Ahmed Celâleddin Paşa

Ahmed Celâleddin Paşa (ö. 1924), Çerkes kökenli^{[1]MÜCAHEDE-I MİLLİYE. Mahmut Bey Matbaası, 1908, s. 234.} Osmanlı asker, siyasetçi ve istihbarat şefidir. Ne zaman doğduğu bilinmemektedir. II. Abdülhamid'in en yakından çocukluk arkadaşıdır. Abdülhamid'in güvenini kazanarak serhafiye (Baş İstihbaratçı, İstihbarat Şefi) oldu. Osmanlı Teşkilat-ı Mahsusa'nın baş ajanı olarak, Mısır ve Avrupa'ya kaçmış Jön Türkler'in faaliyetlerini izlemeye ve önlemeye çalıştı.

Serhafiye Ahmed Celâleddin Paşa, 1897'de Contrexéville'de yaptığı antlaşmayla bir grup Jön Türk'ün İstanbul'a dönmesini ve bazı Jön Türk gazetelerinin kapatılmasını sağladı.^{[1]MÜCAHEDE-I MİLLİYE. Mahmut Bey Matbaası, 1908, s. 234.} Ama sonrasında gayriresmi iddialara göre muhalefete geçip önce Mısır'a gitti Paris'e de defa kere uğradı ve Jön Türkler'i maddi bakımdan destekledi. Hatta 1907'de Abdülhamid'e suikast düzenlemek amacıyla tertip bile kurdu. İstanbul'a fedai sokmaya çalıştı. Bazı kaynaklarda ise muhalefete geçmediği, bunun bir plan olduğu söyleniyor. Buna inanılmasının en büyük etkeni ise Sultan II. Abdülhamid'in Ahmed Celâleddin Paşa Paris veya Mısır'a kaçtıktan sonra odasını mühürletip kimsenin girmesine izin vermemesidir. Bazı kaynaklara göre Ahmed Celâleddin Paşa Abdülhamid tahttan indirildikten sonra İstanbul'a geri dönmüş ve odasını bıraktığı gibi bulmuştur. Daha sonrasında odasında bulunan bütün evrakları Çamlıca'daki köşküne taşımıştır. Ama köşkte Haziran 1924'te bir yangın çıkar ve tüm belgelerle beraber Ahmed Celâleddin Paşa da yanar. Ahmed Celâleddin Paşa'nın muhalif olmadığına inananlar ise o yangını Ahmed Celâleddin Paşa'nın izini kaybettirmek için çıkardığını savunurlar. Ancak bu iddialar resmi kaynaklarca yalanlanmaktadır.

Yapılan son araştırmalara göre kendisi 1904'te Sultan'ın gözünden düşüp İstanbul'dan Mısır'a kaçmıstır. II. Abdülhamid'in iktidarda olduğu süre boyunca Mısır'daki faaliyetleri de sürekli gözlemlendi. Jöntürk muhalefetine katılıp katılmadığı konusu ise belirsizdir. Öte yandan 1908 sonrası faaliyetleri de tartışma konusudur. İddialardan birine göre kendisi Mısır'da kalıp orada 1924 yılında orada ölmüştür. Diğer içinde resmi ve gayriresmi kaynakların içinde olduğu bir başka iddiaya göre 2.Meşrutiyet ilan edilince (1908) veya 1909'da 2.Abdülhamid tahttan indirilince Mısır'dan dönmüştür ve Abdülhamit zamanında Nişantaşı'nda saraydan farksız bir konakta; mütareke ve Cumhuriyet devrinin ilk yıllarında ise, Beyazıt'ta Elektrik İdaresi sırasındaki konaklardan birinde oturmuştur, 1924 yılında ölümünün ardından Karacaahmet mezarlığında defnedilmiştir.

Popüler kültürde

Ahmed Celâleddin Paşa'yı Payitaht Abdülhamid dizisinde Cem Uçan canlandırmıştır.