# Ahmed Kemaleddin Efendi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Kemaleddin_Efendi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Ahmed Kemaleddin Efendi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ahmed_Kemaleddin_Efendi (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/6b/KemaLeddin.JPG)
* (public-domain)*

- **Eşi:** Fatma Sezadil Hanım
- **Çocukları:** Atiyeullah Sultan; Münire Sultan
- **Hanedan:** Osmanlı Hanedanı
- **Babası:** Abdülmecid
- **Annesi:** Verdicenan Kadınefendi
- **Doğum tarihi:** 16 Temmuz 1848
- **Doğum yeri:** Eski Çırağan Sarayı, İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm yeri:** Beşiktaş Sarayı, İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
- **Dini:** Sünni İslam

**Ahmed Kemaleddin Efendi** (16 Temmuz 1848, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) - 26 Nisan 1905, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)), Sultan [Abdülmecid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClmecid) ile [Verdicenan Kadınefendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Verdicenan_Kad%C4%B1nefendi)'nin oğlu.

## Erken yıllar

Şehzade Ahmed Kemaleddin, 16 Temmuz 1848'de Eski Çırağan Sarayı'nda doğdu. Babası Sultan [Abdülmecid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClmecid)dir. Annesi [Verdicenan Kadınefendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Verdicenan_Kad%C4%B1nefendi),[^1] Prens Kaytuk Giorgi Achba ve Prenses Yelizaveta Hanım'ın kızıdır. [Münire Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCnire_Sultan) öz kız kardeşidir.[^2]

Kemaleddin ile kardeşleri Mehmed Reşad (müstakbel Sultan [V. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/V._Mehmed)), Mehmed Burhaneddin ve Ahmed Nureddin 1856'da sünnet edildi.[^3][^4] Abdülmecid'in 1861'de ölümünden sonra Kemaleddin ve annesi [Feriye Sarayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Feriye_Saray%C4%B1)'na yerleşti.[^5]

Kemaleddin, kardeşleri Sultan [V. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/V._Murad) ve Şehzade [Ahmed Nureddin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Nureddin_Efendi_%28Abd%C3%BClmecid%27in_o%C4%9Flu%29) gibi 1875 yılında Proodos (Yunanca "İlerleme") [Mason Locası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mason_Locas%C4%B1)na katıldı. Bu loca 1867 yılında İstanbul'un [Beyoğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beyo%C4%9Flu) semtinde, Fransız "Grand Orient" locasına bağlı olarak kurulmuştur. Locanın toplantıları hem Türkçe hem de Yunanca yapılmaktaydı.

Üvey kardeşi [Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid), 1876'da tahta geçtikten sonra Kemaleddin tahtın ikinci sıradaki vârisi oldu.

## Abdülhamid ile ilişkisi

Padişah [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid) ile Kemaleddin Efendi arasındaki ilişkiler kötü olup Padişah V. Murad'ın tekrar tahta geçmesi gerektiğine inanıyordu. Padişah II. Abdülhamid'in şehzade olduğu günlerde, Ahmed Kemaleddin Efendi'nin bir zamanlar maddi sıkıntılarla karşılaştığı söyleniyor. Para için varlıklı Padişah II. Abdülhamid'e başvurdu ve hatta bir kredi için teminat olarak değerli nesneleri gönderdi. Ama Padişah II. Abdülhamid, *"Ben küçük bir para değiştirici değilim! Para için bir şeyler rehin almak istediği için Havyar Binasındaki para değişimlerini denemesine izin verin!"* Şehzade Ahmed Kemaleddin buna gücendi ve sonrasında ikisi arasındaki ilişkiler soğuktu.

1878'de Ahmed Kemaleddin Efendi ve kardeşi [Süleyman Selim Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCleyman_Selim_Efendi)'da dahil olmak üzere kardeşleri ve kız kardeşleri [Fatma Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fatma_Sultan_%28Abd%C3%BClmecid%27in_k%C4%B1z%C4%B1%29) ve [Seniha Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seniha_Sultan) ve Seniha Sultan'ın zevcesi Mahmud Celaleddin Paşa, Murad'ı yeniden tahta çıkarmak amacıyla [Çırağan Baskını](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87%C4%B1ra%C4%9Fan_Bask%C4%B1n%C4%B1) olayına karıştılar.

