# Ahmed-i Dâî

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed-i_D%C3%A2%C3%AE
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Ahmed-i Dâî, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ahmed-i_D%C3%A2%C3%AE (CC-BY-SA-4.0)

**Ahmed-i Dâ'i** ([Osmanlıca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1ca): **احمد داعی**), [14. yüzyıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/14._y%C3%BCzy%C4%B1l)ın ikinci yarısıyla [15. yüzyıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/15._y%C3%BCzy%C4%B1l)ın başında yaşamış olan, çok eser vermiş alim bir [şair](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eair)dir.[^1]

Babasının adı İbrahim, dedesinin adı Muhammed'dir.[^2]

## Hayatı

Germiyanlı'dır. Eserlerinden çıkan sonuç, onun [Germiyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Germiyano%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi) Beyi [II. Yakub Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Yakub), [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) sultanlarından [Emir Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCleyman_%C3%87elebi_%28emir%29) (1402-1410), [Mehmet Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Mehmed) (1413-1421) devirlerinde yaşadığıdır.[^3][^4] O da [Şeyhî](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeyh%C3%AE) gibi [Germiyanoğulları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Germiyano%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi) hükümdarlarının himayesinde yetişmiş ve şehzadeler kavgasında [I. Bayezid](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Bayezid)'in oğlu [Emir Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCleyman_%C3%87elebi_%28emir%29)'ın tarafını tutmuştur. [*Çeng-name*](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87eng-n%C3%A2me) ve *Ferahnâme* eserlerini onunu nâmına yazmıştır. Ahmed-i Dâ'i'nin bunlardan başka *Ukûdü'lcevahir* isminde bir [lügat](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%B6zl%C3%BCk)i olup Demirtaşpaşazâde Umur Bey'in emriyle de [Hafız Isfahanî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ebu_Nuaym_el-%C4%B0sfahan%C3%AE)'nin *El-Tıb el- Nebevî**** eserine dair *****Kitâbüşşifâ Ehadisü'l Mustafa***** isminde bir tercümesi vardır. Ebülleysi Semerkandî'nin tefsirini de Türkçeye çevirmiştir. Bunların hiçbiri basılmamıştır.***

Ahmed-i Dâ'i'nin kendi el yazısıyla olan dîvanı da basılı olmayıp [Bursa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa)'da Orhan Gazî Kütüphanesindedir. Ahmed-i Dâ'i bu divanı Hacı Halil Hayreddin Paşa namına ithaf etmiştir.[^5] [Mehmet Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Mehmed) döneminde sultan adına **Tezkiretü'l-evliya** adlı eserini kaleme almıştır. Tasavvuf tarzına girmeyerek şiirlerinde bir incelikle beraber kendisine mahsus bir tarz takip etmiştir. Şairin bu tarihten sonra fazla yaşamadığı sanılmaktadır. Ahmed-i Da'i'nin hayatında Mehmet Çelebi, [Musa Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Musa_%C3%87elebi) ve [Emir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emir_%28%C3%BCnvan%29) Süleyman'ın etkisi çoktur ve hayatı boyunca onlara bağlı kalmıştır. II. Murad'ı hükümdar olarak öven şiirleri Ahmed-i Dâ'î'nin 1421'den sonra öldüğünü ortaya koymaktadır. [Keşfü'z-Zunûn](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ke%C5%9Ff%C3%BC%27z-Zun%C3%BBn), Dâ'î'nin ölüm yılını 1421 civarı olarak gösterilmektedir.[^6]

## Eserleri

### Manzum eserleri

- [*Çeng-nâme*](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87eng-n%C3%A2me)
- [*Câmasb-nâme*](https://turkipedia.org/tr/wiki/C%C3%A2masbn%C3%A2me)
- [*Ukudü'l-cevâhir*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ukud%C3%BC%27l-cev%C3%A2hir)
- [*Vasiyyet-i Nuşirevân*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vasiyyet-i_Nu%C5%9Firev%C3%A2n)
- [*Mutâyebât*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mut%C3%A2yeb%C3%A2t)
- [*Farsça Divan*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a_Divan)
- [*Türkçe Divan*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Divan_edebiyat%C4%B1)
- *Ferahnâme*

### Mensur eserleri

- *Teressül*
- *Sirâcü'l-kulüb*
- *Kitâbüşşifâ Ehadisü'l Mustafa* (Tercüme-i Tıbb-ı Nebevî)
- *Miftahü'l-cenne*
- *Tercüme-i Tâbir-nâme*
- *Tercüme-i Tezkiretü'l-evliya*
- *Tercüme-i Eşkal-i Nasır-ı Tusi*

Hayatını saraylarda geçiren Dâ'i'nin [Yıldırım Bayezid](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Bayezid)'in oğlu [Emir Süleyman Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCleyman_%C3%87elebi_%28emir%29) hakkında meşhur bir şiiri: Sütun-başla Sütun-4 *Eyâ hurşidi mehpeyker *Cemâlin müşteri manzar *Ne manzar, manzari tâli *Ne tali', talii enver *Cemâlinden cihan gülşen *Dudâğından zaman külşen *Ne gülşen gülşeni cennet *Ne cennet, cenneti kevser *Yüzündür âyetî rahmet *Özündür mazhâri kudret *Ne kudret, kudreti sânî *Ne sani', sanii ekber Sütun-3 *Süleyman sîreti sende* *Sikender sûreti sende *Ne suret, sûreti Yusüf *Ne Yusuf, Yusüfü server *Felek şatrancınî uttun *Saâdet milkini tuttun *Ne milket milketî devlet *Ne devlet, devletî kayser *Kapında kulların bîhat *Veli kemter kulun Ahmed *Ne Ahmed, Ahmedi Dâi *Ne Dâî, Daii kemter*

[^1]: TEİS - Ahmed-i Dâî. <https://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/ahmedi-dai>
[^2]: Güler, K.-Türkmen, U. Kütahya Sanatçıları, KUTSO Kültür, Kütahya, 2013, s. 26
[^3]: İsmail Hikmet Ertaylan, Ahmed-i Dâ'i'nin Hayatı ve Eserleri, İstanbul, 1952
[^4]: Ahmed-i Dâ'i ile İlgili Yeni Bilgiler, TD. C VII, Ankara, 1977
[^5]: İsmail Hakkı Uzunçarşılı, Kütahya Şehri, İstanbul Devlet Matbaası, 1932, s, 213, 214
[^6]: Güler, K.-Türkmen, U. a.g.e., KUTSO Kültür, Kütahya, 2013, s. 26
