# Ahıskalı Ali Haydar

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Ah%C4%B1skal%C4%B1_Ali_Haydar
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Ahıskalı Ali Haydar, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ah%C4%B1skal%C4%B1_Ali_Haydar (CC-BY-SA-4.0)

- **Birth date:** 1870
- **Birth place:** Ahıska, Kafkasya Genel Valiliği, Rus İmparatorluğu
- **Death date:** 1
- **Death place:** Çarşamba, Fatih, İstanbul, Türkiye
- **Nationality:** Türkiye
- **Religion:** İslam
- **Denomination:** Sünni

![Ahıskalı Ali Haydar'ın Sakızağacı Mezarlığında yer alan kabri, İstanbul](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f9/Grave_of_Ah%C4%B1skal%C4%B1_Ali_Haydar_2.jpg/1280px-Grave_of_Ah%C4%B1skal%C4%B1_Ali_Haydar_2.jpg)
*Ahıskalı Ali Haydar'ın Sakızağacı Mezarlığında yer alan kabri, İstanbul (Adem, CC-BY-SA-4.0)*

**Ali Haydar Gürbüzler** (1870, [Ahıska](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ah%C4%B1ska) - 1 Ağustos 1960, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)[^1]), **Ahıskalı Ali Haydar Efendi** adı ile tanınan [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) [hukukçu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hukuk%C3%A7u), [dersiam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96%C4%9Fretmen), [müderris](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCderris), [din](https://turkipedia.org/tr/wiki/Din) adamı, [mutasavvıf](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mutasavv%C4%B1f) ve İstanbul ilinin [Fatih](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fatih) İlçesi Çarşamba semtinde bulunan İsmet Efendi Dergâhı'nın son [şeyh](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeyh)i.[^2] [Nakşibend tarikatı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nak%C5%9Fibendilik), [Halidiye kolunun](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%A2lid%C3%AElik) son halkalarından olup Yahyalı İsmet Efendi silsilesinden gelen Nakşi şeyhi, [İsmailağa Cemaati](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0smaila%C4%9Fa_Cemaati)'nin lideri ve [şeyh](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeyh)i olan [Mahmut Ustaosmanoğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mahmut_Ustaosmano%C4%9Flu)'nun [mürşididir](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCr%C5%9Fit).

## Yaşamı

Ahıskalı Ali Haydar'nin babası Mehmed Şerif'dir.[^3] 1870 (H.1288) yılında [Batum’un Ahıska](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ah%C4%B1ska) ilçesinde doğmuştur. Ahıska'da başladığı tahsiline daha sonra döneminin ilim merkezlerinden olan [Erzurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum) [Bakırcı Medreselerinde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bak%C4%B1rc%C4%B1_Camii) devam etmiştir. Daha sonra İstanbul ilinde bulunan Fatih Medreselerine girdi. 1901 yılında [Nakşibendi tarikatı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nak%C5%9Fibendilik), [Halidiye kolunun](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%A2lid%C3%AElik) hocalarından Çarşambalı Ahmed Hamdi'den onay alarak 1902'de [dersiam](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCderris) olarak ders vermeye başlamıştır. Hukuk eğitimi almış ve 1906'da Medreset'ül-Kuzat'dan, diğer adıyla [Mekteb-i Nüvvâb](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mekteb-i_N%C3%BCvv%C3%A2b)'dan mezun olmuştur. Sonraki dönemde Fetvahâne Fıkıh Müsevvidliği ve Sahn Medresesi Fıkıh Müderrisliği vazifelerinde bulunmuştur. Huzur Dersleri baş muhatablığı gibi devrinin en mümtaz ilim meclislerinde bulunan Ahıskalı Ali Haydar Efendi, son olarak fetvahânede Telif-i Mesâil Heyeti reisliği de yapmıştır.

Cumhuriyet'in ilânından sonraki dönemi hapiste ve göz altında geçiren Haydar Efendi, [İskilipli Âtıf Hoca](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skilipli_%C3%82t%C4%B1f_Hoca) ile birlikte [İstiklâl Mahkemesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stikl%C3%A2l_mahkemesi)'nde yargılanmıştır. 1960 yılında İstanbul'da vefat etmiş, İstanbul-Edirnekapı Sakızağacı kabristanlığına defnedilmiştir.[^4]

[^1]: Şenocak, İhsan. İki Devrin Ulu Hocası Ali Haydar Efendi. 2. baskı. İstanbul: Hüküm Kitap, Temmuz 2016. s. 174.
[^2]: Ali Haydar Efendi Vefatı. <http://www.ismailaga.org.tr/ali-haydar-efendi-k-snin-vefatinin-54-sene-i-devriyesi>
[^3]: Şenocak, İhsan. İki Devrin Ulu Hocası Ali Haydar Efendi. 2. baskı. İstanbul: Hüküm Kitap, Temmuz 2016. s. 106.
[^4]: Ahıskalı Ali Haydar Efendi Kimdir?. <http://www.medresetulmahmudiyye.com/ozel/alihaydar-efendi/#.VmKtOtKLRkg>
