# Ahmed Azmî Efendi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Azm%C3%AE_Efendi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Ahmed Azmî Efendi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ahmed_Azm%C3%AE_Efendi (CC-BY-SA-4.0)

![Ahmed Azmî Efendi'in Berlin'de Kral II. Friedrich Wilhelm'e nâme-i hümâyun sunarken (1791)](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/77/Asmi_Ahmed_Efendi_in_Berlin_1791.JPG)
*Ahmed Azmî Efendi'in Berlin'de Kral II. Friedrich Wilhelm'e nâme-i hümâyun sunarken (1791) (public-domain)*

**Ahmed Azmî Efendi**[^1] (ö.1821), (ayrıca: *Azmî Ahmed Efendi, Azmî Said Efendi*[^2] veya *Asım Said Efendi*) bir [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) diplomatıdır. [Prusya Krallığı'nın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Prusya_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) ikinci Osmanlı elçisidir .

Azmî, muhtemelen ilk Osmanlı elçisi [Ahmed Resmî Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Resm%C3%AE_Efendi)'nin kayınbiraderiydi ve muhtemelen ona 1763/64 gibi erken bir tarihte [Berlin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Berlin)'e kadar eşlik etmiştir.[^3] 1787'deki [Rus-Avusturya Türk Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1787-1792_Osmanl%C4%B1-Rus_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında önce [Fes'e](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fes%2C_Fas) gönderildi. Orada [Rus Baltık Filosu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balt%C4%B1k_Filosu) Akdeniz'e ilerlemek istiyorsa (1770'teki [Çeşme Deniz Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87e%C5%9Fme_Deniz_Muharebesi) [önceki savaşta](https://turkipedia.org/tr/wiki/1768-1774_Osmanl%C4%B1-Rus_Sava%C5%9F%C4%B1) yaptıkları gibi) Sultan Mulai Muhammed'i [Cebelitarık Boğazı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cebelitar%C4%B1k_Bo%C4%9Faz%C4%B1)'nı kapatmaya ikna edecekti. Fas sultanı bunu yapamayacağını ilan etti (ve Rus filosu aslında Kopenhag'a yelken açmıştı), ancak İsveç'in 1788'de savaşa girmesi, Rus filosunun zaten Baltık Denizi'ni terk edemeyeceği anlamına geliyordu, bu yüzden Azmî 1788'de [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a döndü.[^4]

Avusturya'nın savaştan çekilmesine katkıda bulunan Prusya-Osmanlı askeri ittifakının imzalanmasının ardından Azmî, Kasım 1790'da İstanbul'dan [Bükreş](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCkre%C5%9F), [Budapeşte](https://turkipedia.org/tr/wiki/Budape%C5%9Fte), [Brno](https://turkipedia.org/tr/wiki/Brno), [Breslau](https://turkipedia.org/tr/wiki/Wroc%C5%82aw), Crossen, [Frankfurt](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frankfurt_%28Oder%29), [Fürstenwalde](https://turkipedia.org/tr/wiki/F%C3%BCrstenwalde/Spree) ve Köpenick üzerinden Şubat 1791'de vardığı Berlin'e resmi elçi olarak yola çıktı.[^5][^6] Prusya Kralı [II. Friedrich Wilhelm](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Friedrich_Wilhelm)'in, ittifak anlaşmasında kararlaştırıldığı gibi Prusya'nın Osmanlı tarafında Rusya'ya karşı savaşa girmesini sağlamadan, maliyet nedenleriyle[^7] elçiliğin günlük ödeneklerini kestiği Ocak 1792 [Yaş Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ya%C5%9F_Antla%C5%9Fmas%C4%B1)'na kadar Berlin'de kaldı.[^8] Yine de mektuplarında ve yazılarında Prusya askeri ve sivil bürokrasisinden etkilenmiştir.[^9]

1791'de Berlin'i ziyareti vesilesiyle çeşitli bronz ve gümüş hatıra paraları ve hatıra madalyaları verildi.[^10]

[^1]: Gereon Sievernich, Hendrik Budde: Europa und der Orient 800-1900, Seiten 276ff und 804–809. Bertelsmann Lexikon Verlag, Berlin 1989.
[^2]: Fritz Rudolf Künker: Auction 300 - Rarities from Brandenburg-Prussia - The Gunther Hahn Collection, Seite 110f. Numismatischer Verlag Künker, Osnabrück 2017.
[^3]: Gereon Sievernich, Hendrik Budde: Europa und der Orient 800-1900, Seiten 276ff und 804–809. Bertelsmann Lexikon Verlag, Berlin 1989.
[^4]: Gereon Sievernich, Hendrik Budde: Europa und der Orient 800-1900, Seiten 276ff und 804–809. Bertelsmann Lexikon Verlag, Berlin 1989.
[^5]: Gereon Sievernich, Hendrik Budde: Europa und der Orient 800-1900, Seiten 276ff und 804–809. Bertelsmann Lexikon Verlag, Berlin 1989.
[^6]: Karl Friedrich von Klöden: Lebens- und Regierungsgeschichte Friedrich Wilhelms des Dritten Königs von Preußen, Seite 20f. Plahn'sche Buchhandlung (Nitze), Berlin 1840.
[^7]: Gereon Sievernich, Hendrik Budde: Europa und der Orient 800-1900, Seiten 276ff und 804–809. Bertelsmann Lexikon Verlag, Berlin 1989.
[^8]: Johann Wilhelm Zinkeisen: Geschichte des Osmanischen Reiches in Europa - Umschwung des inneren Lebens des osmanischen Reiches und der orientalischen Politik während der Revolutionszeit, Band 6 (von dem Frieden zu Kutschuk Kainardsche im Jahre 1774 bis zum Frieden mit Frankreich im Jahre 1802), Seite 811. Perthes, Gotha 1859.
[^9]: Gereon Sievernich, Hendrik Budde: Europa und der Orient 800-1900, Seiten 276ff und 804–809. Bertelsmann Lexikon Verlag, Berlin 1989.
[^10]: Fritz Rudolf Künker: Auction 300 - Rarities from Brandenburg-Prussia - The Gunther Hahn Collection, Seite 110f. Numismatischer Verlag Künker, Osnabrück 2017.