# Ahmed Avni Paşa
> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Avni_Pa%C5%9Fa
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Ahmed Avni Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ahmed_Avni_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0)
* (public-domain)*
- **Makam:** Bahriye Nâzırı
- **Dönembaşı:** Nisan 1919
- **Dönemsonu:** Temmuz 1919
- **Hükümdar:** VI. Mehmed
- **Öncegelen:** Mehmed Şakir Paşa
- **Sonragelen:** Hulusi Salih Paşa
- **Doğum tarihi:** 1878
- **Doğum yeri:** Batum, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm tarihi:** Şubat 1934; (55-56 yaşlarında)
- **Ölüm yeri:** Cünye, Lübnan
- **Öğrenim:** Harp Okulu
- **İlişkiler:** İsmail Fevzi Paşa (ağabeyi)
**Mirliva Ahmed Avni Paşa**, **Ahmed Lortkipanidze**[^1] ya da **Seryâver Avni Paşa** (1878, [Batum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Batum) – Şubat 1934, [Cünye](https://turkipedia.org/tr/wiki/C%C3%BCnye)), [Bahriye Nâzırlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bahriye_Nez%C3%A2reti) ve [VI. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/VI._Mehmed)’in başyâverliğini yapmış [Gürcü](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrc%C3%BCler) asıllı [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) askeri ve devlet adamıdır.
Gürcü asıllı Şâhinbaşoğlu ailesinin bir mensubu olarak 1878 yılında [Batum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Batum)’un bir sahil kasabası olan [Çakvi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87akvi)'de doğdu.[^2][^3][^4] Babası, Süleyman Faik Paşa, dedesi ise Şahinbaşzade Süleyman Paşa idi.[^5] Ağabeyi de kendisi gibi bir devlet adamı olan Mutasarrıf [İsmail Fevzi Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0smail_Fevzi_Pa%C5%9Fa) idi.[^6] Avni Paşa, tek evliliğini Harbiye Nazırı [Mareşal Gürcü Şakir Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_%C5%9E%C3%A2kir_Pa%C5%9Fa_%281855-1919%29)’nın kızı Münire Hanım ile yaptı ve bu evlilikten altı çocuğu oldu. Avni Paşa ayrıca [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid)’in eşi [Bidar Kadın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bid%C3%A2r_Kad%C4%B1nefendi)'ın annesi *Şahika İffet Lortkipanidze* ile akrabaydı.[^7]
[93 Harbi](https://turkipedia.org/tr/wiki/93_Harbi) sonrası âilesiyle birlikte Batum'dan [Trabzon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon)'a göç etti. Trabzon Mülki ve Askeri Rüştiyesi ve daha sonra [Kuleli Askerî Lisesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuleli_Asker%C3%AE_Lisesi)'nde eğitim gördü. [Kara Harp Okulu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Harp_Okulu)ndan mezun oldu. [1897 Osmanlı-Yunan Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Yunan_Sava%C5%9F%C4%B1_%281897%29), [Balkan Savaşları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkan_Sava%C5%9Flar%C4%B1) ve [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)’na katıldı. 1915 senesinde oluşturulan Lazistan ve Havalisi Umum Kumandanlığı’na bağlı [Gürcü Lejyonu](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrc%C3%BC_Lejyonu_%281915-1918%29)’nun komutanlığını yaptı.[^8] Son padişah [VI. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/VI._Mehmed)’in başyâverliği görevi ile [Bahriye Nâzırlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bahriye_Nez%C3%A2reti) görevlerini yürüttü. [Mustafa Kemal Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk) ve arkadaşlarının Samsun yolculuğu öncesindeki hazırlıklarını organize etti.[^9] Cumhuriyetin ilanından sonra 1924 yılında [Yüzellilikler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C3%BCzellilikler) listesine dahil edilerek sürgüne gönderilmiştir. [Lübnan](https://turkipedia.org/tr/wiki/L%C3%BCbnan)’ın sahil kasabası Cünye’ye yerleşmiş ve Şubat 1934'teki ölümüne kadar burada yaşamıştır.[^10]
## Hatıratı
Bir Osmanlı devlet adamı ve aynı zamanda [Vahdettin](https://turkipedia.org/tr/wiki/VI._Mehmed)'in seryâveri olan olan Avni Paşa, Türk Kurtuluş Savaşı ve Osmanlı hânedanının sürgündeki yaşamı gibi tarihi olaylara doğrudan tanıklık etmiştir. Paşa, işitmiş olduğu bu olaylara, yazdığı hatıratında yer vermiştir. Bu hatıralar içinde, Sultan Vahdettin'in sürgün yıllarında Avni Paşa’ya yazdırmaya başladığı fakat tamamlayamadığı anılar da bulunmaktadır. Nitekim paşanın hatıratındaki son dört paragraflık kısım, Sultan Vahdettin’in bizzat el yazısını içermektedir; bununla birlikte Avni Paşa’nın el yazısıyla Sultan Vahdettin’in dikte ettiği anılara da yer verilmektedir.[^11]
Avni Paşa'nın yazı üslubunda Kurtuluş Savaşı'na olan katkılarına rağmen [Yüzellilikler listesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C3%BCzellilikler)ne dâhil edilmesinin kırgınlığı ve küskünlüğü görülmektedir. Avni Paşa'nın ailesi tarafından muhâfaza edilen anıları, yazıldıktan 90 yıl sonra Osman Öndeş tarafından 2012 yılında yayımlanmıştır.[^12]
[^1]: აჰმედ ავნი ფაშა. nplg.gov.ge.
[^2]: აჰმედ ავნი ფაშა. nplg.gov.ge.
[^3]: Öndeş, Osman. Askeri Tarih Araştırmaları Dergisi. openaccess.marmara.edu.tr, 2014.
[^4]: Öndeş, Osman. Vahdeddin'in Sırdaşı Avni Paşa Anlatıyor & Milli Mücadele ve Sürgün Yılları. Timaş Yayınları, 2012, s. 135.
[^5]: Şentürk, Hüseyin. Şehzade Paris’te kapı kapı sabun sattı. openaccess.marmara.edu.tr, 28 Temmuz 2000.
[^6]: Öndeş, Osman. Askeri Tarih Araştırmaları Dergisi. openaccess.marmara.edu.tr, 2014.
[^7]: Öndeş, Osman. Vahdeddin'in Sırdaşı Avni Paşa Anlatıyor & Milli Mücadele ve Sürgün Yılları. 2012.
[^8]: Öndeş, Osman. Vahdeddin'in Sırdaşı Avni Paşa Anlatıyor & Milli Mücadele ve Sürgün Yılları. 2012.
[^9]: Çetiner, Yılmaz. Son Padişah Vahdettin ile gurbette: Bahriye Nazırı Ahmed Paşa'nın kızı anlatıyor. openaccess.marmara.edu.tr, 25 Temmuz 2000.
[^10]: Vahdeddin’in Sırdaşı Avni Paşa Anlatıyor. Haberturk.com, 24 Ocak 2012.
[^11]: Öndeş, Osman. Askeri Tarih Araştırmaları Dergisi. openaccess.marmara.edu.tr, 2014.
[^12]: Avni Paşa Anlatıyor. timas.com.tr.