# Ahmed Hasan el-Bekir

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Hasan_el-Bekir
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Ahmed Hasan el-Bekir, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ahmed_Hasan_el-Bekir (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/3f/Ahmad_Hassan_el_Bakr.jpg)
* (public-domain)*

- **Yerli isim:** أحمد حسن البكر
- **Makam:** 1. Devrim Komuta Konseyi Başkanı; 4. Irak Cumhurbaşkanı; 48. & 56. Irak Başbakanı
- **Vekil:** Saddam Hüseyin
- **Dönembaşı:** 17 Temmuz 1968; 17 Temmuz 1968; 31 Temmuz 1968; 8 Şubat 1963
- **Dönemsonu:** 16 Temmuz 1979; 16 Temmuz 1979; 16 Temmuz 1979; 18 Kasım 1963
- **Öncegelen:** Makam oluşturuldu; Abdül Rahman Arif; Abdürrezzak en Naif; Abdülkerim Kasım
- **Sonragelen:** Saddam Hüseyin; Saddam Hüseyin; Saddam Hüseyin; Tahir Yahya
- **Başkanyardımcısı:** Saddam Hüseyin
- **Başkan:** Kendisi; Abdüsselam Arif
- **Doğum yeri:** Tikrit, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm yeri:** Bağdat, Irak
- **Partisi:** Arap Sosyalist Baas Partisi (1940'lar-1966); Bağdat merkezli Baas Partisi (1966-1982) (UİC); Baas Partisi - Irak Bölgesi
- **Meslek:** Siyasetçi
- **Dini:** Sünni İslam
- **Bağlılığı:** Irak
- **Alanı:** Irak Kara Kuvvetleri
- **Rütbesi:** General
- **Savaşları:** Anglo-Irak Savaşı

**Ahmed Hasan el-Bekir** ([Arapça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap%C3%A7a): أحمد حسن البكر) (d. 1 Temmuz 1914 - ö. 4 Ekim 1982), Iraklı asker ve siyasetçi. 1968-1979 yılları arasında [Irak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Irak) [cumhurbaşkanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cumhurba%C5%9Fkan%C4%B1) olarak görev yaptı.

Altı yıl ilkokul öğretmenliği yaptıktan sonra 1938'de [Irak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Irak) Askeri Akademisi'ne girdi. 1958'de monarşiyi deviren askerî darbeye katılmış olmasına rağmen [Arap Sosyalist Baas Partisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Baas_Partisi) üyesi olarak giriştiği devrimci etkinliklerden dolayı 1959'da ordudan emekliye sevk edildi. [Baas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Baas%C3%A7%C4%B1l%C4%B1k)'ın 1963 Darbesi'ni izleyen 10 ay süresince başbakanlık görevinde bulundu. 17 Temmuz 1968'de Baas Partili subaylar tarafından düzenlenen darbeyle Cumhurbaşkanı [Abdurrahman Arif](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BCrrahman_Arif)'in yerine geçti.[^1] Yetkileri cumhurbaşkanlığı ile sınırlı kalmadı. Başbakanlığı ve savunma bakanlığını da üstlendi.[^2] Sert ve hırçın dış politikasıyla Irak'ı Müslüman komşuları arasında yalnızlığa itti. Arap-İsrail uyuşmazlığında uzlaşmaya karşı bir tutum aldı. Farklı bir yol izleyen bir kısım Arap devlet başkanıyla anlaşmazlığa düştü.

[İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran) Şahı [Muhammed Rızâ Pehlevî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhammed_R%C4%B1z%C3%A2_Pehlev%C3%AE)'nin [Şattülarap](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eatt%C3%BClarap) su yolunun paylaşılmasında çıkan sorunlar sonrası Irak'ın içişlerine karışması ve Kürtleri kışkırtması sebebiyle 1975'te yapılan [Cezayir Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cezayir_Antla%C5%9Fmas%C4%B1)'na değin [Irak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Irak) [Kürtler](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCrtler)ini denetim altına almakta güçlük çekti. Ekonomik alanda, eski yönetimin beş yıllık kalkınma planını başlangıçta ihtiyatlı bir tutumla sürdürdü. Daha sonra Irak petrollerinin millileştirilmesi ile birlikte Irak ekonomisi gelişince sanayide büyüme politikasına yöneldi. 1976'da geçirdiği [kalp krizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalp_krizi)nden sonra, birçok yetkisini yardımcısı [Saddam Hüseyin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saddam_H%C3%BCseyin)'e devretti. 16 Temmuz 1979'da devlet başkanlığı ve [Devrim Komuta Konseyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Devrim_Komuta_Konseyi) başkanlığını [Baas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Baas_Partisi)'ın yeni önderi [Saddam Hüseyin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saddam_H%C3%BCseyin)'e bıraktı. Saddam Hüseyin daha sonra verdiği röportajlarda Hasan el-Bekir'i lider olarak gördüğünü, artık Hasan el-Bekir'in sağlığının elvermediği süreçte bu değişimin gerçekleştiğini söylese bile bazı Iraklı uzmanlara göre Saddam Hüseyin yıllar içerisinde Bağdat'taki bürokratik gücü ele geçirmiş, Hasan el-Bekir'in gölgesinde ülkeyi yönetmiş ve nihayetinde de değişimi Hasan el-Bekir'e dayatarak kansız bir darbeyle iktidarı ele geçirmiştir.[^3]

[^1]: Irak'ta General Kasım dönemini kapatan '8 Şubat darbesi' Baas'a iktidar yolunu açtı. 8 Şubat 2023. <https://www.sondakika.com/haber/haber-irak-ta-general-kasim-donemini-kapatan-8-subat-15617337/>
[^2]: Aburish, Saïd K.. Saddam Hussein: the politics of revenge. Bloomsbury, 2000.
[^3]: Rautsi, Inari. Saddam Hussein: a political biography. Free Press [u.a.], 1991.
