavuşbaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87avu%C5%9Fba%C5%9F%C4%B1), [matbah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Matbah) ve [tersane emini](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tersane_emini) ve [ruznameci](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ruznameci) oldu. 1769'da sadrazam kethüdalığına getirildi ise de kısa süre sonra sadaret değişikliği yüzünden eski vazifesine döndü. 1771'de tekrar sadaret kethüdalığına atandı. Bu görevde iken Küçük Kaynarca Anlaşması'nın müzakere ve imzasında Osmanlı heyeti reisi oldu. İstanbul'a dönüşünde matbah emaneti, [şıkk-ı sani](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9E%C4%B1kk-%C4%B1_sani) [defterdar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Defterdar)lığı, [cizye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cizye) muhasebeciliği ve ruznamecilik vazifelerinde bulundu. 1783 Ağustos sonlarında İstanbul'da öldü.

## Eserleri

- Viyana ve Berlin Sefaretnameleri: Eserde yazar, gittiği ülkelerin askeri, siyasi, ekonomik ve toplumsal durumları ile ilgili ayrıntılı bilgiler vermiş, yol boyunca gördüğü yerler hakkında değerlendirmeler yapmıştır. Bu devletlerin Osmanlı Devleti ile olan ilişkilerini inceleyerek muhtemel gelişmelerle ilgili tekliflerde bulunmuştur.
- Hadikat-ür-Rüesa: [Celâlzâde Mustafa Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cel%C3%A2lz%C3%A2de_Mustafa_%C3%87elebi)'den [Ragıb Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rag%C4%B1b_Pa%C5%9Fa)ya kadar reisülküttabların biyografileri ve hal tercümesi anlatılmıştır.
- Hamilet-ül-Kübera: 39 kızlarağasının biyografisi ve hal tercümesi anlatılmıştır.
- Hülasat-ül-İtibar: [1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1768-1774_Osmanl%C4%B1-Rus_Sava%C5%9F%C4%B1) hakkında görüş, izlenim ve eleştirilerini anlatmaktadır.

## Dış bağlantılar

- [İngilizce biyografi](http://www.ottomanhistorians.com/database/pdf/resmi_en.pdf)
- [An Ottoman Statesman in War and Peace: Ahmed Resmi Efendi 1700-1783](http://books.google.com/books?vid=ISBN9004101160&id=aPwBhqF3dTkC&printsec=frontcover&dq=osman+efendi&ie=ISO-8859-1&output=html); [Virginia H. Aksan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Virginia_H._Aksan) ([İngilizce](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ngilizce))

## Ayrıca bakınız

- [Sefaretnâme](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sef%C3%A2retn%C3%A2me)
- [Yirmisekiz Mehmed Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yirmisekiz_Mehmed_%C3%87elebi)

[^1]: Houtsma, Martinus T.. E. J. Brill's first encyclopaedia of Islam: 1913 - 1936, Volume 6. Brill, 1987, s. 1145.
[^2]: Müller-Bahlke, Thomas J.. Zeichen und Wunder: Geheimnisse des Schriftenschranks in der Kunst- und Naturalienkammer der Franckeschen Stiftungen : kulturhistorische und philologische Untersuchungen. Franckesche Stiftungen, 2003, s. 58.
[^3]: European studies review. European studies review, Volumes 7-8. Sage Publications, 1977, s. 170.
[^4]: Hamilton Alexander Rosskeen Gibb. Encyclopedia of Islam. Brill, 1954, s. 294.
[^5]: Arşivlenmiş kopya. <https://islamansiklopedisi.org.tr/ahmed-resmi>
