# Agop Kazazyan Paşa

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Agop_Kazazyan_Pa%C5%9Fa
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Agop Kazazyan Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Agop_Kazazyan_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/01/Agop_Kazazyan_Pa%C5%9Fa.jpg)
* (public-domain)*

- **Makam:** Maliye Nazırı; Hazîne-i Hâssa nâzırı; Meclis-i Mebûsan; 2. Dönem Mebusu
- **Dönembaşı:** 1887; 1887; 13 Aralık 1877
- **Dönemsonu:** 1891; 1891; 14 Şubat 1878
- **Hükümdar:** II. Abdülhamid; II. Abdülhamid
- **Öncegelen:** Ahmed Zühdü Paşa; Makam kuruldu
- **Sonragelen:** Hüseyin Tevfik Paşa; Mikail Portakal Paşa
- **Seçim bölgesi:** 1877 (2) – İstanbul
- **Doğum tarihi:** 1836
- **Doğum yeri:** Pera, İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm tarihi:** 1891
- **Ölüm yeri:** Kalender Kasrı, Tarabya, Sarıyer, İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
- **Yattığı yer:** Şişli Ermeni Mezarlığı, İstanbul, Türkiye

**Agop Ohannes Kazazyan Paşa** (Յակոբ Փաշան Գազազեան, *Hagop Paşa Kazazyan*; 1836, [Pera](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beyo%C4%9Flu) – 1891, Kalender Kasrı), [Ermeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeniler) asıllı [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) mâliyecisi ve devlet adamıdır. Sultan [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid)'in 1880'den 1908'deki [İkinci Meşrutiyet](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_Me%C5%9Frutiyet)'e kadar şahsî servetini emânet ettiği üç Ermeni'den birincisidir.[^1]

## Hayatı

Agop Kazazyan Efendi, 1836 yılında İstanbul, [Pera](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beyo%C4%9Flu)'da doğmuştur.[^2] [Birinci Meşrutiyet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birinci_Me%C5%9Frutiyet) döneminde [Meclis-i Mebûsan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meclis-i_Meb%C3%BBsan)'da [Dersaadet (İstanbul)](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_Vilayeti) mebusu olarak görev yapmıştır. İlk önemli görevi [Osmanlı Bankası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_Bankas%C4%B1) tercüme odası şefliğidir. 1872-1873 yılları arasında Galata Kaymakamlığı görevinde bulunmuştur. 1884 yılında Sadrazam [Mehmed Said Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BC%C3%A7%C3%BCk_Said_Pa%C5%9Fa) kabinesinde, 1888 yılında Sadrazam [Kâmil Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2mil_Pa%C5%9Fa)'nın kurduğu kabinede, [Maliye Nazırlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Maliye_Nez%C3%A2reti) yapmıştır. 1890 yılında yine Kâmil Paşa kabinesinde Hazine-i Hassa Nazırlığı'na atanmıştır. Ayrıca Agop Kazazyan Efendi, 29 Haziran 1892 tarihinde kurulan [Darülaceze](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dar%C3%BClaceze)'nin on altı kişilik kurucuları arasında da yer almıştır. Kendisine [Papa IX. Pius](https://turkipedia.org/tr/wiki/IX._Pius) tarafından [*Aziz Büyük Gregorius Nişanı*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aziz_B%C3%BCy%C3%BCk_Gregorius_Ni%C5%9Fan%C4%B1) verilmiştir.[^3]

Sultan [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid)'e olan bağlılığıyla ünlüydü. 1891'de [Tarabya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tarabya)'daki Kalender Kasrı arazisinde, padişahın hediye ettiği ata binerken geçirdiği bir kaza sonucu ölmüştür.[^4] [Beyoğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beyo%C4%9Flu)'ndaki [Üç Horan Ermeni Kilisesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beyo%C4%9Flu_Surp_Yerrortutyun_Kilisesi)'ndeki ruhanî törenin ardından devlet töreniyle [Şişli Ermeni Mezarlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Ei%C5%9Fli_Ermeni_Mezarl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'na defnedilmiştir. Cenaze törenine aralarında bürokrat, diplomat ve finans çevrelerinden 10 bini aşkın bir kalabalık katılmıştır. Onun ölümünden sonra [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid) şahsî servetinin idaresini Ermeni Katolik cemaatinden [Mikail Portakal Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Portakal_Mikail_Pa%C5%9Fa)'ya emanet etmiştir.[^5]

[^1]: Tunç, Şafak. Son Evrensel Hükümdar: Sultan 2. Abdulhamid Han. Motto, 2017, s. 146-147. <https://books.google.com/books?id=w2K5DwAAQBAJ>
[^2]: Bayraktar, Kaya. Osmanlı Devleti'nde Ermeni Kökenli Bir Bürokrat: Agop Kazazyan. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, Ekim 2010, s. 59-87. <https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/9087>
[^3]: Çarkçıyan, Yervant Gomidas. Türk Devleti Hizmetinde Ermeniler. Kesit Yayınları, 2006, s. 111-2.
[^4]: Ünlü, Ferhat. Osmanlı'nın Gözde Ermenileri. Bolsohays-Istanbul Armenians. <http://www.bolsohays.com/makaleac.asp?referans=181>
[^5]: Saro Dadyan. Abdülhamid’in servetini yöneten Ermeni: Agop Paşa. Derin Tarih, 27 Aralık 2016. <https://www.gzt.com/derin-tarih/abdulhamidin-servetini-yoneten-ermeni-agop-pasa-2587147>