Ahmed Azmî Efendi

Ahmed Azmî Efendi^{[1]Gereon Sievernich, Hendrik Budde: Europa und der Orient 800-1900, Seiten 276ff und 804–809. Bertelsmann Lexikon Verlag, Berlin 1989.} (ö.1821), (ayrıca: Azmî Ahmed Efendi, Azmî Said Efendi^{[2]Fritz Rudolf Künker: Auction 300 - Rarities from Brandenburg-Prussia - The Gunther Hahn Collection, Seite 110f. Numismatischer Verlag Künker, Osnabrück 2017.} veya Asım Said Efendi) bir Osmanlı diplomatıdır. Prusya Krallığı'nın ikinci Osmanlı elçisidir .

Azmî, muhtemelen ilk Osmanlı elçisi Ahmed Resmî Efendi'nin kayınbiraderiydi ve muhtemelen ona 1763/64 gibi erken bir tarihte Berlin'e kadar eşlik etmiştir.^{[1]Gereon Sievernich, Hendrik Budde: Europa und der Orient 800-1900, Seiten 276ff und 804–809. Bertelsmann Lexikon Verlag, Berlin 1989.} 1787'deki Rus-Avusturya Türk Savaşı sırasında önce Fes'e gönderildi. Orada Rus Baltık Filosu Akdeniz'e ilerlemek istiyorsa (1770'teki Çeşme Deniz Muharebesi önceki savaşta yaptıkları gibi) Sultan Mulai Muhammed'i Cebelitarık Boğazı'nı kapatmaya ikna edecekti. Fas sultanı bunu yapamayacağını ilan etti (ve Rus filosu aslında Kopenhag'a yelken açmıştı), ancak İsveç'in 1788'de savaşa girmesi, Rus filosunun zaten Baltık Denizi'ni terk edemeyeceği anlamına geliyordu, bu yüzden Azmî 1788'de İstanbul'a döndü.^{[1]Gereon Sievernich, Hendrik Budde: Europa und der Orient 800-1900, Seiten 276ff und 804–809. Bertelsmann Lexikon Verlag, Berlin 1989.}

Avusturya'nın savaştan çekilmesine katkıda bulunan Prusya-Osmanlı askeri ittifakının imzalanmasının ardından Azmî, Kasım 1790'da İstanbul'dan Bükreş, Budapeşte, Brno, Breslau, Crossen, Frankfurt, Fürstenwalde ve Köpenick üzerinden Şubat 1791'de vardığı Berlin'e resmi elçi olarak yola çıktı.^{[1]Gereon Sievernich, Hendrik Budde: Europa und der Orient 800-1900, Seiten 276ff und 804–809. Bertelsmann Lexikon Verlag, Berlin 1989.[3]Karl Friedrich von Klöden: Lebens- und Regierungsgeschichte Friedrich Wilhelms des Dritten Königs von Preußen, Seite 20f. Plahn'sche Buchhandlung (Nitze), Berlin 1840.} Prusya Kralı II. Friedrich Wilhelm'in, ittifak anlaşmasında kararlaştırıldığı gibi Prusya'nın Osmanlı tarafında Rusya'ya karşı savaşa girmesini sağlamadan, maliyet nedenleriyle^{[1]Gereon Sievernich, Hendrik Budde: Europa und der Orient 800-1900, Seiten 276ff und 804–809. Bertelsmann Lexikon Verlag, Berlin 1989.} elçiliğin günlük ödeneklerini kestiği Ocak 1792 Yaş Antlaşması'na kadar Berlin'de kaldı.^{[4]Johann Wilhelm Zinkeisen: Geschichte des Osmanischen Reiches in Europa - Umschwung des inneren Lebens des osmanischen Reiches und der orientalischen Politik während der Revolutionszeit, Band 6 (von dem Frieden zu Kutschuk Kainardsche im Jahre 1774 bis zum Frieden mit Frankreich im Jahre 1802), Seite 811. Perthes, Gotha 1859.} Yine de mektuplarında ve yazılarında Prusya askeri ve sivil bürokrasisinden etkilenmiştir.^{[1]Gereon Sievernich, Hendrik Budde: Europa und der Orient 800-1900, Seiten 276ff und 804–809. Bertelsmann Lexikon Verlag, Berlin 1989.}

1791'de Berlin'i ziyareti vesilesiyle çeşitli bronz ve gümüş hatıra paraları ve hatıra madalyaları verildi.^{[2]Fritz Rudolf Künker: Auction 300 - Rarities from Brandenburg-Prussia - The Gunther Hahn Collection, Seite 110f. Numismatischer Verlag Künker, Osnabrück 2017.}