# Ahmed Celâyir

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Cel%C3%A2yir
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Ahmed Celâyir, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ahmed_Cel%C3%A2yir (CC-BY-SA-4.0)

![Celayirî dönemi minyatürü (Jung-i Maʿrūf Baghdādī)](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/10/Princely_couple._Jung-i_Ma%CA%BFr%C5%ABf_Baghd%C4%81d%C4%AB%2C_Tehran_Golestan_Palace%2C_MS_no._2184%2C_p._337.jpg)
*Celayirî dönemi minyatürü (Jung-i Maʿrūf Baghdādī) (Maʿrūf Baghdādī for Sultan Ahmad (ruled 1382 to 1410), public-domain)*

- **Hüküm süresi:** 1382 – 1410 (Kesintili olarak)
- **Taç giyme:** 1382
- **Tam isim:** Sultan Gıyaseddin Ahmed Bahadır Han
- **Önce gelen:** Şeyh Hüseyin Celâyir
- **Çocukları:** Alaüddevle,Nurulayn,Üveys,Mehmed Akbuka,Tahir,Muhammed,Ebu'l Kasım
- **Hanedan:** Celâyiriler
- **Babası:** Şeyh Üveys Celâyir
- **Annesi:** Hacı Mama Hatun
- **Ölüm tarihi:** 1410
- **Ölüm yeri:** Tebriz
- **Dini:** Şii İslam

Babası Sultan [Şeyh Üveys](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeyh_%C3%9Cveys_Cel%C3%A2yir) olan Ahmed Celâyir, abisi [Şeyh Hüseyin](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeyh_H%C3%BCseyin_Cel%C3%A2yir) (1374-1382) döneminde [Erdebil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erdebil) ve çevresinin yönetimini üstlendi. [Emirlerinden](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emir_%28%C3%BCnvan%29) Adil Aka'nın yönetimde etkili olmasından rahatsız olan Ahmed Celâyir, 1382 yılında [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz)'e yaptığı baskında abisini öldürerek yönetimi ele geçirdi. Bu sırada kendisinden kaçan kardeşi [Şeyh Bayezid](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeyh_Bayezid_Cel%C3%A2yir)'da emir [Âdil Ağa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%82dil_A%C4%9Fa)'nın desteğiyle [Sultaniye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sultaniye%2C_Zencan)'de hükümdarlığını ilan etti. Bir süre sonra Âdil Ağa'nın desteğini kaybeden Sultan Bayezid'in, 1384 yılında esir alınmasıyla Ahmed Celâyir tüm topraklarda hakimiyetini sağladı. Ahmed Celâyir topraklarında düzeni ağladıktan sonra [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat)'ı ele geçirmiştir. Tebriz, 1385 yılında [Altın Orda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alt%C4%B1n_Orda_Devleti) [hanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Han_%28%C3%BCnvan%29) [Toktamış](https://turkipedia.org/tr/wiki/Toktam%C4%B1%C5%9F_Han), ertesi yılda [Timur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Timur)'a mağlup olunca, 1386'da başkenti Bağdat'a taşımıştır.[^1]

Hükümdarlığı döneminde [Karakoyunlular](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karakoyunlular) kendisine tabi olarak etki alanlarını genişletmeye başlamış, bu dönemde Karakoyunlular'dan [Kara Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Mehmed)'in kızıyla da evlenerek ilişkilerini daha da güçlendirmiştir. 1393'te Timur, [Bağdat'ı ele geçirmesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281393%29) üzerine [Memlûk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Devleti) sultanı [Berkuk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Berkuk)'a sığınmış, daha sonra Timur'un [Semerkant](https://turkipedia.org/tr/wiki/Semerkant)'a dönmesiyle Berkuk'un yardımıyla yeniden Bağdat ve çevresine hakim oldu. [Timur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Timur)'un Azerbaycan, Anadolu, Irak ve Suriye üzerine yeniden harekâtı sırasında Karakoyunlu hükümdarı [Kara Yusuf](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Yusuf) ile birlikte hareket etmiş, ancak Timur karşısında yenilgiye uğramıştır. 1400 yılında Kara Yusuf ile birlikte [Memlûklüler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Devleti)'e sığınmak istese de sultanın kabul etmemesi üzerine [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) sultanı [I. Bayezid](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Bayezid)'a sığınmıştır. Yıldırım Bayezid tarafından iyi karşılanan Ahmed Celâyir, Timur tarafından teslim edilmesi istese de Osmanlı sultanı bunu kabul etmemiş ve bu olay 1402 yılında gerçekleşen [Ankara Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara_Muharebesi)'nin sebeplerinden birisi olmuştur. Timur'un Anadolu harekâtını fırsat bilen Ahmed Celâyir, Bağdat'ı ele geçirmiş ancak daha sonra şehri Kara Yusuf'a bırakmak zorunda kalarak Memluk Sultanına sığındı. Ancak Memluk sultanının isteği ile [Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam)'da hapsedildi. 1405 yılında memluk sultanına isyan eden Şam valisi tarafından serbest bırakıldıktan sonra Bağdat'ı ele geçirerek yeniden hükümdarlığını ilan etti. Daha sonra Tebriz'e hareket etse de Timurlular'ın gelmesi üzerine Bağdat'a geri döndü. 1408-1409 yıllarında [Huzistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Huzistan) topraklarını ele geçirdi. Bu dönemde müttefiki Kara Yusuf'tan [Hemedan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hemedan)ı istemesiyle Karakoyunlularla mücadeleye başlamıştır. 1410 yılında Kara Yusuf'un [Erzincan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzincan) kuşatmasında olmasından faydalanan Ahmed Celâyir, [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz)'i ele geçirdi. Ancak Kara Yusuf ile Tebriz yakınlarında yaptığı savaşı kaybetti ve kaçarken yakalanarak öldürüldü.[^2]

Ahmed Celâyir'in öldürülmesinden sonra Celayiriler [Huzistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Huzistan) ve [Vâsıt](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vas%C4%B1t_%28il%29)'ın olduğu dar bir bölgede hüküm sürebilmiş, Bağdat ve çoğu toprakları Karakoyunlular'ın hakimiyetine girmiştir.

[^1]: Sümer, F., Ahmed Celâyir, İslam Ansiklopedisi, Ciltː2, Sayfa:53-54, Yıl:1989. URL:http://www.islamansiklopedisi.info/dia/maddesnc.php?MaddeAdi=ahmed%20celayir. Erişim: 2017-03-17 <http://www.islamansiklopedisi.info/dia/maddesnc.php?MaddeAdi=ahmed%20celayir.>
[^2]: Daş, A., "ANKARA SAVAŞI ÖNCESİ TİMUR İLE YILDIRIM BAYEZİD’İN MEKTUPLAŞMALARI", Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Sayı:15, Yıl:2014. URL:http://sutad.selcuk.edu.tr/sutad/article/view/253 . Erişim: 2017-03-17 <http://sutad.selcuk.edu.tr/sutad/article/view/253>