## Kişisel yaşamı

Kemaleddin'in tek eşi Fatma Sezadil Hanım'dı. Fatma Sezadil Hanım [Abhazyalı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abhazlar) idi[^6] ve 1856'da veya 1860'ta [Kafkasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkasya)'da doğmuştu.[^7][^8] İkili, 23 Nisan 1876'da Dolmabahçe Sarayı'nda evlendi. Prensesler Atiyetullah Sultan ve Münire Sultan'ın annesidir. 9 Şubat 1943'te İstanbul'da öldü.[^9]

Kemaleddin, [Boğaz](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_Bo%C4%9Faz%C4%B1)'ın tepelerinde bir konağı sahipti. Padişah II. Abdülhamid daha sonra bu mülkü Şehzade Vahdeddin (gelecekteki [VI. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/VI._Mehmed)) için satın aldı ve mülkün tapusunu kendi adına kaydetti.[^10]

## Ölümü

Ahmed Kemaleddin Efendi, 26 Nisan 1905'te öldü.[^11] [Yahya Efendi Türbesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yahya_Efendi_T%C3%BCrbesi)ne gömüldü.[^12] Ölümünden sonra, 1908 kararından sonra liberal eğilimlerinden dolayı onurlandırıldı.

## Eşi, çocukları ve torunu

Bir eşi, iki çocuğu oldu:

- Eşi: Fatma Sezadil Hanımefendi (1856 - 9 Şubat 1943), 23 Nisan 1876 yılında evlendi.
- Şehzade Atiyetullah Efendi (1878- 1878)
- Münire Sultan (17 Mayıs 1880 - 7 Ekim 1939)
- Sultanzâde Ahmet Kemalettin Keredin (18 Haziran 1909 - 1987), 1962 yılında Şerife Mihriban Hanım'la evlendi, onun torunları Türkiye ve Almanya'da yaşıyordu.

[^1]: Osmanlı İmparatorluğunun Şecere Aile 2005. 2005, s. 8. <https://archive.org/details/GenealogyOfTheImperialOttomanFamily2005>
[^2]: Kadın efendiler : 1839-1924. Profil, 2007, s. 34-5.
[^3]: yolunda Avrupa batılaşma ya da batılılaşma: İstanbul'da sosyal değişimler. Truva Yayınları, 2005, s. 29.
[^4]: Osmanlı saray düğünleri ve şenlikleri: Manzum sûrnâmeler. Sarayburnu Kitaplığı, 2008, s. 329.
[^5]: Kadın efendiler : 1839-1924. Profil, 2007, s. 34-5.
[^6]: Şehzade Zevceleri idi. Osmanlı Hanedanı Gelinleri 1850 - 1923. GRIN Verlag, 20 Eylül 2016, s. 4.
[^7]: Osmanlı İmparatorluğunun Şecere Aile 2005. 2005, s. 8. <https://archive.org/details/GenealogyOfTheImperialOttomanFamily2005>
[^8]: Şehzade Zevceleri idi. Osmanlı Hanedanı Gelinleri 1850 - 1923. GRIN Verlag, 20 Eylül 2016, s. 4.
[^9]: Şehzade Zevceleri idi. Osmanlı Hanedanı Gelinleri 1850 - 1923. GRIN Verlag, 20 Eylül 2016, s. 4.
[^10]: Neslishah: Son Osmanlı Prensesi. Oxford University Press, 2017, s. 7.
[^11]: Feridun, Kandemir. Tüntüncübaşı Şükrü anlatıyor: Vahdeddin Beşiktaş Sarayı'nda son günleri. Yağmur Yayınları, 2006, s. 84.
[^12]: Osmanlı İmparatorluğunun Şecere Aile 2005. 2005, s. 8. <https://archive.org/details/GenealogyOfTheImperialOttomanFamily2005>
